Қан тамырларын зерттеу
Құжат туралы қысқаша мәлімет
Бұл мәтін Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ветеринарлық медицина және биотехнология факультетінде рәсімделген клиникалық ауру тарихы құжатының мазмұнын береді. Материалда мүйізді ірі қараға (сиырға) жүргізілген анамнез, клиникалық тексеру және жүйелер бойынша бағалау сипатталған.
Оқу орны
Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, Ветеринарлық медицина және биотехнология факультеті, Жұқпалы емес аурулар кафедрасы
Өткізілген жері мен уақыты
Орал қаласы, 2018 жыл
Паспорттық деректер
Мал туралы
- Түрі
- Мүйізді ірі қара
- Жынысы
- Сиыр
- Жасы
- 2 жаста
- Бирка/аты
- Қалмақ
- Түсі
- Қою қоңыр
- Тұқымы
- Қалмақ сиыры
- Тірілей салмағы
- 420 кг
Иесі және мекенжайы
Аманкелдиев Е.А., Орал қаласы, Жәңгір хан көшесі, №112
Клиника
Жәңгір хан атындағы БҚАТУ ветеринарлық клиникасы (емхана)
Келген күні
10 сәуір 2018 жыл
Шыққан күні
12 сәуір 2018 жыл
Ем нәтижесі
Мал ем алып шықты
Диагноз
Алғашқы диагноз: туу барысын бұзатын кемістіктер мен аномалиялар.
Нақтылау: жыныс мүшелерінің аномалиялары.
Анамнез
Anamnesis vitae (өмірінің анамнезі)
Қалмақ тұқымды, түсі қою қоңыр, 2 жастағы ұрғашы сиыр. Тірілей салмағы — 420 кг. Жаз мезгілінде жайылымда, қыс мезгілінде қорада ұсталады. Қора-жайы зоогигиеналық талаптарға сай: төсеніш құрғақ (сабан), мал серуендетіледі. Рационында құнарлы сүрлем, пішендеме және жем бар. Су тәулігіне 3 рет беріледі, азықтандырумен қатар жүргізіледі. Пайдалану бағыты — сүт және ет. Өнімділік деңгейі орташа. Бұл аналықтың алғашқы буаздығы.
Anamnesis morbi (аурудың анамнезі)
10.04.2018 күні буаз сиырдың жалпы жағдайы нашарлап, клиникаға жеткізілген. Көңіл күйі жабырқаулы, тәбеті төмендеген. Шаруашылықтағы басқа малдардан ұқсас белгілер анықталмаған. Бұрын ауырғаны тіркелмеген. Туберкулез, бруцеллез, сібір жарасы, құтыру және қарасанға қарсы тексерулер мен вакцинациялар жүргізілген.
Клиникаға түскен кездегі негізгі көрсеткіштер
Дене қызуы
38,6 °C
Тамыр соғуы
55 / мин
Тыныс алуы
14 / мин
Мес қарын жиырылуы
1 рет / 2 мин
Жалпы клиникалық тексеру
Жалпы күйі
- Денесін ұстауы: табиғи, әлсіздік байқалады.
- Дене бітімі: қалыпты, ақау жоқ.
- Темпераменті: жай, қарсыласу белгілері жоқ.
- Конституциясы: жеңіл типті.
- Мінезі: жуас.
Тері және туындылары
- Тері: бүтін, серпімді, паразиттер байқалмайды.
- Жүн: біркелкі, ластанбаған, жылтыры орташа.
- Мүйіз, тұяқ, тұмсық: деформация жоқ, тұяқ бүтін.
Лимфа түйіндері
Жақ асты лимфа түйіндері екі жақта да бірдей, көлемі қалыпты, бұршақ тәрізді, тығыз, қозғалмалы. Жауырын алды, тізе үсті, шап және желін үсті лимфа түйіндерінде айқын патология байқалмаған.
Көрінетін кілегей қабықтар
Конъюнктива және мұрын, ауыз қуысы кілегей қабықтары — айқын өзгеріссіз, ылғалдылығы сақталған. Сыртқы жыныс мүшелерінің кілегей қабығында да патологиялық өзгерістер тіркелмеген.
Қорытынды
Жалпы тексеруде айқын жүйелік патологиялар анықталмады; малда әлсіздік және жабырқаулық байқалады.
Жүрек-қан тамыр жүйесі
Тыңдау және перкуссия
Жүрек аймағында көзге көрінетін өзгерістер байқалмайды. Жүрек соғысы қалыпты, сол жақтан 4–5 қабырға аралығында анық естіледі. Аускультация кезінде өзіне тән физиологиялық шулар естіледі.
Тамыр соғуы және қысым
- Артериялық пульс: жиілеген, толуы толық, ритмі дұрыс.
- Веналар: айқын патологиясыз.
- Қан қысымы: артериялық 120/40, веноздық 90.
Қорытынды
Жүрек-қан тамыр жүйесінде айқын өзгерістер байқалмаған. ЭКГ, рентген және функционалдық зерттеулер жүргізілмеген.
