Қазақша рефераттар

Жібітіп шприцтеу типті бөтелке жұғыш машинаның сұлбасы

Пән: «Ет және сүт өндірісінің технологиялық жабдықтары-1» / Білім беру бағдарламасы: 5В072400 — Технологиялық машиналар және жабдықтар

1 межелік бақылауға арналған тапсырма

Тақырыбы: құмыра (банка) жуғыш машинаның құрылысымен танысу.

Бұл тапсырма пәннің негізгі бөлімдерін қамтиды және білім алушының теориялық материалды меңгеру деңгейін, сондай-ақ оны практикалық есептерді шешуде қолдана алуын бағалауға бағытталған.

Әдістемелік ұсыныстар

  • Әрбір тапсырма А4 форматында орындалып, есептеу жұмыстарына қойылатын талаптарға сай рәсімделуі тиіс.
  • Өздік жұмыс анық әрі оқылатын етіп жазылуы қажет.
  • Есептеу-графикалық жұмыстың сыртқы бетінде: студенттің аты-жөні, мамандығы, курсы, тобы, нұсқа нөмірі және тапсыру уақыты көрсетілуі керек.
  • Есептерді шешу барысында қысқаша түсіндірме беріліп, қолданылған барлық формулалар міндетті түрде көрсетіледі; қажетті сызбалар масштабты сақтай отырып орындалады.
  • Тапсырма соңында пайдаланылған әдебиеттерге сілтеме жасалуы тиіс.
  • Есептерді шығаруға жетіспейтін параметрлерді оқулықтың қосымша кестелерінен немесе басқа анықтамалық көздерден алуға болады.

1) Жұмыстың мақсаты

Құмыра (банка) жуғыш машинаның құрылымын, жұмыс істеу тәртібін және технологиялық есептеудің негізгі формулаларын оқып-үйрену.

2) Жұмыстың мазмұны

  1. Қайта қолданылатын ыдыстарды жууға арналған машиналардың жіктелуі.
  2. Құмыра жуғыш машинаның құрылымы, жұмыс істеу тәртібі және кинематикасы.
  3. Жетекші механизм және құмыраларды тиеу-түсіру механизмдері.
  4. Құмыра жуғыш машинаның технологиялық есептеу негіздері.

3) Қайта қолданылатын ыдыстарды жуу машиналарының жіктелуі

Сүт, кілегей, айран, ряженка, простокваша, қаймақ және басқа сұйық өнімдерді сақтауға арналған көп рет қолданылатын ыдыстар тамақ өндірісіне қайтадан жіберіледі. Оларға шыны бөтелкелер, шыны банкалар, металл флягалар, сондай-ақ металл және полиэтилен жәшіктер жатады.

Пайдалану алдында мұндай ыдыстар міндетті түрде жуу және зарарсыздандыру кезеңдерінен өтеді. Бұл операциялар бөтелке-, банка-, фляга- және жәшік жуғыш машиналарда орындалады.

Банка жуғыш

Жібітіп-шприцтеу және шаю операцияларын біріктіретін құрылымдар.

Фляга жуғыш

Карусельді немесе туннельді тип; көбіне шприцтеу арқылы жуу.

Жәшік жуғыш

Әдетте туннельді тип; торлы транспортермен тасымалдау.

Банка жуғыш машинаның құрылысы және жұмыс істеу принципі

Сыйымдылығы 6,2 л шыны банкаларды жуу үшін жібітіп-шприцтеу типті банка жуғыш машина қолданылады. Машинаның негізгі механизмдері пісірілген металл тұрықта орнатылған: төменгі бөлігінде сілті ерітіндісіне арналған ванна, ал жоғарғы бөлігінде ыстық және жылы суға арналған екі бак орналасады.

Тиеу → жібіту → шприцтеу/шаю → түсіру логикасы

  1. Банкалар таспалы транспортер арқылы жеткізіледі және тиеу механизмі арқылы бас транспортердің ұяшықтарына итеріледі.
  2. Кірді жұмсарту үшін банкалар 65 °C температурадағы сілті ерітіндісі бар ваннаға батырылады.
  3. Жұлдызша арқылы айналғанда банкалар мойыншасымен төмен бұрылып, ішіндегі қалдық ерітінді төгіледі.
  4. Жоғарғы аймақта форсункалар арқылы сілті ерітіндісімен және сумен бірнеше сатылы шприцтеу/шаю орындалады.
  5. Жуылған банкалар ұяшықтан итеріліп шығарылып, түсіру механизмі арқылы пластиналы транспортерге беріледі.

Тасымалдау және кинематика

Жуу зонасы арқылы тасымалдау бас транспортер арқылы орындалады. Бас транспортер үзілісті қозғалады және бір қадам мөлшері банкалардың орталықтары арасындағы арақашықтыққа тең болады.

