Жәрдемақы
Әлеуметтік қамқорлық: ардагерлерді қадірлеу және жауапкершілік
Жәрдемақы мөлшерінің бірнеше есеге артуы — көңіл қуантатын жаңалық. Өйткені дәл осы санаттағы азаматтарға мемлекеттің қолдауы ерекше қажет. Ұлы Отан соғысына қатысушыларды, соғыстан мүгедек болып оралғандарды және майданнан қайтпағандардың отбасыларын қорғау — ортақ парыз.
Соғыс ардагерлерінің мемлекетімізге, тәуелсіздігімізге қосқан үлесіне баға жетпейді. Олар Отан бостандығы үшін жанын аямаған ерлер. Майданнан оралмаған жауынгерлер аз емес, алайда кейінгі ұрпақ олардың ерлігін жүрегінде сақтайды. Ардагерлерге құрмет көрсету, қамқор болу және лайықты қолдау — басты міндет.
«Соғыс ардагерлеріне теңестірілгендер» санатына қатысты мәселелер де назардан тыс қалмауы тиіс. Әсіресе Ауған соғысында қаза тапқандардың отбасылары мен қатысушылардың құқықтары әлі толық шешілмегені белгілі. Сонымен қатар Чернобыль АЭС апатының зардаптарын жоюға қатысушылардың жәрдемақысы төмендігі бұрыннан айтылып келеді. Бұл түйткілдерді жүйелі түрде шешу — өркениетті қоғамның талабы.
Зейнетақы мен төлемдердің уақтылы берілуі
1 шілдеден бастап әлеуетті құрылымдардың зейнеткерлері үшін зейнетақы мөлшерін бір жолғы сараланған өсіру жоспарланғаны айтылды. Мемлекет жасы келген азаматтарды қамқорлығына алып, мүмкіндігінше қамтамасыз етуге ұмтылып отырғанын байқауға болады.
Төлем тәртібі
2007 жылдан бастап зейнетақылық және әлеуметтік төлемдерді ағымдағы айдан кешіктірмей төлеуге көшу қажеттігі көтерілді. Бұл мақсатқа шамамен 30 млрд теңге бөлу көзделген.
Әлеуметтік әсер
Мұның мәні — азаматтардың әлеуметтік және зейнетақылық төлемдерді кешіктірмей, уақытылы алуына жағдай жасау. Уақтылы төлем — сенім мен тұрақтылықтың маңызды көрсеткіші.
Денсаулық сақтау: стандарттар, реформалар, жаңа клиникалар
2005 жылдан бері денсаулық сақтау саласын дамыту мен реформалаудың мемлекеттік бағдарламасы іске асырылып келеді. Бұл стратегиялық бағыттың тиімділігі айқын: отандық медицина сапалы жаңа деңгейге көтерілудің алдында тұр.
Басым қадамдар
- Денсаулық сақтауды ұйымдастыруда қазіргі заманғы қағидаттар мен стандарттарға көшу.
- Заңнамалық және әкімшілік реформалар пакетін аяқтау.
- Жоғары деңгейлі клиникалар құру және басқаруға шетелдік жетекші компанияларды тарту.
«Денсаулық — зор байлық» деген ұстаным қоғам үшін өзекті: елдің басты байлығы — халық денсаулығы және дені сау ұрпақ.
Бизнес, білім және әлеуметтік жауапкершілік
Әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін дамытуда жеке сектордың қатысуы маңызды. Әсіресе білім алу, жаңа мамандық беру және бизнестің әлеуметтік тұрақтылықтағы жауапкершілігін күшейту — іргелі мәселе.
Үлгі болатын тәжірибе
Ұлттық компаниялар мен ірі инвесторлардың қайырымдылық шараларына, білім, денсаулық сақтау, спорт және мәдениет жобаларына қаржы бөліп, әлеуметтік жағынан қорғалмаған азаматтарға нақты қолдау көрсетуі — дұрыс үрдіс. Мұндай тәжірибені жүйелі түрде кеңейту қажет.
Экономика үшін білікті кадрлар даярлауда бизнес пен білім беру жүйесінің серіктестігі барлық тарапқа пайдалы. Мұндай ынтымақтастық еңбек нарығын нығайтып, ұзақ мерзімді өсімге негіз болады.
Жұмыспен қамту: әлеуметтік саясаттың өзегі
Әлеуметтік саясаттың өзегі — халықты жұмыспен қамту. Еңбекке жарамды азаматтардың барынша көбірек жұмысқа тартылуы қоғам мен мемлекеттің әл-ауқатын арттырады. Жұмыссыздық әлем бойынша өзекті мәселеге айналып отырғанын ескерсек, оны алдын алу — стратегиялық міндет.
Қайта даярлау
Азаматтардың қайта оқып-үйренуі мен жаңа кәсіп игеруін ынталандыратын мемлекеттік қолдау жүйесі маңызды рөл атқарады.
Стандарттар
Әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттарын енгізу сапаны арттырып, ортақ талапты қалыптастырады.
Лицензиялау
Әлеуметтік қызмет көрсететін ұйымдардың қызметін лицензиялау және тіркеу — ашықтық пен жауапкершілікті күшейтеді.
Тұрғын үй саясаты: қолжетімділік пен қаржыландыру
Соңғы үш жылда тұрғын үй бағдарламасының жүзеге асырылуы экономиканың өсіміне ықпал етті. Тұрғын үй құрылысы — көптеген саланы қозғалысқа келтіретін маңызды бағыт.
