ПЕДАГОГИКА ТАРИХЫ
Құжат туралы
Бұл мәтін Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдер университетінде (Алматы, 2008) әзірленген «Педагогика тарихы» пәні бойынша силлабус материалдарын қамтиды. Мәтін мазмұны пәннің мақсат-міндеттерін, оқу процесін кредиттік технология негізінде ұйымдастыру ұстанымдарын, сондай-ақ тақырыптық құрылымды сипаттайды.
- Оқу формасы
- Күндізгі
- Курс / семестр
- 2 курс / 4 семестр
- Кредит көлемі
- 1 кредит
- Жалпы көлемі
- 45 сағат
Сағаттар бөлінісі
- Аудиториялық 15 сағат
- ОСӨЖ 15 сағат
- СӨЖ 15 сағат
- Емтихан 4 семестр
Түсіндірме хат
«Педагогика тарихы» курсы 050119 – «Шетел тілі: екі шетел тілі» мамандығы бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына (3.08.269–2006) сүйене отырып әзірленген. Стандарт болашақ мұғалімнің кәсіби-педагогикалық дайындығын қамтамасыз етуде құзыреттілік және тұлғалық-бағдарлылық көзқарастарға арқа сүйейтіндіктен, тарихи-педагогикалық мазмұнды жаңарту қажеттілігі туындайды.
Курстың негізгі мақсаты
Студенттерді әртүрлі тарихи кезеңдер мен өркениеттердегі педагогикалық ойдың және білім беру жүйелерінің даму мәселелерімен таныстыру; тарихи-педагогикалық идеяларға жеке әрі дербес баға беруге мүмкіндік беретін тұтас педагогикалық сананы қалыптастыру.
Курстың міндеттері
- Педагогика тарихының әдіснамасымен және зерттеу әдістерімен таныстыру.
- Тәрбие, мектеп және педагогикалық ойдың әртүрлі тарихи кезеңдердегі дамуы туралы тұтас түсінік қалыптастыру.
- Әртүрлі халықтар мен өркениеттердің көрнекті педагогикалық ой өкілдерімен таныстыру.
- Өткеннің педагогикалық мұрасын сауатты бағалау білігін қалыптастыру.
Студент нені білуі тиіс
- Педагогика тарихы ғылымының ұғымдық-категориялық аппаратын.
- Әлемдік тарихи-педагогикалық процесті талдаудың негізгі ұстанымдарын.
- Әртүрлі кезеңдердегі Қазақстан мен өзге елдердегі тәрбиелеу және оқыту теориясы мен практикасын.
- Белгілі кезеңдердегі білім беру ісінің жай-күйін.
- Көрнекті педагогикалық ой өкілдерін және олардың ықпалын.
Студент нені істей алуы тиіс
- Әлемдік тарихи-педагогикалық процестің маңызды сипаттамаларын ашып көрсету.
- Қазақстандағы мектеп пен педагогикалық ой дамуының негізгі кезеңдерін сипаттау.
- Халықтар мен өркениеттердің педагогикаға қосқан үлесін талдау.
- Өткеннің тәрбие және білім беру тәжірибесін қазіргі мәселелерді шешуге қолдану мүмкіндігін бағалау.
- Қазақстан педагогикасының әлемдік тарихи-педагогикалық процестегі орнын айқындау.
Оқу процесін кредиттік технологиямен ұйымдастыру
Кредиттік технология оқу жұмысын репродуктивті форматтан сыни және креативті ойлауға, сараптамалық және кәсіби-бағдарлы ұйымдастырушылық дағдыларды дамытуға бағыттайды. Аудиториялық сабақтар, ОСӨЖ және СӨЖ студентті ақпаратты қабылдаушы объект ретінде емес, білім алу субъектісі ретінде оқу процесіне қатыстыруға мүмкіндік береді.
Оқу материалын қызықты форматта меңгеруге көмектеседі.
Талдау, дәлелдеу және қорытынды жасау дағдыларын күшейтеді.
Кәсіби жағдаяттарды модельдеу арқылы тәжірибе қалыптастырады.
Пререквизиттер
1-курста оқылатын пәндер: философия, Қазақстан тарихы, психология, мамандыққа кіріспе және т.б.
Корреквизиттер
Қатар оқылатын пәндер: педагогика, этнопедагогика, тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі және т.б.
Постреквизиттер
Келесі курстарда оқылатын пәндер: шетел тілдерін оқыту психологиясы, тіл тарихы, этнопсихология.
Курстың мазмұны
Курстың мазмұны кіріспеден және бірнеше негізгі бөлімнен тұрады. Әр бөлім педагогикалық ойдың эволюциясын және мектеп пен тәрбиенің тарихи формаларын әлемдік және қазақстандық тәжірибемен байланыстыра қарастырады.
I бөлім: Теориялық негіздер
Педагогика тарихының теориялық негіздері, зерттеу пәні, міндеттері мен әдістері қарастырылады.