Тыныс алу жүйесі
Жоғарғы тыныс жолдары
Шығарылған ауа біркелкі, симметриялы, иісі өзіне тән. Мұрын қуысында бөлінді байқалмайды, танау қозғалғыш, ауа еркін өтеді. Жөтелу жоқ, дауысы өзгермеген.
Көкірек қуысы және өкпе
Көкірек клеткасы симметриялы, қабырғалары бүтін. Тыныс алуы қиындап, жиілеген. Перкуссияда өкпе шекаралары өзгеріссіз, тұнық дыбыс естіледі; патологиялық тыныс шулары анықталмаған.
Қорытынды
Тыныс алудың жиілеуі жалпы күйзеліс пен қабынулық процеске байланысты болуы ықтимал; айқын морфологиялық өзгерістер анықталмаған.
Ас қорыту жүйесі
Тәбет және күйіс
- Тәбеті: төмендеген (шөпке, сүрлемге және суға қызығушылығы аз).
- Шайнауы және жұтуы: еркін.
- Кекіру: қалыпты.
- Күйіс: баяу.
- Құсу: байқалмайды.
Қарыншалар және ішек
Мес қарынның толуы қалыптыдан төмен, ішіндінің консистенциясы тығыз; жиырылуы мен шуы анық. Жұмыршақта терең пальпация кезінде ауырсыну белгісі жоқ. Жалбыршақ пен ұлтабарда айқын өзгеріс байқалмаған. Перкуссияда тоқ ішекте дүңкіл дыбыс естіледі, көлемі қалыпты.
Қорытынды
Жалпы жабырқаулыққа байланысты тәбет төмендеген, күйіс қайыру баяулаған. Бұл организмдегі қабынулық процеске сәйкес келеді.
Несеп бөлу жүйесі
Бүйрек және несепағар
Бүйректер 1–3 бел омыртқалары аймағында, консистенциясы тығыз, беті тегіс. Бел аймағы сезімтал. Несепағарлар сезімтал, іштей пальпацияда білеуленіп жуандағаны байқалады.
Қуық және несеп бөлу актісі
Қуық мөлдір несепке толған, нүктелі және жолақты қанталаулар байқалады. Несеп-жыныс каналы өткізгіш, бөгде денелер жоқ. Несеп бөлуі қалыпты, ауырсынусыз; тәулігіне шамамен 6–9 л.
Қорытынды
Несеп бөлу қызметі жалпы алғанда сақталған; айқын патологиялық өзгерістер тіркелмеген. Қосымша аспаптық зерттеулер (катетерлеу, цистоскопия, рентген) жүргізілмеген.
Жыныс мүшелері және сүт бездері
Сыртқы жыныс мүшелері
Сауыры қалыпты, сегізкөз-шонданай байламдары берік. Сыртқы жыныс мүшелері толықсыған. Іш тастағаннан кейін шудың түспеуі байқалып, бастапқыда кілегейлі-іріңді, кейін іріңді-фибринозды эндометрит белгілері сипатталған.
Вагинальдық зерттеу (сипаттама)
Қабыну кезінде жатыр мойнының қынаптық бөлімі үлкейіп, ісінуі мүмкін; түсі ашық қызыл, нүктелі/жолақты қанталаулар байқалуы ықтимал. Қыртыстары қалыңдап, мойын өзегі аздап ашылып, қынапқа экссудат ағуы мүмкін.
Жамбас қуысы туралы ескерту
Алғашқы буаздық болғандықтан, жамбас қуысы тар және толық кеңейіп үлгермегені көрсетілген.
Тік ішек арқылы зерттеу (әдістемелік жазба)
Қынаптық зерттеуден кейін тік ішек арқылы жатыр мойны мен жатыр мүйіздерінің орналасуы, пішіні, көлемі, консистенциясы, тонусы, сондай-ақ аналық бездер мен жұмыртқа жолдарының күйі бағаланатыны берілген. Сиырдың жыныс мүшелері жамбас қуысында орналасады.
Аналық бездер және жұмыртқа жолдары
Аналық бездердің орналасуы қалыпты, көлемі өзгеріссіз; пішіні, консистенциясы, сезімталдығы және қозғалғыштығы қалыпты. Жұмыртқа жолдары (өзектері) да айқын ауытқусыз сипатталған.
Шектеулер
- Жыныс аппараты секреттеріне физика-химиялық, цитологиялық және бактериологиялық тексеріс жүргізілмеген.
- Сүт безін қарау/пальпациялау және желін ширектерінен қосымша зерттеу мәтінде толық көрсетілмеген.
Жалпы қорытынды
Клиникалық тексеру деректеріне сәйкес, жүрек-қан тамыр және тыныс алу жүйелерінде айқын патологиялық өзгерістер байқалмаған. Жалпы күйзеліс аясында тәбет төмендеп, тыныс алуы жиілеген. Жыныс жүйесі бойынша іш тастаудан кейінгі асқыну ретінде шудың түспеуі және іріңді-фибринозды эндометрит белгілері сипатталады. Клиникада ем қабылдап, кейін шығарылған.