Қазақша рефераттар

Қария науқастардың күтімі

СӨЖ тақырыбы

Қария науқастардың күтімі

Қазіргі уақытта науқастарға күтім көрсету — медицинаның негізгі талаптарының бірі. Күтім жасау, қауіпсіз тасымалдау және әр жас тобының физиологиялық ерекшеліктерін ескеру науқастың сауығу барысына тікелей әсер етеді.

Науқастар жас ерекшеліктеріне қарай нәресте, бала, жасөспірім, ересек және егде жас санаттарына бөлінеді. Күтімі ең күрделі топ — егде адамдар: олар нәзік келеді, ал қозғалтқанда немесе тасымалдағанда ұқыпсыздық жарақатқа, терінің зақымдалуына және жалпы жағдайдың нашарлауына әкелуі мүмкін.

Төсек тартып жатқан науқасқа ерекше күтім қажет. Бұл жерде ұсақ қателіктің өзі ойық жара, инфекция, өкпе асқынулары сияқты қиындықтарға соқтыруы мүмкін. Төмендегі қағидаларды күнделікті дағдыға айналдырған дұрыс.

Тез жаурағыш болады: гигиена және жылулық тепе-теңдігі

  • Ұзақ уақыт төсек режимінде жатқанда ағза әлсірейді. Ауа еркін жетпейтін аймақтарда ойық жаралар мен инфекция қаупі артады. Сондықтан гигиеналық тазалыққа ерекше мән беріңіз.

  • Қозғалысы шектеулі адам жиі жаурайды. Бөлмені желдетіп, төсек-орын мен киімді ауыстырғанның өзінде тоңып қалуы мүмкін. Жеңіл, жұқа жамылғы жауып қойған дұрыс.

  • Денені күніне екі рет ылғал сүлгімен сүртіңіз. Науқас тоңбас үшін суды жылырақ етіңіз. Арнайы гигиеналық дымқыл салфеткаларды қолдануға болады, бірақ бөлмені жылытып, есік-терезені жауып, өтпе желден қорғау маңызды.

  • Сүртіп болған соң тез базданып, жауыр болатын аймақтарға (әсіресе шап арасына) денеге арналған май немесе арнайы крем жағыңыз. Егер подгузник қолданылса, тазартатын көбіктер тиімді: олар кірді кетіріп, иісті азайтады. Терісі суланған жағдайда цинк оксиді бар қорғаныш кремін қолданған жөн.

Аяқ-қолын қозғалтып тұру керек: буын мен бұлшықетті сақтау

  • Аяқ-қолды жүйелі түрде қозғалтып, иіп-бүгіп отырыңыз. Ауыр сырқаттан кейін (мысалы, инсульттен соң) бұлшықет тонусы өзгеруі мүмкін. Қимыл азайса, буын мен бұлшықетте жағымсыз өзгерістер (қатаю, контрактура) дамуы ықтимал.

  • Қозғалысы шектеулі науқастың шынтағы толық жазылып, қолы денеден сәл алшақ жатқан дұрыс. Қажет болса, алақанға тіреуіш қоюға болады: тақтайша тәрізді құралды жұмсақ материалмен қаптап, білекке жеңіл бекітеді. Оны жиі шешіп, қолды уқалап тұрыңыз.

  • Аяқтың тізеге дейін сәл бүгулі тұрғаны пайдалы: тізе астына жұмсақ тіреу қойылады. Табанды ара-тұра қимылдатып, майыстырып тұрыңыз. Ол үшін кереуеттің аяқ жағын немесе арнайы тіреуішті пайдалануға болады.

  • Мүмкіндік болса, таңертең жеңіл гимнастикаға көшіңіз. Емдік дене шынықтыру барлық буынды қамтысын, әсіресе аз қимылдайтын бөліктерге назар аударыңыз. Дегенмен шалт, күрт қозғалыстан сақ болыңыз.

Өкпесі тез қабынады: ойық жара мен тыныс асқынуларының алдын алу

Ұзақ уақыт шалқасынан жату екі үлкен қауіпке әкелуі мүмкін: ойық жаралар және өкпенің қабынуы. Бір қалыпта жатқанда жұмсақ тіндер жаншылып, қан айналымы бұзылады — соның салдарынан тері зақымданады. Ал өкпе асқынулары жеткілікті желдетілмеуден пайда болып, қою қақырық жиналады, жөтелу қиындайды және инфекцияға қолайлы жағдай туады.

Маңызды әрекеттер

  • Ойық жараның алдын алу үшін жауырын, шынтақ, құйымшақ аймақтарына ауа жетіп тұруы керек: науқасты әр 2 сағат сайын бір қырына ауыстырып жатқызған дұрыс.

  • Тері қызарса, күніне 2–3 рет теріні сергітетін арнайы сұйықтықпен сүртіңіз.

  • Өкпені «қозғау» үшін төсекте жатып-ақ тыныс алу гимнастикасын және жеңіл қимылдарды орындау қажет.

Клеенка төсеуге болмайды: төсек гигиенасы және материал таңдауы

  • Төсекке таңылған науқастың астына клеенка төсеуге болмайды: тері дұрыс «тыныс алмай», тершеңдік күшейіп, ауа аз тиетін жерлерде жара пайда болуы мүмкін.

  • Мүмкін болса, ойық жараның алдын алуға арналған арнайы матрасты қолданыңыз. Оның үстіне жайма төсеп, проблемалы аймақтардың астына 60×90 өлшемді аллергияға қарсы бір реттік сіңіргіш жаялық төсеуге болады. Олар көпқабатты, денеге жабыспайды және күтімді жеңілдетеді.

  • Төсектің беті кедір-бұдырсыз, тегіс болсын. Жайма мен жаялықты мұқият тегістеп, киім мен төсек қатпарларын болдырмаңыз.

  • Төсек жаймасын аптасына 1 рет, ал жастық қабын 2–3 күнде 1 рет ауыстырып тұрыңыз.

Суды аз ішпеу керек: инфекция мен асқынудың алдын алу

Әжетханаға өздігінен шыға алмау кей науқастарды суды аз ішуге итермелейді. Бірақ бұл дұрыс емес: төсек режимінде зәр бүйректе ұзақ кідіріп, инфекция қаупін арттырады, сондай-ақ бүйректе тас түзілуіне әкелуі мүмкін. Зәрдің қоюлануы қуықты тітіркендіріп, зәр ұстамауға да себеп болады.

Сусызданудың алдын алу үшін суды жеткілікті мөлшерде ішкен маңызды. Орташа алғанда, сау адам күніне 2–2,5 литр су ішуі тиіс (науқастың жағдайына қарай дәрігер нұсқаулығын ескеріңіз).

Ешкімнің төсек тартып қалмауын тілейміз. Дегенмен, егде және төсек режиміндегі науқасқа күтім жасауда осы қағидаларды білу — қауіптің алдын алып, адамның жай-күйін жақсартуға көмектеседі.