Жарықтың химиялық әсері. Фотосурет.
Жарықтың химиялық әсері
Молекулалардың кез келген түрленуі — химиялық процесс. Көбінесе жарықтың әсерінен молекула ыдырағанда, тізбектелген химиялық түрленулер басталады.
Күнделікті өмірдегі мысалдар
- Күн сәулесінің әсерінен матаның оңуы.
- Күнге күйгенде терінің тотығуы.
Тірі ағзалардағы маңызды реакциялар
Ағаштар мен шөптердің жасыл жапырақтарында, қылқан жапырақтылардың қылқандарында, сондай-ақ көптеген микроорганизмдерде жарықтың әсерінен аса маңызды химиялық реакциялар жүреді. Күн сәулесінің ықпалымен жасыл жапырақтарда Жердегі барлық тіршілік үшін қажет үдерістер іске асады: олар бізге қорек те береді, әрі тыныс алу үшін қажет оттегін түзеді.
Көмірқышқыл газын сіңіру
Жапырақтар ауадан көмірқышқыл газын жұтып, оның молекулаларын құрамдас бөліктеріне — көміртегі мен оттегіне — ыдыратады.
Хлорофиллдің рөлі
Орыс биологы Климент Аркадьевич Тимирязевтің анықтауынша, бұл үдеріс хлорофилл молекулаларында Күн спектрінің қызыл сәулелерінің әсерінен жүзеге асады.
Қоректік заттардың түзілуі
Көміртегі тізбегіне өсімдіктер жерден тамыр арқылы алынатын басқа элементтердің атомдарын біріктіре отырып, адам мен жануарлар үшін қорек болатын негізгі органикалық заттардың молекулаларын құрастырады: белоктар, майлар және көмірсулар.
Негізгі ой
Жарық молекулаларды түрлендіріп қана қоймай, тіршіліктің өзегіне айналған үдерістерді — оттегінің түзілуі мен қоректік заттардың жасалуын — қамтамасыз етеді.