Нәтижелер мен қажетті түзетулер
2005 жылы бағдарламада көрсетілген 3 млн м² орнына 5 млн м²-ден астам тұрғын үй пайдалануға берілгені айтылды. Бұл 2004 жылмен салыстырғанда 1,8 есе көп. Сонымен бірге, табысы жеткіліксіз азаматтар үшін тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесін дамыту және бағдарламаның кемшіліктері мен табыстарын толық саралап, қажет түзетулер енгізу маңызды.
Көші-қон: заңдастыру, кадр сапасы және оралмандарды бейімдеу
Қазіргі әлеуметтік-экономикалық ахуал шетелдік жұмыс күшінің ағылуына әсер етіп отыр. Осы жағдайда көші-қон саясатының заманауи тұжырымдамасы қажет. Заңсыз еңбек мигранттарын тіркеу арқылы заңдастыру тетіктерін әзірлеу жөніндегі ұсыныстар да осы қажеттіліктен туындайды.
Теңгерімді ұстаным
- Мемлекет өз жұмысшыларының мүддесін қорғауы тиіс.
- Біліктілігі жоғары мамандарды тарту пайдалы, бірақ отандық кадрлардың кәсібилігін арттыру — бірінші орында.
- Оралмандарды алдын ала даярлау, бейімдеу және кіріктіру үшін арнаулы орталықтар қажет.
Оралмандарды тілге үйрету, кәсіпкерлікке баулу және білімі мен біліктілігін ескеретін әділ өлшемдер енгізу — олардың қоғамға тез әрі қиындықсыз бейімделуіне мүмкіндік береді.
Кәсіби даярлау және ұлттық кадрлар
Әлеуметтік саясаттың маңызды бағытының бірі — білікті ұлттық кадрларды жұмысшы мамандықтары бойынша оқыту және кәсіби даярлау. Бұған кәсіби-техникалық және жоғары білім беру жүйесі арқылы қол жеткізуге болады. Бұл іске ұлттық компаниялар мен бизнес те нақты үлес қосуы тиіс.
Салық саясаты: ынталандыру және әділеттілік
Экономиканың дамуын қолдайтын әлеуметтік саясатқа жеткізетін тетіктердің бірі — салық мөлшерлемелерін төмендету. Жолдауда бұл мақсатты іске асырудың мерзімдері мен азайтылатын пайыздық мөлшерлері де көрсетілген.
Ұсынылған өзгерістер
- ҚҚС
- 2007 жылдан бастап нақты ставка 1%-ға, 2008–2009 жылдары қосымша 1–2%-ға төмендету.
- Әлеуметтік салық
- 2008 жылдан бастап шамамен 30%-ға азайту; бұл жұмыс берушілерді жалақыны көтеруге ынталандыруы тиіс.
- Жеке табыс салығы
- 2007 жылдан бастап барлық жеке тұлғалар үшін 10% бірыңғай мөлшерлеме енгізу.
- Шағын бизнес
- 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап шағын бизнес субъектілері үшін кемітілген бірыңғай мөлшерлеме енгізу.
Әлеуметтік жауапкершілік және қоғамдық тұрақтылық
Экономикалық игілік артқан сайын, түрлі жағдайларда ел үшін өмірі мен денсаулығын қиған жандарды, олардың отбасылары мен жақындарын ұмытпау — азаматтық әрі мемлекеттік парыз. Мемлекеттің әлеуметтік жауапкершілігі тұрақты түрде көрініс табуы қажет.
Әлеуметтік саясаттың ел өміріндегі орны ерекше. Халықты әлеуметтік қамтамасыз ету — мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі. 2002 жылдан бастап (2006 жылға жоспарланған шығынды қоса есептегенде) республикалық бюджеттегі әлеуметтік көмек пен әлеуметтік қамтамасыздандыру шығынының 160 млрд теңгеден 362 млрд теңгеге дейін, яғни екі еседен астам өсуі — осы бағыттағы саясаттың нақты көрсеткіші.
Қорытындысында, Қазақстан қоғамын модернизациялаудағы саяси-экономикалық бағыттың басымдықтары айқын: дұрыс таңдалған әлеуметтік саясат — ел ішіндегі тұрақтылық пен қоғамдағы тыныштықтың кепілі. Жас әрі көпұлтты Қазақстан үшін ең қымбат құндылық — тыныштық пен татулық.
Сыртқы саясаттағы сабақтастық және сенім
Ел дамуының нәтижелері тұрақты саясат пен жүйелі басқарудың маңызын көрсетеді. Қазақстанның жетістіктері — ел ішінде де, халықаралық кеңістікте де өзара түсіністік пен әріптестікті нығайтуға бағытталған қадамдардың жиынтығы.
Түйін
Елдің ішкі тұрақтылығы, әлеуметтік әділеттілік, сапалы білім мен медицина, жұмыспен қамту және тиімді экономикалық тетіктер — бәрі бір мақсатқа қызмет етеді: халықтың әл-ауқатын арттыру және болашаққа сенімді күшейту.
Жолдауда белгіленген міндеттерді іске асыру — тек мемлекеттік органдардың ғана емес, әр азаматтың да ортақ жауапкершілігі. Қазақстан жастары бұл бастамалардың орындалуына патриот азаматтар ретінде өз үлесін қосуға дайын.
Ескертпе: Мәтіндегі дәйексөздер мен сілтемелер бастапқы дереккөздерге (мысалы, [1]–[8]) жасалған көрсеткіш ретінде сақталды; бұл бетте библиографиялық тізім берілмейді.