Қазақша рефераттар

Windows жүйесіндегі терезелерді пайдалану

Windows жүйесіндегі терезелерді пайдалану

Windows ортасында кез келген қолданба терезе ішінде орындалады. Сондықтан тереземен атқарылатын негізгі амалдарды: өлшемін өзгерту, экранда жылжыту, үлкейту/кішірейту және жабу тәсілдерін меңгеру маңызды.

Неге маңызды?

Терезелерді дұрыс басқару жұмыс жылдамдығын арттырады: экран кеңістігін тиімді қолданасыз, бірнеше тапсырманы қатар орындайсыз және қажет ақпаратты тез табасыз.

Негізгі принцип

Көп әрекет «ал да, тасы» (drag-and-drop) қағидасымен орындалады: тышқанның сол жақ батырмасын басып ұстап, қажетті бағытта жылжытасыз.

Тереземен орындалатын негізгі операциялар

1) Терезенің өлшемін өзгерту

Терезенің көлемін кез келген бағытта өзгертуге болады. Тышқан курсорын терезенің жақтауына жақындатқанда, курсор пішіні өзгеріп, өлшемді өзгерту мүмкіндігін көрсетеді.

Енін немесе биіктігін өзгерту

  • Курсорды терезенің сол/оң немесе жоғары/төмен жақтауына апарыңыз.
  • Курсор екіжақты бағыт көрсететін күйге келгенде, сол жақ батырманы басып ұстап тұрыңыз.
  • Жақтауды қажетті бағытта жылжытып, батырманы жіберіңіз.

Бір уақытта ені мен биіктігін өзгерту

  • Курсорды терезенің төрт бұрышының біріне апарыңыз.
  • Курсор қиғаш екіжақты бағыт көрсететін күйге ауысқанда, батырманы басып ұстап жылжытыңыз.
  • Өлшем қалағаныңыздай болғанда батырманы жіберіңіз.

2) Терезенің орнын ауыстыру

Терезені экран бетінде жылжыту үшін курсорды тақырып жолағына апарыңыз. Курсордың пішіні әдетте өзгермейді, бірақ әрекет тақырып жолағы аймағында тұрған кезде ғана орындалады.

  1. 1 Тақырып жолағында тышқанның сол жақ батырмасын басып ұстап тұрыңыз.
  2. 2 «Ал да, тасы» принципімен терезені жаңа орынға жылжытыңыз.
  3. 3 Батырманы жібергенде, терезе жаңа орында бекітіледі.

3) Терезелерді басқару: жүйелік мәзір

Windows қолданбаларының терезелерінде тақырып аймағының сол жағында жүйелік мәзір батырмасы орналасады. Оны шертсеңіз, жүйелік мәзір ашылады.

Жиі қолданылатын командалар

  • Қалпына келтіру (Restore)
  • Жылжыту (Move)
  • Өлшем (Size)
  • Кішірейту (Minimize)
  • Үлкейту (Maximize)
  • Жабу (Close), соның ішінде Alt + F4

Маңызды ескерту

Жүйелік мәзірдегі кейбір командалар басқару батырмаларының әрекетін қайталайды: кішірейту, үлкейту/қалпына келтіру және жабу. Яғни, мәзірден таңдау мен батырманы шерту — бірдей нәтижеге әкеледі.

Ал Өлшем және Жылжыту командалары терезені пернетақта арқылы басқаруға да мүмкіндік береді.

Windows жүйесінде жұмыс істеудің негіздері

1981 жылы MS-DOS операциялық жүйесі IBM дербес компьютерлерімен бірге тарала бастады. Бұл жүйе негізінен бір пайдаланушыға арналған еді және бір мезетте тек бір тапсырманы орындауға бағытталды. Сонымен қатар, MS-DOS компьютердің жедел жадының тек 640 КБ көлемін пайдалана алды.

MS-DOS жүйесінде пайдаланушымен байланыс командалық жол арқылы жүзеге асатын. Мұндай тәсіл ыңғайсыз болды: жүзден астам команданы пернетақтадан енгізу қажет, синтаксисі күрделі, кейде бір әрекет үшін ондаған таңба теруге тура келетін. Сондықтан бұл жүйемен көбіне кәсіби мамандар ғана еркін жұмыс істей алды.

Кейін жүйелік программалық қоршаулар файлдық жүйемен жұмысты едәуір жеңілдетті: қажетті ақпаратты тез табуға, мазмұнын көруге және онымен жұмыс істеуге мүмкіндік берді.

Windows жүйесінің негізгі функциялары

Кез келген операциялық жүйе сияқты Windows ортасында да негізгі ядро, жедел жадты басқаратын ішкі жүйе, файлдық жүйе, енгізу-шығару құрылғыларымен жұмыс істейтін драйверлер және басқа компоненттер бар. Жұмыс кезінде Windows төмендегі міндеттердің орындалуын қамтамасыз етеді:

  • Компьютердің барлық аппараттық құрал-жабдықтарын басқару.
  • Файлдық жүйемен жұмыс істеуді қамтамасыз ету.
  • Қолданбалы программаларды іске қосу.

Қосымша мүмкіндіктер

  • Бір уақытта бірнеше программаның жұмыс істеуі (көптапсырмалылық).
  • Әр түрлі программалар арасында мәлімет алмасу.
  • Масштабталатын қаріптерді қолдау.
  • Мультимедиа мүмкіндіктерін пайдалану.
  • Бірізді (біріңғай) анықтамалық жүйенің жұмысын қамтамасыз ету.

Windows жүйесінің негізгі ұғымдары

Терезе

Терезе — экрандағы төртбұрышты қоршаулы аймақ. Онда программалар орындалады, мәліметтер өңделеді, түзетіледі және басқару әрекеттері іске асырылады.

Терезе шекаралары (жақтауы)

Терезе шекаралары — терезе периметрі бойынша өтетін тік және көлденең сызықтар. Өлшемді өзгерту осы жақтаулар мен бұрыштар арқылы орындалады.

Қолданбалы программа терезесі

Бұл терезеде қолданбалы программаның негізгі жұмысы атқарылады. Ол экранның бір бөлігін немесе толық экранды алып тұруы мүмкін. Экранда бір мезетте бірнеше терезе орналасады, олардың негізгі элементтері әдетте бірдей үлгіде жасалады.

Терезені жапсаңыз, сол сәтте белсенді болып тұрған программаның жұмысы да аяқталады.

Айналдыру жолақтары

Терезенің өлшемі шектеулі болғандықтан, ақпарат көп болса, оның бір бөлігі көрінбей қалуы мүмкін. Осындай жағдайда терезенің оң жақ шетінде немесе төменгі бөлігінде айналдыру жолақтары пайда болады. Бұл — терезе сыртына «сыймай қалған» ақпарат бар екенін білдіреді.

Терезелердің түрлері

Экран бетінде программалар мен құжаттар орналасатын терезелер әдетте үш түрлі күйде болады:

Толық экранды

Терезе экранды толығымен алып тұрады.

Қалыпты күй

Терезе экранның белгілі бір бөлігін ғана қамтиды.

Белгіше (пиктограмма)

Терезе кішірейтіліп, белгіше түрінде көрсетіледі.

Есте сақтаңыз

Терезелерді басқарудың көп бөлігі интуитивті: жақтау — өлшем, тақырып жолағы — жылжыту, ал жүйелік мәзір — басқару командаларының толық жинағы.