Микроорганизмдер дің генетикасы
Силлабус-бағдарлама: «Микробиология» (5В060700 – Биология)
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті, Ветеринариялық санитария кафедрасы. Оқу жылы: 2015. Төменде пәннің дәрістер, зертханалық сабақтар және білімалушылардың өздік жұмыстары (БӨЖ/ОБӨЖ) бойынша апталық жоспарлары жинақталып берілген.
Бөлімдер
Дәрістер • Зертханалар • ОБӨЖ • БӨЖ
Негізгі тақырыптар
Жасуша құрылысы • Вирустар • Физиология • Генетика • Иммунитет
Бағалау
Аралық бақылаулар • Қорытынды бақылау
Практика
Микроскопия • Бояу әдістері • Таза өсінді • Антибиотик сезімталдығы
Дәрістер жоспары (апталық)
Әр апта бойынша дәріс тақырыбы, әдебиет және оқытушының жетекшілігімен орындалатын өздік жұмыс (ОБӨЖ) тақырыптары берілген.
| № / Апта | Күні | Дәріс тақырыбы | ОБӨЖ тақырыбы | Әдебиет (көрсетілім) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 31.08–06.09.2015 | Микробиологияға кіріспе | Микробиологияның даму тарихы | А. Бұлашев; Ө. Таубаев; Б. Толысбаев; Н. Шоқанов; М. Құлдыбаев; Н. Радчук |
| 2 | 07.09–13.09.2015 | Прокариотты жасушаның құрылысы және морфологиясы | Бактерия жасушасының құрылысы | Көрсетілген беттер бойынша |
| 3 | 14.09–20.09.2015 | Эукариотты жасушаның құрылысы және морфологиясы | Зең және ашытқы саңырауқұлақтары | Көрсетілген беттер бойынша |
| 4 | 21.09–27.09.2015 | Вирустардың негізгі қасиеттері және классификациясы | Вирустардың шығуы туралы гипотезалар мен теориялар | Ш. Мырзабекова |
| 5 | 28.09–04.10.2015 | Микроорганизмдер физиологиясы | Химиялық құрамы, қоректенуі және тыныс алуы | Көрсетілген беттер бойынша |
| 6 | 05.10–11.10.2015 | Микроорганизмдер физиологиясы (жалғасы) | Өсуі және көбеюі | Көрсетілген беттер бойынша |
| 7 | 12.10–18.10.2015 | Микроорганизмдердің табиғатта таралуы | Аралық бақылау | Өткен тақырыптар бойынша |
| 8 | 19.10–25.10.2015 | Сыртқы орта факторларының микроорганизмдерге әсері | Антибиотиктердің микроорганизмдерге әсері | Көрсетілген беттер бойынша |
| 9 | 26.10–01.11.2015 | Микроорганизмдер генетикасы | Өзгергіштіктің практикалық маңызы | Көрсетілген беттер бойынша |
| 10 | 02.11–08.11.2015 | Инфекция және иммунитет туралы түсінік | Инфекция түрлері және иммунитетті практикада қолдану | Көрсетілген беттер бойынша |
| 11 | 09.11–15.11.2015 | Инфекциялық ауру қоздырғыштары (бактериялық індеттер) | Инфекциялық ауруларды балау принциптері | Көрсетілген беттер бойынша |
| 12 | 16.11–22.11.2015 | Бациллалық індет қоздырғыштары | Тақырып бойынша бекіту тапсырмалары | Көрсетілген беттер бойынша |
| 13 | 23.11–29.11.2015 | Вирустық індет қоздырғыштарының репродукциясы | Вирустық аурулардың ерекшеліктері | Ш. Мырзабекова |
| 14 | 30.11–06.12.2015 | Сүт және ет өнімдерінің микрофлорасы | Ашу процесін практикада қолдану | Көрсетілген беттер бойынша |
| 15 | 07.12–13.12.2015 | Қорытынды шолу дәрісі | Аралық бақылау | Барлық өткен тақырыптар бойынша |
Зертханалық сабақтар жоспары (апталық)
Зертханалық жұмыстар тәжірибелік дағдыларды қалыптастыруға бағытталған: микроскоппен жұмыс, препарат дайындау, бояу әдістері, стерилизация, таза өсінді алу, диагностикалық тәсілдер.
1–5 апталар: Негізгі құралдар және микроскопия
-
1 апта (31.08–06.09)Микробиологиялық зертхана жұмысы, мақсаты. Иммерсиялық жүйемен жұмыс. Микробтардың негізгі формалары. Препараттарды қарап, суретін салу.
-
2 апта (07.09–13.09)Бактериялық препарат дайындау. Бояғыштар мен ерітінділер. Қарапайым және күрделі бояу әдістері. Микроскоптау және суретін салу.
-
3 апта (14.09–20.09)Спора, капсула және жіпшелерді қарастыру. Дайын препараттарды Виртц (спора) және Ольт (капсула) әдістерімен бояу.
