Нарықты Қай жерде сату Қандай бағамен
Маркетингтің принциптері
Маркетинг — нарық концепциясы ретінде кәсіпорынның түпкі нәтижеге жетуін, яғни тауарларды нарықта тиімді өткізуді көздейтін басқару және әрекет ету жүйесі. Ол тек қысқа мерзімді пайдаға емес, ұзақ мерзімді тұрақты нәтижеге бағытталған жоспарлы тәсілдерді талап етеді.
Негізгі принциптер
-
Нәтижеге бағдарлану: өндірістің түпкі мақсаты — тауарды нарықта тиімді өткізу.
-
Бағдарламалы-мақсатты әдіс және кешенді тәсіл: нақты мақсат пен міндетке жету үшін жүйелі жоспарлау мен өзара байланысқан шешімдер қажет.
-
Нарыққа икемделу және ықпал ету: стратегия мен тактиканы бірлікте қолдану, сонымен қатар нарыққа мақсатты түрде әсер ету.
-
Ұзақ мерзімді бағдар: жедел нәтижеден гөрі болашақ табысқа бағытталу; бұл болжамдық зерттеулерге және жаңа тауар әзірлеуге басымдық беруді талап етеді.
Маркетингтің атқаратын қызметтері
Осы принциптерге сүйене отырып, маркетингтің негізгі қызметтерін анықтауға болады. Бұл қызметтер бірізді түрде ғана емес, көбіне бір мезгілде орындалады. Нәтижесінде өндіріс, сату және тұтынушыға ықпал ету салаларында уақытылы өзгеріс жасауға мүмкіндік беретін ақпарат ағынының үздіксіздігі қамтамасыз етіледі.
1) Нарықты зерттеу
Нарықты зерттеу — тұтынушылардың әртүрлі топтарының қажеттілігін және сұранымын, тауар ұсынымын, сондай-ақ жаңа тауар өндіруге немесе бұрын игерілген ассортиментті жаңартуға қажет ақпаратты жинау мен талдау процесі.
2) Жарнаманы пайдалану
Жарнама нарықтың әртүрлі сегменттерінде позицияны тұрақтандыруға және тұтынушылардың жаңа топтарын тартуға бағытталады.
3) Сатуды ынталандыру
Сатуды ынталандыру — жарнамадан бөлек, тауар өтімін жеделдетуге арналған шаралар жиынтығы. Оған көтермелеу, жеңілдіктер, акциялар, арзандатылған бағамен сату және дилерлер қызметін пайдалану сияқты әдістер кіреді.
4) Баға саясаты
Баға саясаты — сұраным мен ұсынымның арақатынасын реттейтін, маркетингтегі ең маңызды қызметтердің бірі. Дұрыс баға шешімі нарықтағы бәсекеге қабілеттілікке және табыстылыққа тікелей әсер етеді.
Маркетингтік зерттеу қандай сұрақтарға жауап береді?
Маркетингтік зерттеу кәсіпорынға өнімді тиімді әзірлеу, өндіру және өткізу туралы шешім қабылдауға қажет нақты сұрақтарға жауап береді.
Нарық және өткізу
- Қай жерде сату тиімді (шығыста, батыста, шетел нарықтарында)?
- Бәсекелестер бар ма және олардың артықшылықтары қандай?
- Қандай бағамен сату қажет?
- Қандай көлемде өндіру керек (айына, жылына)?
- Қашан және қандай кезеңде нарыққа шығу тиімді?
Өнім және тұтынушы
- Кімге керек және негізгі сатып алушы кім?
- Өнім қандай материалдан жасалады?
- Қандай түсте, қандай сәнде және қандай нұсқада ұсынылады?
- Сату мен жарнаманы қалай ұйымдастыру керек?
- Пайда деңгейін қалай арттыруға болады?
Өткізу және тауар саясаты
Өткізу (сату) саясаты
Өткізу саясаты тауар қозғалысының бүкіл жүйесін қамтиды: логистикадан бастап сатылғаннан кейінгі сервистік қызмет көрсетуге дейін. Қажет болған жағдайда пайдаланылған өнімді кәдеге жарату (утилизация) мәселелері де осы жүйеге кіреді.
Тауар саясаты
Тауар саясаты тұтынуға қажет нақты тауар топтарына сүйене отырып қалыптасады. Ол тұтыну тәсілдерін, сатып алу шешімін қабылдайтын адамның басымдықтарын және сатылған тауарға қызмет көрсету қажеттілігін ескереді.
Маркетингтің барлық қызметтері өзара байланыста іске асады: зерттеу нәтижесі баға мен тауар шешіміне әсер етеді, жарнама мен ынталандыру өткізу қарқынын өзгертеді, ал кері байланыс жаңа өнім мен ассортиментті жаңартуға негіз болады.