Қозғалыс электрқозғалтқыштан сыналы белдік беріліс және буындықты төмендеткіш арқылы беріледі, ал әрі қарай шынжырлы беріліс, кривошипті білік және шаппалы ілініс арқылы үзілісті қозғалыс қалыптастырылады.

Негізгі тораптар (қысқаша)

  • Тиеу механизмі және тиеу транспортері.
  • Ұяшықтары бар бас транспортер (екі төлкелі шынжыр арасына бекітілген тасымалдағыштар).
  • Сілті ерітіндісі ваннасы және жылы/ыстық су бактары.
  • Форсункалар жүйесі (шприцтеу және шаю).
  • Түсіру механизмі және шығару транспортері.

Суретке сілтеме (мәтіндегі атауы сақталды)

1-сурет. Банка жуғыш машинаның кинематикалық сұлбасы (тиеу механизмі, бас транспортер, түсіру механизмі, жетек, шынжырлы және белдікті берілістер және т.б.).

Фляга және жәшік жуғыш машиналар: негізгі типтер

Шприцті типті фляга жуғыш машиналар

Металл флягаларды, сымды корзиналарды және полиэтиленді жәшіктерді жуу шприцті типті фляга жуғыш машиналарда жүргізіледі. Бұл типте, әдетте, суда жібіту операциясы қарастырылмайды.

Карусельді тип

Карусель сегіз ұяшықтан тұрады және флягаларды мойыншасы төмен орналастыруға арналған. Машинаның төменгі бөлігінде сілті және ыстық суға арналған бактар орналасады.

Жуу тізбегі: суық су → 30 °C сілті ерітіндісі → 80 °C ыстық су → суық су → ыстық бу.

2-сурет. Карусельді типті фляга жуғыш машинаның сұлбасы (электрқозғалтқыш, төмендеткіш, конусты беріліс, коллектор, форсункалар және т.б.).

Туннельді тип

Туннельді типті машинада флягалар көлденең торлы транспортер арқылы туннель қимасы бойымен қозғалады. Флягалар транспортерге мойыншасы төмен қаратып орнатылады, бұл туннельге кіргенге дейін қалдық сүттің ағуына мүмкіндік береді.

Жуу аймақтары: суық сумен шаю → 70 °C-тан төмен емес сілтінің ыстық ерітіндісі → 85 °C ыстық су → суық су.

Төменгі бөлігінде төрт ванна орнатылады: екеуі суық суды жинауға, екеуі ыстық сілті ерітіндісі мен ыстық суды жинауға және сақтауға арналған.

Жәшік жуғыш машиналар

Сымды корзиналар мен полиэтиленді жәшіктерді жуу үшін көбіне туннельді типті жәшік жуғыш машиналар қолданылады.

4) Бөтелке жуғыш машиналар: тағайындалуы, құрылысы және жұмыс принципі

Сүт зауыттарында шыны бөтелкелерді жуу үшін шприцтеу және жібіту операциялары біріктірілген бөтелке жуғыш машиналар қолданылады. Машиналар бір қатарлы және екі қатарлы болып орындалуы мүмкін.

Негізгі құрылым

Құрылымы екі негізгі бөліктен тұрады: жібітіп жуу және шприцтеу/шаю құрылғылары. Жібіту бөлігі химиялық ерітінді әсерімен кірді жұмсартуға арналған және әдетте машинаның төменгі бөлігінде орналасқан ванна түрінде орындалады.

Шприцтеу тиімділігінің негізі

Ішкі бетті шприцтеу кезінде бөтелке мойыншасы төмен қарап шашыратқыштың үстінде орналасады. Ағын бөтелкенің түбіне дейін жетіп, қабырғалар бойымен кері ағып, кірді алып шығады. Тиімділік негізінен ағынның кинетикалық энергиясына тәуелді.

Жуу циклі және уақыт параметрлері

  • Жуғыш ерітіндімен және сумен шприцтеудің жалпы саны: 10–20 рет.
  • Бір шприцтеу ұзақтығы бөтелкенің шашыратқыш үстінде тұру уақытымен анықталады: шамамен 3–10 с.
  • Өнімділік артқан сайын тұру уақыты, әдетте, азаяды.
  • Цикл уақыты = бас транспортердің тоқтау уақыты + қозғалу уақыты.

Жібіту және шприцтеу кезінде әдетте 70–75 °C дейін қыздырылған сұйықтар қолданылады. Термиялық сынуды болдырмау үшін аймақтар арасындағы температура айырмасы 30 °C-тан аспауы керек.

Мерзімді қозғалыс механизмдері

Бас транспортердің мерзімдік қозғалысын қалыптастыру үшін жұдырықшалы құрылғылар, қос-иінді бұлғақты (кривошипті-шатунды) механизмдер, мальталық крест, гидроцилиндрлі шешімдер және басқа да механизмдер қолданылуы мүмкін.