-
4 апта (21.09–27.09)Зең, сәулелі және ашытқы саңырауқұлақтарының морфологиясы. Мукор, аспергилл, пеницилл өсінділерінен препарат дайындау.
-
5 апта (28.09–04.10)Лабораториялық құралдар. Стерилизация әдістері. Қоректік орталар: ЕПА, ЕПС дайындау және басқа орталармен танысу.
6–15 апталар: Өсіру, анықтау және бақылаулар
-
6 апта (05.10–11.10)Таза өсінді алу. Аэроб және анаэробтарды өсіру. ЕПА/ЕПС ортасына егу және әдістерді меңгеру.
-
7 апта (12.10–18.10)Межелік бақылау: барлық өткен тақырыптар бойынша.
-
8 апта (19.10–25.10)Өсінділік және ферментативтік қасиеттерді анықтау. Өсу белгілерін қарастыру. Таза өсіндіні Шұбар қатарға (Гисса ортасы) егу.
-
9 апта (26.10–01.11)Антибиотиктерге сезімталдықты анықтау: агардағы диффузия әдісі.
-
10 апта (02.11–08.11)Ауа, су және топырақ микрофлорасын зерттеу. Ауаның жалпы микробтар санын анықтау. Судың коли-титрін анықтау.
-
11 апта (09.11–15.11)Вирустарды патологиялық материалдан анықтау: цитоплазмалық және ядролық денешіктер. Морозов әдісімен бояу (Е. Омарбеков практикумы).
-
12 апта (16.11–22.11)Вирусологияда тауық эмбрионы, торша өсінділері және зертханалық жануарларды қолдану: мақсаттары және зақымдау әдістері (Е. Омарбеков практикумы).
-
13 апта (23.11–29.11)Сүт және ет микрофлорасы: жалпы микробтар санын анықтау.
-
14 апта (30.11–06.12)Індет қоздырғыштарының морфологиялық ерекшеліктері. Ауруларды балау (Ш. Мырзабекова).
-
15 апта (07.12–13.12)Қорытынды бақылау: барлық өткен тақырыптар бойынша.
БӨЖ жоспары (тақырыптық бағыттар)
Білімалушылардың өздік жұмыстары пәннің негізгі бөлімдерін тереңдетіп меңгеруге бағытталған. Төменде тақырыптар ықшамдалып, мазмұны редакцияланып берілді.
Жасушалық және микроорганизмдер әлемі
-
Риккетсия, микоплазма және хламидияМорфологиясы бойынша анықтама беру және ерекшеліктерін салыстыру.
-
Өсімдік микрофлорасыЭпифит және ризосфералық микроорганизмдер. Симбиозды азот фиксациялаушылар және фитопатогендер.
-
Жануарлар денесінің микрофлорасыӘртүрлі ағзалардың қалыпты микрофлорасы, маңызы және дисбактериоз ұғымы.
Ферменттер және биогеохимиялық айналымдар
-
Микроб ферменттеріФерменттердің жалпы қасиеттері, жіктелуі және микроб жасушасындағы рөлі.
-
Көміртек және азот айналымыМикроорганизмдердің органикалық заттарды ыдыратудағы рөлі және азотты қосылыстардың өзгеруі.
-
Фосфор, күкірт және темір айналымыКүкірт, фосфор және темір қосылыстарының микроорганизмдер әсерінен түрленуі.
Факторлар әсері, өзара қатынастар және вирусология
-
Суды залалсыздандыруФизикалық және химиялық әдістер, қолданылу жағдайлары.
-
Сәулелердің әсеріУльтракүлгін, иондаушы сәулелер, радиотолқын және ультрадыбыстың микробтарға әсерін сипаттау.
-
Химиялық факторлар және дезинфекцияДезинфекциялық ерітінділердің сипаттамасы және әсер ету механизмі.
-
Микроорганизмдердің өзара қарым-қатынасыСимбиоз, метабиоз, сателлизм, синергизм, антагонизм, вирогения, мутуализм, паразитизм және комменсализм.
-
Гендік инженерия және тасымалдаушыларГендік инженерия ұғымы, негізгі объектілері мен құралдары. Вирустар мен плазмидаларды пайдалану.
-
Адам және жануар вирустық инфекцияларыСПИД, құтырық, тұмау, шешек, вирустық гепатит және Эбола қызбасына қысқаша сипаттама.
-
Вироидтар мен приондарВироидтар мен приондар тудыратын аурулар және аралық бақылауға дайындық бағыты.
Ескертпе
Апталар бойынша берілген әдебиеттер тізімі бастапқы құжаттағы көрсетілімдерге сүйеніп сақталды (авторлар және кейбір тақырыптар бойынша бет нөмірлері көрсетілген).
Қажет болса, осы мәтінді оқу орнының ресми үлгісіне бейімдеп (кредит саны, пререквизит/постреквизит, бағалау саясаты, академиялық адалдық, байланыс деректері) толық құрылымдап беруге болады.