Қазақша рефераттар

Емшекпен емізудің ережелері

Емшекпен емізуге дайындық және гигиена

Күнделікті қарапайым ережелер

  1. Әр емізердің алдында анасы қолын сабындап жуып, сүт безін таза сумен мұқият жууы керек.
  2. Емізер алдында сүттің аз мөлшерін сауып тастау ұсынылады (емшек ұшын «ашып», сүттің ағуын жеңілдету және гигиена үшін).
  3. Емізіп болғаннан кейін емшек ұшы жарылып кетпеуі үшін сүт безін таза, жұмсақ сүлгімен абайлап құрғату керек.

Баланы емшекке дұрыс салу техникасы

Алғашқы күндері: жатып емізу

  • Алғашқы күндері ана сәбиін көбіне бір қырымен жатып емізеді.
  • Сәбиді емшек ұшын аузына алуға ыңғайлы етіп жатқызады.
  • Емшекті сәл көтеріп, ұшын саусақтарымен ұстайды (сүт безі алақанға тіреліп тұрады).
  • Сәби тек емшек ұшын ғана емес, ареоланың да бір бөлігін қамтып ұстауы керек.
  • Баланың мұрны жабылып қалмауы үшін бас бармақпен емшекті сәл кейін-төмен ығыстырып, тыныс алуына кедергі келтірмейді.

Кейінірек: отырып емізу

  • Анаға отыруға рұқсат берілген соң, баланы отырып емізуге болады.
  • Ыңғай үшін бір аяғының астына аласа отырғыш қоюға болады.
  • Ең маңыздысы: ана тыныш, жайлы, демалып отырған қалыпта болуы тиіс.
  • Баланың басын емес, арқасын сүйеп ұстаған дұрыс.
  • Бір емшектегі сүт толық таусылса, міндетті түрде екінші емшекті береді; келесі емізуді сол екінші емшектен бастайды.

Емізу ұзақтығы және бақылау

Ұзақтығы

Әдетте 20–30 минут.

Сүт мөлшерін бағалау

Емізер алдында және емізгеннен кейін бірдей киіммен өлшейді; салмақ айырмасы — қабылдаған сүт мөлшері.

Егер тоймаса

Сауылған ана сүтімен қоректендіреді; қажет болса ғана қоспаға көшеді.

Жаңа туған балаға тәуліктік сүт мөлшерін есептеу

Тәулігіне қажетті сүт мөлшерін шамамен былай есептейді: өмір күнін 10-ға және емізу санына көбейтеді.

Мысал: 3-күн, тәулігіне 6 рет емізу → 3 × 10 × 6 = 180 г.

Гипогалактияның алдын алу

Гипогалактия — сүт бездерінің секреторлық мүмкіндігінің төмендеуі.

Негізгі қадамдар

  • Лактацияны стимуляциялау үшін баланы жиірек емізу.
  • Ананың күн тәртібі мен дұрыс тамақтануын жолға қою.

Қолдаушы тәсілдер

  • Ашытқы тағамдары, грек жаңғағы, бал, саңырауқұлақ сорпасы сияқты тағамдарды қолдану.
  • Сүт безіне массаж жасау.

Сүт безінің массажы (қауіпсіз қағидалар)

  • Күніне 2 рет, шамамен 3 минуттан.
  • Екі қолмен, лимфа ағымы бағытымен жұмсақ айналмалы қимылдар жасау.
  • Емшек ұшы мен ареолаға тимеу.

Маститтің алдын алу

Мастит — сүт безінің қабынуы. Ол жиі емшек ұшының жарылуы арқылы сырттан инфекция түсуіне байланысты дамиды.

  • Сүт безін ұқыпты күту және гигиенаны сақтау.
  • Баланы дұрыс емізу техникасын қолдану.
  • Сүттің тоқырауын уақытында жою.

Жаңа туған баланы біріншілік өңдеу

Туылғаннан кейін бірден

  • Ауыз қуысы мен мұрын қуысын электрлік сорғыш арқылы тазартады.
  • Нәрестені жылы стерильді жаялыққа орайды.

Офтальмобленореяның алдын алу

  • Медбике қолын жуып, спиртпен өңдейді.
  • Көзді стерильді мақтамен сүртіп, кейін 30% альбуцид ерітіндісін тамызады.
  • Ерітіндінің бірнеше тамшысын жаңа туған қыз баланың жыныс саңылауына да тамызады.
  • 2 сағаттан кейін процедураны қайталайды.

Кіндікті біріншілік өңдеу

Кіндікті өңдеу нәресте туғаннан кейін 2 минуттан соң, кіндік тамырларының соғысы тоқтағаннан кейін жүргізіледі.

