«Алматылифт» ЖШС-нің жалпы экономикалық сипаттамасы.
2.1 «Алматылифт» ЖШС-нің жалпы экономикалық сипаттамасы
«Алматылифт» ЖШС 1947 жылғы 21 мамырда құрылды. Кәсіпорын Қазақстан нарығында 30 жылға жуық уақыт бойы жұмыс істеп келеді. Негізгі қызмет бағыттары: лифттерді жөндеу, орнату және тасымалдау, сондай-ақ лифт жабдықтарына арналған бөлшектерді өндіру.
Бүгінде кәсіпорын шығаратын бөлшектер моральдық және техникалық тұрғыдан ескірген лифт жабдықтарын жаңғыртуға және жаңа лифттерді шығаруға мүмкіндік береді. Бұл шешімдер қажетті талаптарға сай келеді және лифтті толық ауыстыру құнымен салыстырғанда шамамен 40% үнемдеуді қамтамасыз етеді.
Даму кезеңдері және серіктестік
1994 жылы «Алматылифт» акционерлік қоғам ретінде қайта ұйымдастырылды. 1995 жылы акционерлер құрамына америкалық «OTIS» компаниясы кірді.
«OTIS» халықаралық деңгейде лифттерді, эскалаторларды және жылжымалы жолдарды өндіру мен орнату саласында көшбасшы компаниялардың бірі болып саналады.
Қазіргі уақытта кәсіпорында 500-ге жуық адам жұмыс істейді. Әр қызметкермен Қазақстан Республикасының «Еңбек туралы» заңына сәйкес жеке еңбек шарты жасалған.
Еңбекті қорғау жүйесі және қауіпсіздік көрсеткіштері
1990–1995 жылдардағы экономикалық құлдырау жағдайында еңбекті қорғау жұмыстары «жеткілікті минимум» қағидасымен ұйымдастырылған. Алайда «OTIS» компаниясымен біріккеннен кейін еңбекті қорғау талаптары мен бақылау тетіктері айтарлықтай күшейтілді.
Жұмыс сапасы мен қауіпсіздікті бақылауды 4 адамнан тұратын еңбекті қорғау бөлімшесі жүзеге асырады. Бақылау үшін қауіпсіздік аудиті картасы қолданылады.
Негізгі жұмысшылар арнайы киіммен және қажетті құралдармен қамтамасыз етілген. Кәсіпорын тұрақты түрде дәрі-дәрмек пен қорғаныс құралдарын сатып алып отырады. Дегенмен қызметкерлердің арнайы аяқ-киіммен толық қамтылмауы мәселе ретінде көрсетіледі.
Әлеуметтік кепілдіктер, медицина және шығындар
Кәсіпорында әр қызметкерге медициналық құжаттар үшін төлемдер 100% көлемде өтеледі. Ауыр және қауіпті учаскелерде жұмыс істейтін қызметкерлер медициналық тексеруден жиірек өтеді.
Ұжымдық келісімшарттағы негізгі нормалар
- Негізгі еңбек демалысының ұзақтығы — кемінде 20 күн.
- Қызметкердің өтініші бойынша еңбекақы сақталмайтын демалыс беру.
- Ұзақ мерзім жұмыс істеген қызметкерлерге қосымша демалыс: 10 жылдан астам — 1 күн, 15 жыл — 2 күн, 20 жыл — 3 күн.
Еңбекті қорғау жұмыстарын жүйелі жүргізу үшін кәсіпорында «еңбекті қорғау күндері» өткізіліп тұрады. Бұл күндері еңбекақыны төлеуге қатысты мәселелер де қарастырылады.
Еңбекақыны төлеу қағидалары
Кәсіпорында еңбекақыны есептеу кезінде келесі көрсеткіштер ескеріледі:
- қызметкердің разряды;
- кәсіпорында жұмыс істеу өтілі;
- кәсіпорын қызметіне қосқан үлесі.
Сонымен қатар кадрлардың келуі мен кетуі, орташа айлық еңбекақы және қызметкерлердің білім деңгейі туралы мәліметтер талданады.
2.2 «Алматылифт» ЖШС қызметінің технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау
1-кесте кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштерін сипаттайды. Ең маңызды нәтижелік көрсеткіштердің бірі — өнімді өткізу, себебі ол өндірістік және қаржылық қызметтің тиімділігін, цехтар жұмысының нәтижесін және табыс динамикасын айқын көрсетеді.
2004–2005 жылдар аралығындағы негізгі өзгерістер
Еңбекақы қоры
Еңбекақы қоры — қызметкерлерге ақшалай немесе табиғи нысанда еңбекақы төлеуге арналған қаражат көлемі. 2004 және 2005 жылдарды салыстырғанда бұл көрсеткіш 18,45%-ға өскен.
Бұл динамика кәсіпорынның қаржылық жағдайының жақсарғанын және қызметкерлерді ынталандыру мүмкіндігінің артқанын көрсетеді.