Қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру
Өздік жұмысқа арналған тапсырмалар
Тапсырмалар екі бөлімнен тұрады: (1) теориялық сұрақ бойынша жауап дайындау; (2) берілген вариантқа сәйкес фундамент пен ауданшаның статикалық және динамикалық есептерін орындау. Қажет болған жағдайда сұлбалар, формулалар және кестелер құрастырылады.
1-тапсырма: Теориялық бөлім
Вариант бойынша төмендегі тақырыптардың біріне жауап беріңіз. Жауапта негізгі анықтамалар, ұйымдастыру тәртібі, қауіпсіздік талаптары және қажет болса есептік тәуелділіктер келтірілуі тиіс.
1.
Монтаждау жұмыстарын ұйымдастыру.
2.
Тісті берілістер.
3.
Такелаж жұмыстарын ұйымдастыру.
4.
Строптар, блоктар және полиспасттар; қол және электрлік тальдар; лебедкалар; домкраттар.
5.
Тіректі құрылымдар. Өздігінен жүретін көтергіш механизмдер.
6.
Жабдықты фундаментте өлшеу. Бекіту және виброизоляция.
7.
Санитарлық-техникалық құрылғыларды монтаждау.
8.
Құбыр өткізгіштерді монтаждау.
9.
Бақылау-өлшеу және реттегіш аспаптарды монтаждау.
10.
Ауа өткізгіштерді монтаждау.
11.
Қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру. Іске қосу кешенінің жобалық-технологиялық құжаттамасы.
12.
Монтаж сапасын бақылау. Объектінің өндірістік жұмыстарға дайындығы.
13.
Жабдықты қалпына келтіру және іске қосудағы ұйымдастыру-техникалық шаралар.
14.
Монтаждық және құрылыс-монтаж жұмыстарының түрлері мен әдістері.
15.
Монтаж жұмыстарының графигі.
16.
Қондырғыны монтаждау кезіндегі техникалық қауіпсіздік.
17.
Өлшеу жұмыстары және монтаж алаңын дайындау. Қондырғыларды қабылдау және сақтау.
18.
Монтажда қолданылатын құрал-жабдықтар.
19.
Қондырғыны орнатудағы фундамент пен негіз; бекіту және виброизоляция.
20.
Өндірістік ет тартқыш пен ұсақтағышты монтаждау және қалпына келтіру.
21.
Куттерлер мен коллоидты диірмендерді монтаждау және қалпына келтіру.
22.
Вакуумды көлденең қазандықтарды монтаждау және қалпына келтіру.
23.
Термокамераларды монтаждау және қалпына келтіру.
24.
Автоқақтау қондырғыларын монтаждау және қалпына келтіру.
25.
Пластиналы және құбырлы жылу алмастырғыш аппараттарды, вакуум-аппараттарды және кептіргіштерді монтаждау және қалпына келтіру.
26.
Сары май жасағыш жабдықтарды монтаждау және қалпына келтіру.
27.
Сепараторлар мен гомогенизаторларды монтаждау және қалпына келтіру.
28.
Бөтелке жуғыш және құйғыш-жапқыш автоматтарды монтаждау және қалпына келтіру.
29.
Ұсақтау машиналарын жөндеу.
30.
Қысыммен өңдеу машиналарын жөндеу.
Ескерту: 1-кестеге сәйкес әр вариант нөмірі дәл сол нөмірлі сұраққа сәйкес келеді (мысалы, Вариант 7 → Сұрақ 7).
2-тапсырма: Фундамент пен ауданшаны есептеу және жобалау
Вариант бойынша 2-кестедегі бастапқы деректерді пайдаланып, 3–4-кестелердегі анықтамалық мәндерді ескере отырып: фундамент пен ауданшаның статикалық есебін орындаңыз, әрі фундаменттің динамикалық есебін орындаңыз. Соңында статикалық және динамикалық жүктемелерді қоса есептеп, негіздің конструктивтік шешімін ұсыныңыз.