II бөлім: Ежелгі кезең
Алғашқы қауымдық қоғамдағы тәрбие; Ежелгі Шығыс өркениеттері; антикалық әлем; ежелгі Қазақстандағы тәрбиелеу мен оқыту.
III бөлім: Орта ғасырлар
Византия, ислам әлемі, Батыс Еуропа, Ресей және Қазақстан дәстүрлері; оқу орындарының түрлері; ойшылдар мен энциклопедистердің идеялары.
IV–V бөлімдер: Жаңа заман және XX ғасыр
ХХ ғасыр басына дейінгі және ХХ ғасырдағы мектеп пен педагогикадағы өзгерістер, реформалар, жаңа концепциялар, кеңестік кезең және тәуелсіз Қазақстандағы білім беру жүйесінің даму бағыттары.
Тақырыптық жоспар (қысқаша шолу)
Төменде курстың модульдік-тақырыптық құрылымы ықшам түрде берілді. Сағат саны оқу жоспарына сәйкес аудиториялық жұмыс, ОСӨЖ және СӨЖ арқылы бөлінеді.
| Бөлім / тақырып | Негізгі мазмұн өзегі |
|---|---|
|
I тарау
Педагогика тарихының теориялық негіздері
|
Пән, міндеттер, зерттеу әдістері; тарихи-педагогикалық әдіснама; өркениеттік көзқарас; әлемдік және қазақстандық тәжірибені салыстырмалы талдау. |
|
II тарау
Алғашқы қауымдық қоғам және ежелгі әлем
|
Тәрбиенің шығу концепциялары; салт-дәстүр, инициация; Ежелгі Шығыс (Египет, Месопотамия, Қытай, Үндістан); жазба ескерткіштердегі педагогикалық идеялар; антикалық Грекия мен Римдегі тәрбие жүйелері мен ойшылдар мұрасы. |
|
III тарау
Орта ғасырлар (V–XVII ғғ.)
|
Византиядағы білім беру; Шығыс халықтары және исламдық білім беру дәстүрі; Қазақстандағы медреселер, қалалық мәдени орталықтар; әл-Фараби, Қашғари, Баласағұни, Ясауи т.б. идеялары; Батыс Еуропадағы діни мектептер, университеттердің қалыптасуы; Киев Русі ағарту ісі. |
|
IV тарау
Еуропа/АҚШ, Ресей және Қазақстан (XX ғ. басына дейін)
|
Жаңа типті мектептердің пайда болуы; ағартушылық дәуірі; Песталоцци, Гербарт, Дистерверг; Ресейдегі мектеп реформалары және Ушинский; Қазақстандағы мектеп ісі мен ағартушылық дәстүр (Уәлиханов, Абай, Алтынсарин). |
|
V тарау
XX ғасырдағы мектеп және педагогика
|
XX ғасыр басындағы жаңа білім беру концепциялары; мектеп типтерінің жаңаруы; әлемдік білім беру үдерісінің жетекші тенденциялары; кеңестік мектеп жүйесінің қалыптасуы және Қазақстандағы (1917–1991) мектеп пен педагогикалық ойдың дамуы; тәуелсіз Қазақстандағы білім беру. |
Негізгі екпін
Педагогикалық идеялардың тарихи сабақтастығын және олардың бүгінгі білім беру тәжірибесіне ықпалын түсіндіру.
Салыстырмалы көзқарас
Әр дәуірді әлемдік тарих контекстінде қарап, Қазақстан тәжірибесін бірегей мәдени құбылыс ретінде пайымдау.
Қолданбалы нәтиже
Тарихи тәжірибені қазіргі оқу-тәрбие міндеттерін шешуде саналы қолдану дағдысын қалыптастыру.
Модуль 1: Теориялық негіздер (үлгі тақырып)
Педагогика тарихы пәні, міндеттері және зерттеу әдістері
Бұл тақырыпта педагогика тарихының ғылым және оқу пәні ретіндегі орны анықталады: пәні, міндеттері, әдістері және тарихи-педагогикалық зерттеулердің әдіснамалық негіздері қарастырылады. Әсіресе өркениеттік көзқарас тарихи-педагогикалық талдаудың маңызды шарты ретінде түсіндіріледі.
- Әртүрлі тарихи дәуірлердегі педагогикалық процестерді әлемдік тарихпен салыстыра талдау.
- Қазақстандық педагогика мен мектеп ісін әлемдік тәрбие және білім беру үдерісінің құрамдас бөлігі ретінде қарастыру.
- Педагогикалық мұраға сыни көзқарас қалыптастырып, қазіргі тәжірибемен байланыстыру.
Қорытынды бағдар
«Педагогика тарихы» курсы білім беру идеяларының тарихи дамуын жүйелі түрде түсіндіріп, студенттің кәсіби дүниетанымын кеңейтуді көздейді. Курстың мазмұны әлемдік және отандық педагогикалық тәжірибені бір арнада қарастырып, тарихи білімді қазіргі педагогикалық міндеттермен байланыстыра талдауға үйретеді.