Ауқымдылық коэффициенті (салыстыру үшін)

Өлшемдер тұрғысынан әртүрлі машиналарды салыстыру үшін ауқымдылық коэффициенті қолданылады. Мұнда: L — машинаның ұзындығы (м), b — ені (м), h — биіктігі (м), M — өнімділігі (бөтелке/сағ), T — жуудың жалпы пайдалы уақыты (мин).

Жұмысшы сұлбалары әртүрлі екі машинаны салыстырғанда ауқымдылық коэффициенті аз машина оңтайлы деп есептеледі.

Суреттерге сілтемелер (мәтіндегі атауы сақталды)

  • 3-сурет. Жібітіп-шприцтеу типті бөтелке жуғыш машинаның сұлбасы.
  • 15.4-сурет. Суға батыру және шприцтеп-шаю құрылғыларының орналасу сұлбасы (шашыратқыштар, бактар, ванна, сораптар).

Қысқаша технологиялық схема (сатылар)

  1. Алдын ала жылы сумен шаю: шамамен 30 °C.
  2. Сілті ерітіндісіне батыру: шамамен 65 °C.
  3. Сілтімен шприцтеу және сыртқы шаю: 65 °C.
  4. Ыстық сумен шприцтеу және шаю: шамамен 45 °C (жабық контур).
  5. Жылы сумен шприцтеу және шаю: шамамен 30 °C (жабық контур).
  6. Суық сумен қорытынды шаю.

Бақылау және автоматтандыру

Автоматты бақылау жүйесі ваннадағы сілті ерітіндісінің концентрациясы мен температурасын, бактардағы судың температурасын, сондай-ақ шашыратқыштарға берілетін су мен будың қысымын бақылап, реттеп отырады. Ақау туындаған жағдайда қорғаныс құрылғысы бас жетекті электрқозғалтқыштан ажыратады.

5) Бөтелке жуғыш машинаның негізгі техникалық есептері

Негізгі есептер: шприцтеу және шаю кезіндегі жуғыш ерітінді шығынын анықтау, түтікше саңылауларының диаметрлерін таңдау, жылу мен бу шығынын есептеу, сондай-ақ машина жетегінің және сораптардың қуатын негіздеу.

Шприцтеуге қажет ерітінді шығыны

M1 = 3600 · p1 · t1

Мұнда p1 — шприцтеу шашыратқыштарының саны; t1 — бір бөтелкені шприцтеуге қажет ерітінді мөлшері.

Сыртқы бетті шаюға қажет ерітінді шығыны

M2 = 3600 · p2 · t2

Мұнда p2 — шаю шашыратқыштарының саны; t2 — бөтелкенің сыртқы бетін шаюға қажет ерітінді мөлшері.

Бас транспортер жетек білігіндегі қуат

N = (P · v) / 1000

Мұнда P — шеңберлік күш (Н); v — жетекші жұлдызшаның шеңберлік жылдамдығы немесе транспортердің сызықтық жылдамдығы (м/с).

Электрқозғалтқыш қуаты (ПӘК-терді ескеру)

Nэд = N / (η1 · η2 · η3 · η4)

Мұнда η1, η2, η3, η4 — сәйкесінше шаппалы механизмнің, тісті берілістің, буындықты төмендеткіштің және жылдамдық вариаторының ПӘК-тері.

Ортадан тепкіш сораптарға жұмсалатын қуат

Nн = (G · p) / (1000 · ηм)

Мұнда G — сораппен берілетін сұйық мөлшері; p — сорап туғызатын қысым (Па); ηм — механикалық ПӘК.

Өзін-өзі тексеру сұрақтары

  1. Көп рет қолданылатын ыдыстарды жуу және зарарсыздандыруға арналған машиналардың жіктелуін сипаттаңыз.
  2. Жібітіп-шприцтеу типті банка жуғыш машинаның құрылысы мен қолданылуын түсіндіріңіз.
  3. Жібітіп-шприцтеу типті банка жуғыш машинаның жұмыс істеу принципін түсіндіріңіз.
  4. Тербелмелі типті металды фляга жуғыш машинаның құрылысын сипаттаңыз.
  5. Туннельді типті металды фляга жуғыш машинаның негізгі тораптарын атаңыз.
  6. Жібітіп-шприцтеу типті бөтелке жуғыш машиналардың құрылымын түсіндіріңіз.
  7. Ауқымдылық коэффициентін анықтауға қолданылатын формуланы жазыңыз.
  8. Жуғыш ерітіндімен бөтелкелерді шприцтеуге қажет ерітіндінің жалпы мөлшерін анықтайтын формуланы жазыңыз.
  9. Жуғыш ерітіндімен бөтелкелерді шаюға қажет ерітіндінің жалпы мөлшерін анықтайтын формуланы жазыңыз.
  10. Бас транспортер жетек білігіндегі қуатты және ортадан тепкіш сораптарға жұмсалатын қуатты анықтайтын формулаларды жазыңыз.