БУХАЛТЕРЛІК ЕСЕП ШОТТАР ЖОСПАР ТҮСІНІГІ
Бухгалтерлік есеп шоттар жоспарының мақсаты
Есептің сенімділігі мен тұрақтылығын жетілдіру, басқарушылық функциясын күшейту, сондай-ақ қаржылық қорытынды есептегі мәліметтерді толықтыру және талдау — бухгалтерлік есеп шоттар жоспарының негізгі мақсаты болып табылады.
Негізгі басымдықтар
- Есеп ақпаратын сенімді және тұрақты ету.
- Басқарушылық шешімдер үшін есептің талдамалық құндылығын арттыру.
- Қаржылық есептіліктегі деректерді толықтыру және сапалы талдау.
Шоттар жоспарының принциптері
Бухгалтерлік есеп шоттар жоспары ұйымның қаржылық-шаруашылық қызметін бірізді түрде көрсетуге мүмкіндік беретін базалық қағидаттарға сүйенеді.
1) Мүліктік және қаржылық жағдайды дәл көрсету
Ұйымның мүлкі мен қаржылық жағдайы бухгалтерлік жазбаларда нақты әрі шынайы бейнеленуі тиіс.
2) Активтер мен қалыптасу көздерін бағалау
Активтердің құны мен олардың қалыптасу көздері (капитал, міндеттемелер) негізделген тәсілдермен бағаланады.
3) Әдіснамалық тұрақтылық және үздіксіздік
Қолданылатын әдіснама тұрақты болуы, ақпарат сапасы жоғары деңгейде сақталуы, есеп принциптері дұрыс орындалуы және ұйым қызметінің үздіксіздігі ескерілуі қажет.
Шоттар жоспары дегеніміз не?
Шоттар жоспары — ұйымның экономикалық жүйесін тиімді басқаруға қажетті ақпаратты алу және дайындау үшін, сондай-ақ шаруашылық қызметтегі біртекті фактілер мен операцияларды олардың экономикалық маңызы бойынша топтастыруға арналған, бөлімдер мен тармақтарға жүйеленген шоттар тізімі.
Неліктен бұл маңызды?
Дұрыс құрылымдалған шоттар жоспары есеп жүргізуді стандарттайды, деректерді салыстыруды жеңілдетеді және қаржылық қорытындыны шығаруды жүйелі түрде қамтамасыз етеді.
Қазақстандағы бірегей типтік жоспар
Бухгалтерлік есеп жүйесін орталықтандырылған әдіснамалық материалдармен қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі республика аумағында қолдануға арналған бухгалтерлік есеп шоттарының бірегей типтік жоспарын бекітіп, оны пайдалануды ұсынады.
Құру және жетілдірудегі негізгі экономикалық көрсеткіштер
Шоттар жоспарын құру мен жетілдіру ұйым қызметінің негізгі экономикалық көрсеткіштерін толық әрі түсінікті көрсетуге бағытталады.
Көрсеткіштердің құрамы
- Ұйым капиталы, оның құрылымын қалыптастыратын құрамдас бөліктер және тартылған қарыз қаражаттарын бағалау.
- Өндіріс шығындары.
- Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатудан түскен табыс.
- Басқарушылық шығындар.
- Басқа операциялық және сатудан тыс табыстар мен шығындар.
- Бөлінбеген табыс және жабылмаған зиян.
Қолданылу аясы
Шоттар жоспары бухгалтерлік есеп жүргізуді және қаржылық қорытындыны шығаруды қамтамасыз етеді. Ол ұйымның тиісті органдарға бағыныштылығына және шаруашылық қызметінің сипатына қарай түрлі ұйымдық-құқықтық нысандарда міндетті түрде қолданылады.
Міндетті түрде жүргізілетін ұйымдар
Фирмаларда, компанияларда, корпорацияларда, акционерлік қоғамдарда, биржаларда, банктерде және өзге де ұйымдарда.