Үкіметке эко
Қорытынды
Қазақта мынадай мақалдар бар: «Еңбек жасасаң ерінбей, тояды қарның тіленбей», «Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын». Бұл ойды табиғатпен байланыстырып қарауға болады: ақша таусылады, ал табиғат — тіршіліктің мәңгілік бастауы.
Табиғатты «жан» деп атауымның себебі — табиғат та тірі: ол «ән салады», ол адам секілді күйзеледі. Табиғат өлі дүние емес, ол — тіршілік.
Табиғатты ұтымды пайдалану жүйесін басқару
Қорытынды бөлімді түйіндесек, Қазақстан Республикасында табиғатты ұтымды пайдалану жүйесін басқару дегеніміз — табиғатты қорғау, оны тиімді әрі дұрыс пайдалану және осы үдерістерді сауатты ұйымдастыра білу.
Тәуелсіздік алғаннан кейін табиғатты қорғау саясаты бірнеше рет өзгеріп, қайта құрылымдаудан өтті: оған қатысты салалар мен міндеттер қайта қаралды. 2002 жылғы 6 қарашадан бастап Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрлігі құрылып, экологиялық басқаруда маңызды рөл атқарды.
Мемлекеттік басқару міндеттері
Экологиялық басқару тетіктерін шартты түрде арнайы және міндетті құралдарға бөлуге болады. Үкіметке бірқатар маңызды міндеттер жүктеледі: экологиялық саясатты іске асыру, бағдарламаларды орындау, табиғатты пайдаланғаны үшін төлем тәртібін белгілеу, халықты экологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету және басқа да шараларды ұйымдастыру.
- Экосаясатты жүзеге асыру және салалық жоспарларды үйлестіру
- Төлемдер мен экономикалық тетіктерді реттеу
- Экологиялық ақпараттың қолжетімділігін қамтамасыз ету
- Өкілетті және атқарушы органдар арасындағы құзыреттерді бөлу (әкімшілік-аумақтық құрылымға сәйкес)
Экологиялық сана және құқықтық тетіктер
Экологиялық сананың бастауы табиғат тыныштығын қорғаудан басталады. Экологиялық ұйымдардың басты мақсаты — табиғат, адам және заң арасындағы үйлесімділікті күшейту.
Рұқсат беру (лицензия)
Табиғи ресурстарды тұтынуға және жеке табиғат пайдаланушыларға рұқсат беру (лицензиялау) Қазақстан Үкіметінің қаулыларына сәйкес жүзеге асырылады.
Шектер (лимиттер)
Табиғатты пайдалану шектері экологиялық талаптарға сәйкес белгіленеді және табиғи ортаға түсетін жүктемені реттеудің маңызды құралы болып саналады.
Басты қағида: кешенді пайдалану
Табиғатты қорғаудың негізгі принципі — кешенді пайдалану. Бұл бір немесе бірнеше табиғи ресурсты қорғау, өсіру, қалпына келтіру және тиімді пайдалану талаптарын сақтай отырып, табиғи ортаға зиян келтірмей қолдануды білдіреді.
Табиғатты ұқыпты пайдалану — адамның өз өмір сүру кеңістігін сақтауы, ал табиғатты басқару — сол кеңістікті келешекке аман жеткізудің жауапкершілігі.