Қажетті кіріс деректері
- Мұздату тереңдігі h (м)
- Шкив диаметрі D (м)
- Айналу жиілігі n (с-1)
- Қос иінді білік саусағының массасы m (кг)
- Қос иінді біліктің радиусы r (м)
- Электрқозғалтқыш қуаты N (кВт)
- Өлшемдер: a (ұзындық), b (ені), м
- Сепаратор массасы M (кг)
- Нормативтік қысым Rн (кПа)
Нәтиже құрамына қойылатын талап
- Есептеу сұлбалары және қабылданған болжамдар.
- Аралық есептер (аудан, биіктік, көлем, салмақ және қысым).
- Нормативтермен салыстыру және қорытынды шешім.
- Қауіпсіздік коэффициенттері және ұсынылатын бекіту элементтері.
Есептеу әдістемесі
Фундамент табаны жеткілікті берік болуы тиіс: ол шөгіп кетпеуі, қисаюдан немесе тегіс еместіктен авариялық жағдайға ұрындырмауы керек. Сондықтан фундамент негізі болатын топырақтың механикалық қасиеттері алдын ала бағаланады.
Топырақ категориялары (3-кесте мазмұны)
Фундамент табанындағы топырақ беріктігі бойынша шартты түрде категорияларға бөлінеді (мысалы: құмдар, құмды топырақ, ірі сынғыштар). Әр түр үшін табанға түсетін нормативтік қысым диапазоны беріледі.
Негізгі идея
Есептеуде анықталған нақты қысым нормативтік қысымнан аспауы керек.
Кему коэффициенттері (4-кесте мазмұны)
Машинаның динамикалық әсерін жуықтап ескеру үшін кему коэффициенті енгізіледі. Бір типті машиналар мен аппараттар үшін оның мәндері анықтамалық кестеде беріледі (мысалы: сепараторлар, гомогенизаторлар, компрессорлар және т.б.).
Қолдану
Статикалық есепте жалпы жүктемеге осы коэффициент арқылы түзету енгізіледі.
Фундаменттің статикалық есебі
Практикада фундамент табанына түсетін қысым анықталып, ол нормативтік қысыммен салыстырылады. Сонымен бірге жобалау кезінде екі негізгі шарт міндетті түрде тексеріледі.
Шарт 1: Табанға түсетін қысым нормативтен аспауы тиіс
Машина мен фундамент жүйесінен жерге түсетін қысым нормативтік мәннен кіші немесе тең болуы керек. Есептеуге машина салмағы, фундамент салмағы, кему коэффициенті, табан ауданы және топырақтың нормативтік қысымы кіреді.
1-қадам
Табан ауданын анықтау
Машина рамасының өлшемдерін a және b деп алып, әр қырынан 0,1…0,2 м припуск беріледі:
F = (a + 2Δ) · (b + 2Δ)
мұнда Δ — әр жаққа берілетін припуск, м.
2-қадам
Фундамент биіктігін таңдау
Толық биіктік:
H = H1 + H2
Жер үсті бөлігі әдетте H1 = 0,10…0,15 м. Жер асты бөлігі мұз қату тереңдігінен 0,1…0,2 м төмен алынады:
H2 = h + (0,1…0,2)
3-қадам
Көлем және салмақ
Фундамент көлемі:
V = F · H
Фундамент салмағы бетонның меншікті салмағы арқылы бағаланады: γ = 12…25 кН/м³.
Gф = V · γ
Тексеру: есептелген қысым Rн нормативінен аспауы керек. Нормативтен жоғары болса, табан ауданын арттыру немесе конструктивтік шешімді өзгерту қажет.
Шарт 2: Ауырлық центрлері және эксцентриситет
Машина мен фундамент ауырлық центрлерінің проекциялары бір вертикаль ось бойына мүмкіндігінше жақын келуі тиіс. Эксцентриситет өссе, табанның қисаюы мен авариялық жағдай қаупі артады. Сондықтан ауырлық центрлерін орналастыру және эксцентриситетті бағалау жобалаудың міндетті бөлігі болып саналады.
Практикалық ереже
Жүктемелердің теңгерілуін қамтамасыз ету үшін жабдықты орналастыру кезінде өлшеу жұмыстары дәл жүргізіліп, бекіту тораптары дұрыс таңдалуы қажет.
