Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы
Коммуналдық төлемақы және коммуналдық төлемдер
Төлемақы — жер учаскелерін, жер бетіндегі көздердің су ресурстарын, жануарлар дүниесін, орманды, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды, радиожиілік спектрін, кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны, қоршаған ортаны ластағаны, сондай-ақ сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін төленетін ақшалай өтем.
Коммуналдық төлемдер — елді мекендерде мамандандырылған мемлекеттік және жергілікті кәсіпорындар көрсететін коммуналдық қызметтер үшін төлем. Мұндай қызметтерге электр, жылу, су және газбен жабдықтау жатады.
Негізгі ұғым
Төлемақы — табиғи ресурстарды пайдалану, экологияға әсер ету немесе қоғамдық инфрақұрылымды қолдану үшін белгіленген өтем.
Коммуналдық қызметтер
Электр, жылу, су, газ сияқты күнделікті қажетті қызметтер үшін төлемдер.
Төлемақылардың түрлері
Төлемақылар (ағылшынша: payments, rents, charges) төмендегі бағыттар бойынша белгіленуі мүмкін:
Ресурстар мен аумақтарды пайдалану
- Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы
- Жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы
- Жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы
- Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы
- Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемақы
Инфрақұрылым және қоғамдық кеңістік
- Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы
- Қалааралық және (немесе) халықаралық телефон байланысын бергені үшін төлемақы
- Кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін төлемақы
- Сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін төлемақы
- Қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы
Назар аударатын жайт
Бір атаудағы төлемақылар әр салада қолданылғанымен, олардың ортақ мәні — белгілі бір ресурсқа, инфрақұрылымға немесе қоғамдық игілікке қолжеткізу нәтижесінде туындайтын қаржылық міндеттемені өтеу.
Төлем міндеттері
Төлем міндеттемесі — жеткізушінің жөнелтілген тауар, орындалған жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін төлемшінің шотынан өзіне тиесілі қаражат сомасын аудару туралы бұйрығын растайтын есеп айырысу құжаты.
Кім береді?
Жеткізуші (тауар/қызмет көрсетуші).
Не үшін?
Тауар жөнелтілгені, жұмыс орындалғаны немесе қызмет көрсетілгені үшін.
Нені растайды?
Төлемшінің шотынан қаражат аудару туралы бұйрықты.
Төлем жүйесі
Төлем жүйесі — аппараттық және бағдарламалық құралдар кешенін қамтитын күрделі жүйе. Ол халық, шаруашылық жүргізуші субъектілер, екінші деңгейдегі банктер және Ұлттық банк арасындағы өзара есеп айырысуды қамтамасыз ететін байланыстырушы буын ретінде қызмет атқарады.
Құрылымдық құрамдастар
- Аппараттық құралдар (инфрақұрылым)
- Бағдарламалық құралдар (жүйелік және қолданбалы шешімдер)
- Қатысушылар арасындағы регламенттер мен өзара әрекеттесу тәртібі