Практикалық сабақтар
5. Студенттердің өздік жұмыстарының тақырыптары
Өздік жұмыстар экологиялық мониторингтегі биоиндикация және биотестілеу тәсілдерін түсінуге, нақты объектілер бойынша бақылау жүргізуге және алынған деректерді талдауға бағытталған.
5.15.1
Стресс — организмнің орта факторларына шұғыл реакциясы
Стресс жауаптарының биологиялық мәні, бейімделу механизмдері және қысқа/ұзақ әсер ететін факторлардың салдары.
5.2
Микроағзалар бірлестігінің құрылымы және антропогендік әсер
Қауымдастықтың құрылымдық күйі, биоалуантүрлілік өзгерістері және техногендік жүктемеге жауап реакциялары.
5.3
Ауаның ластануы: қарағайлы қылқанжапырақтылардың биоиндикациялық күйі
Атмосфералық ластағыштардың өсімдік морфологиясы мен физиологиясына әсері және индикаторлық белгілер.
5.4
Судың ластануы: су өсімдіктері популяцияларының биоиндикациясы
Су экожүйелеріндегі индикатор түрлер, популяциялық көрсеткіштер және ластану градиенттері.
5.5
Екіжақтаулы моллюскаларды қолданудағы биотестілер
Биотест әдістері, уыттылықты бағалау және тәжірибе нәтижелерін интерпретациялау.
5.6
Ландшафттық биоиндикацияның маңызы. Космостық жертану
Ландшафт деңгейіндегі индикаторлар және қашықтан зондтау деректерін экологиялық бағалауда қолдану.
5.7
«Қоршаған ортаның биоиндикациясы» тақырыбы бойынша библиографиялық тізім құрастыру
Ақпарат көздерін жүйелеу, негізгі және қосымша әдебиеттерді дұрыс рәсімдеу, дәйексөз мәдениеті.
6. Пәндерге арналған оқу-әдістемелік карта (үзінді)
Төмендегі блок кестелік мазмұнды мәтін түрінде ықшамдап береді: дәріс, практикалық және зертханалық сабақтарға қатысты көрнекіліктер, өздік жұмыс сұрақтары және бақылау түрлері.
Кесте 3. Тақырыптар, көрнекіліктер және бақылау түрлері
- Тақырып
- Биоиндикацияның мақсаты мен міндеттері
- Көрнекілік
- Проектор
- Тақырып
- Биоиндикацияны қолдану принциптері және негізгі әдістері
- Көрнекілік
- Проектор
- Биоиндикация пәніне кіріспе
- Негізгі бағыттары, міндеттері және мақсаты.
- Өздік жұмыс (мысал)
- «Стресс — организмнің орта факторларына шұғыл реакциясы» тақырыбы бойынша ауызша жауап және реферат.
- Бақылау түрі (мысал)
- Жазбаша жұмыс: биоиндикация деңгейлері және тірі ағзалардың биоиндикациялық зерттелуі.
7. Оқу-әдістемелік әдебиеттер және қамтамасыз ету картасы
Әдебиеттер тізімі пән мазмұнын меңгеруге арналған негізгі оқулықтар мен қосымша дереккөздерден тұрады. Төменде атаулар реттеліп берілді.
Кесте 4. Ұсынылатын әдебиеттер (іріктеме)
-
Биоиндикация загрязнений наземных экосистем
Под ред. Р. Шуберта. — М.: Мир, 1988. — 350 с. (Электронды жүйеде)
-
Биологический контроль окружающей среды: биоиндикация и биотестирование
Учеб. пособие; под ред. О.П. Мелеховой, Е.И. Егоровой. — М.: Академия, 2007. — 288 с.
-
Карташев А.Г. Биоиндикация экологического состояния окружающей среды
Томск: Изд-во «Водолей», 1999. — 192 с. (Электронды жүйеде)
-
Бурдин К.С. Основы биологического мониторинга
М.: МГУ, 1985. — 158 с.
-
Джусупова Д.Б. Биоремедиация объектов окружающей среды углеводородокисляющими микроорганизмами рода Pseudomonas
Автореф. дис. на соиск. учен. степ. д-ра биол. наук. КазНУ им. әл‑Фараби. — Алматы, 2010. — 41 с.
-
Мамирова Г.Н. Биоиндикация геоаномалий в экосистеме
Автореф. дис. ... канд. биол. наук. КазНУ им. әл‑Фараби. — Алматы, 2010. — 18 с.
-
Филенко О.Ф. Биологические методы в контроле качества окружающей среды
Экологические системы и приборы. — № 6, 2007. — С. 18–20. (Электронды жүйеде)
-
Христофорова Н.К. Биоиндикация и мониторинг загрязнения морских вод тяжелыми металлами
Л.: Наука, 1989. — 192 с.
-
Шигаева М.Х. Экология микроорганизмов
Учеб. пособие. — Алматы: Қазақ университеті, 2002. — 171 с.
7.1 / 8.1. Негізгі әдебиеттер
- Биоиндикация загрязнений наземных экосистем. Под ред. Р. Шуберта. — М.: Мир, 1988. — 350 с.
- Биологический контроль окружающей среды: биоиндикация и биотестирование. Учеб. пособие; под ред. О.П. Мелеховой, Е.И. Егоровой. — М.: Академия, 2007. — 288 с.
- Карташев А.Г. Биоиндикация экологического состояния окружающей среды. — Томск: Изд-во «Водолей», 1999. — 192 с.
7.2. Қосымша әдебиеттер
- Бурдин К.С. Основы биологического мониторинга. — М.: МГУ, 1985. — 158 с.
- Джусупова Д.Б. Биоремедиация объектов окружающей среды углеводородокисляющими микроорганизмами рода Pseudomonas. Автореф. дис. ... д-ра биол. наук. — Алматы, 2010. — 41 с.
- Мамирова Г.Н. Биоиндикация геоаномалий в экосистеме. Автореф. дис. ... канд. биол. наук. — Алматы, 2010. — 18 с.
- Филенко О.Ф. Биологические методы в контроле качества окружающей среды. Экологические системы и приборы. — № 6, 2007. — С. 18–20.
- Христофорова Н.К. Биоиндикация и мониторинг загрязнения морских вод тяжелыми металлами. — Л.: Наука, 1989. — 192 с.
- Шигаева М.Х. Экология микроорганизмов. — Алматы: Қазақ университеті, 2002. — 171 с.
Оқу нәтижесін күшейтуге арналған ұсыныс
Өздік жұмысты орындау барысында индикаторлық белгілерді (морфологиялық, физиологиялық, популяциялық) нақты көрсеткіштермен байланыстырып, дереккөздерге міндетті түрде сілтеме беріңіз.