  • Кіндік бауын 10–15 см деңгейінде спиртпен өңдеп, Кофердің 3 қысқышын қояды.
  • Қысқыштар: біреуі анасының вульварлы сақинасы маңына, екіншісі нәрестенің кіндік сақинасынан 8–10 см қашықтықта, үшіншісі екіншісінен 2 см төмен қойылады.
  • Кіндік пен қысқыш аймағын 5% йодпен өңдеп, стерильді қайшымен кеседі.
  • Кіндіктен қан тобы мен резус-факторын анықтау үшін қан алады.
  • Нәрестені стерильді жаялыққа орап, анасына көрсетеді де, жаңа туғандар бөлмесіне ауыстырады.

Кіндіктің соңғы өңдеуі және алғашқы бағалау

  • Қан қалдықтарын 96% этил спиртімен өңдейді.
  • Кіндік сақинасынан 0,5 см қашықтықта Рогован қапсырмасын салып, қалған бөлігін стерильді қайшымен кеседі.
  • Жоғарғы жағын 5% калий перманганатымен өңдеп, стерильді салфеткамен жабады.
  • 5–6 сағаттан соң салфетканы алып, антисептикалық препаратпен өңдейді; жазылу ашық әдіспен жүреді.
  • Салмақ, бой ұзындығы, бас және кеуде шеңбері өлшенеді; көрсеткіштері жазылып, мерзіміне жетіп туғаны немесе шала туғаны бағаланады (Апгар бойынша).
  • Нәрестенің қолына деректері бар стерильді білезік/қағаз байланады: тегі, аты, анасының аты-жөні, жынысы, туған күні мен уақыты.
  • Дені сау бала 2 сағаттан соң балалар бөліміне ауыстырылады; шала немесе ауру балалар интенсивті терапия палаталарына жатқызылады.

Мерзіміне жетіп туған баланың күнделікті күтімі

Таңертеңгі өңдеу (тамақтандыру алдында)

  • Көз, мұрын, құлақ, тері қатпарлары өңделеді; соңында аралық аймақ өңделеді.
  • Баланы жылы ағынды сумен жуындырады.
  • Көзден бөлінді болса, фурациллин ерітіндісі (1:5000) қолданылады.
  • Әр көзді жеке мақталы тампонмен сыртынан ішіне қарай сүртеді.

Мұрын, құлақ және тері қатпарлары

  • Мұрын мен құлақты бөлек стерильді фурациллин ерітіндісіне немесе майға малынған бұралған мақтамен тазартады.
  • Сіріңке, қатты заттар және жарақаттауы мүмкін құралдарды қолдануға болмайды.
  • Тері қатпарларын (мойын, қолтық асты, тізе асты) алғашқы 2 күн 1% спирт ерітіндісімен сүртеді.
  • Келесі күндері вазелинмен немесе өсімдік майымен өңдейді.

Жуындыру техникасы

  • Медбике баланың арқасын сол қолына тіреп ұстайды: басы шынтақ бүгілісіне келіп, саусақтары санын ұстайтындай болуы керек.
  • Жамбас пен шап аймағын балаларға арналған сабынмен алдынан артына қарай жуады да, ағынды сумен шаяды.
  • Жуындырғаннан кейін стерильді жаялықпен құрғатып, вазелин немесе май жағады.

Кіндік қалдығына күтім

Күтім ашық әдіспен жүргізіледі.

  • Тәулігіне 1–2 рет 70% этил спиртімен өңдейді.
  • Қосымша ретінде 2% сутегінің асқын тотығын қолданады.

Жаңа туған нәрестені тамақтандыру

Ана сүтінің артықшылықтары

  • Ана сүтінің құрамы баланың ішек ферменттерінің ерекшелігіне және микрофлорасына бейімделген.
  • Перистальтиканы жақсартып, патологиялық газ түзілуін азайтуға көмектеседі.
  • Ерте емшекке салу (туғаннан кейінгі алғашқы сағатта) баланы инфекциядан қорғап, анада лактацияны ынталандырады.

Емшекпен емізуге болмайтын жағдайлар

  • Гемолитикалық аурудың жедел фазасы.
  • Цитомегаловирустық инфекцияның жедел түрі.
  • Жедел гепатит.

Емізу жиілігі және қауіпсіз қалып

  • Мерзіміне жетіп туған нәрестені тәулігіне 6–7 рет емізу ұсынылады.
  • Емізер алдында анасы қолын жылы сумен сабындап жуып, бас киім және маска киеді.
  • Емізіктерді фурациллин ерітіндісімен (1:5000) жуады.
  • Ана отырса да, жатса да баланың басы сәл көтеріңкі болуы тиіс — бұл мұрын арқылы дұрыс тыныс алуға көмектеседі.
  • Нәрестені анасына параллель орналастырып, басын шынтақ буынына тірейді.
  • Әр емізгенде алдымен бір емшекті толық емізіп, содан кейін екіншісін береді.

Қабылдаған сүт мөлшерін анықтау

Сүт мөлшерін есептеу үшін нәрестені емізер алдында бір рет, емізгеннен кейін тағы бір рет (сол киіммен) өлшейді. Екі өлшемнің айырмасы — емген сүт мөлшері.

Егер бала толық тоймаса, оны сауылған ана сүтімен қоректендіреді.