Мемлекет функциясы
Мемлекет функциясы: мазмұны және маңызы
Мемлекет функциясы — мемлекеттің рөлі ретінде оның қызметінің негізгі бағыттары, яғни мемлекеттік қызметтің мәнін ашатын әрі қоғам өмірінің басты қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған міндеттер жиынтығы. Қазақстан Республикасында мемлекет функциялары ішкі және сыртқы болып екіге бөлінеді.
Ішкі функциялар
Ішкі функциялар мемлекеттің ел ішіндегі қоғамдық қатынастарды реттеуіне, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуіне және экономикалық-әлеуметтік дамуды ілгерілетуіне бағытталады.
Материалдық-техникалық базаны құру және дамыту
Елдің тұрақты дамуы үшін өндірістік, инфрақұрылымдық және басқарушылық негіздерді қалыптастыру мен жетілдіруді қамтиды.
Мәдени-тәрбие жұмыстары
Жеке тұлғаның жан-жақты дамуына мүмкіндік беретін орта қалыптастыруға, сондай-ақ құқықтар мен бостандықтарды нақты қамтамасыз етуге қажетті алғышарттар жасауға бағытталады.
Әлеуметтік қызмет көрсету
Адамдарға жан-жақты қамқорлық жасауға негізделген ізгілікті әлеуметтік саясатты жүзеге асыруды білдіреді. Бұл бағыт халықтың әл-ауқатын қолдауға және әлеуметтік әділеттілік қағидаларын нығайтуға қызмет етеді.
Құқық тәртібін қорғау
Конституция талаптарының орындалуын бақылау арқылы қоғамдық және мемлекеттік құрылысты қорғауды, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, сондай-ақ меншікке қол сұғушылықтың алдын алуды қамтиды.
Ата Заңда көрсетілгендей, мемлекет қызметі ең алдымен адамға, оның өміріне, құқықтары мен бостандықтарына, сондай-ақ мүдделеріне сай құрылуы тиіс.
Басқа да ішкі бағыттар
- Экологияны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді, ұтымды пайдалану.
- Азаматтардың мемлекет пен оның органдарын тікелей немесе өз өкілдері арқылы басқаруға қатысуын қамтамасыз ету.
- Қаржылық, экономикалық және идеологиялық функцияларды жүзеге асыру.
Сыртқы функциялар
Сыртқы функциялар Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген қағидаларға сай мемлекеттің аумағының біртұтастығын, бөлінбейтіндігін және қол сұғылмайтындығын қамтамасыз етуге бағытталған қызметті қамтиды.
Отанды қорғау және мемлекеттік қауіпсіздік
Еліміздің қорғаныс қабілетін нығайту, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету — мемлекеттің аса маңызды сыртқы функцияларының бірі.
Шетелдегі азаматтардың құқықтарын қорғау
Конституцияның 11-бабының 2-тармағында: «Республика өзінің одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепілдік береді», — деп көрсетілген.
Халықаралық байланыстарды дамыту
Мемлекеттің маңызды сыртқы бағыттарының бірі — басқа мемлекеттердің азаматтарымен және қоғамдық бірлестіктерімен өзара ынтымақтастықты нығайтатын байланыстарды жүзеге асыру. Бұл саясат, экономика, мәдениет және ғылым салаларындағы қатынастарды кеңейту арқылы көрініс табады.