Ауданшаның статикалық есебі
Кейбір жағдайларда жабынға түсетін үлестік жүктеме жеке тексеріледі. Есептеу тәртібі фундаменттің статикалық есебіне ұқсас: есептелген қысым нормативтен аспауы керек. Егер артық шықса, табан ауданын ұлғайту немесе жабдықты жүк көтергіш балкаға, колоннаға не күшейтілген қабырғаға орналастыру ұсынылады.
Тексеру теңсіздігі
R1 = (Gм + Gпл) / F ≤ Rн
мұнда Gпл — жабын/плита салмағы (есепке қабылданған жағдайда), F — тірек ауданы.
Фундаменттің динамикалық есебі
Кривошипті-шатунды механизмдері бар машиналар үшін (мысалы, вертикаль компрессорлар мен қозғалтқыштар) динамикалық әсерлер міндетті түрде ескеріледі. Құрастыру кезінде тіреушіге түсетін максимал горизонталь күш бағаланып, фундаменттің көтергіштік және беріктік талаптары тексеріледі.
Максимал горизонталь күш
Жуық есеп үшін келесі түрдегі тәуелділік қолданылады (берілген нұсқада п.ә.к. η = 0,8 деп алынады):
Rгор,макс = (4300 · N · D · n) / η + G0 · (π · n / 30)2 · r
- N — электрқозғалтқыш қуаты, кВт
- D — шкив (маховик) диаметрі, м
- n — айналу саны (есепте қолданылатын бірлікке келтіріледі)
- G0 — кривошип, поршень, шатун массаларының жиынтығы
- r — кривошип радиусы, м
Тік бағыттағы инерциялық күш және беріктік шарты
Тік ортадан тепкіш күш машинаны фундаменттен «жұлып алуға» ұмтылады. Сондықтан ілінісу/беріктік шарты тексеріледі, әрі қауіпсіздік коэффициенті қабылданады.
K = 1,25…1,5
Берік жұмыс істеу үшін қауіпсіздік коэффициенті осы аралықта қабылданып, фундаментке де, вертикаль машиналарға да қолданылады.
Анкерлік болттарды есептеу және таңдау
Вертикаль машинаның фундамент болттары инерциялық күштердің әсерінен созылуға жұмыс істейді. Созушы күштің мәні бойынша болт диаметрі анықталады, ал қысқа анкерлік болттардың тереңдігі анықтамалық мәндермен қабылданады.
Созылу күші
Pраст = G0 · (π · n / 30)2 · r − Gм
Болт үшін рұқсат етілетін кернеу ретінде әдетте [σ] = 160…230 МПа аралығы алынады.
Анкерлік болт тереңдігі (5-кесте мазмұны)
Диаметрлерге сәйкес фундаменттегі енгізілу тереңдігі анықтамалық бойынша қабылданады (мысалы: d=14 мм → 140 мм, d=36 мм → 380 мм).
Ескерту: нақты таңдау есеп нәтижесіне және конструктивтік талаптарға байланысты нақтыланады.
Қорытынды: табылған мәндер негізінде статикалық және динамикалық жүктемелерді бірге ескеріп, фундаменттің өлшемдерін, табан ауданын, тереңдігін, бекіту және виброизоляция шешімдерін жобалау қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер
- Мұстафаева А.К. Ет және сүт өндірісінің технологиялық машиналарын монтаждау және жөндеу. Оқу құралы. – Семей: Шәкәрім атындағы СМУ, 2012. – 149 бет.
- Монтаж, эксплуатация и ремонт технологического оборудования: учебник / Под ред. А.Н. Батищева. – М.: Колос, 2007. – 423 с.
- Юнусов Г.С., Михеев А.В., Ахмадеева М.М. Монтаж, эксплуатация и ремонт технологического оборудования. Курсовое проектирование: учебное пособие. – Йошкар-Ола: Мар. гос. ун-т, 2008. – 211 с.
- Гальперин Д.М., Миловидов Г.В. Технология монтажа, наладки и ремонта оборудования пищевых производств. – М.: Агропромиздат, 1990. – 399 с.