Қазақша рефераттар

Төраға қолы Қойылған қолдың анықтамасы

Жоспар

  1. Кіріспе бөлім
    • Басқару, ұйымдастыру және үкім шығару қызметіне қатысты құжаттардың қолданылу аясы.
  2. Негізгі бөлім
    • Қаулылар, шешімдер, хаттамалар.

Кіріспе

Кәсіпорын жұмысының тиімділігі, шешілетін мәселелердің нәтижелілігі кәсіпорын қызметінің қаншалықты дұрыс ұйымдастырылғанына тікелей байланысты. Бұл, ең алдымен, әрбір бөлімшенің міндеттері мен жауапкершілігінің нақты айқындалуына, өндірістік мүдде тұрғысынан қызметкерлердің құқықтары мен міндеттерінің, сондай-ақ лауазымды тұлғалардың өкілеттіктерінің дәл белгіленуіне қатысты.

Сонымен бірге шешім қабылдау мен оны орындау жүйесінің жолға қойылуы маңызды. Аталған мәселелердің барлығы кәсіпорынның ұйымдастырушылық-өкімдік (басқару) құжаттары арқылы реттеледі.

Ұйымдық басқару құжаттарына жатады

  • Нұсқаулықтар
  • Лауазымдық нұсқаулықтар
  • Хаттамалар
  • Басқару шешімдерін тіркейтін қаулылар

Қаулылар, шешімдер, хаттамалар

Мұндай құқықтық актілерді, әдетте, алқалық басқару органдары қабылдайды. ҚР Азаматтық кодексіне және өзге де заңнамалық актілерге сәйкес мемлекеттік басқару органдары төмендегідей өкімдік (жарлық) құжаттар шығарады:

  • Министрлер Кабинеті — қаулылар.
  • Премьер-Министр және орынбасарлары — жарлықтар.
  • Министрліктер — министр бұйрықтары, алқа шешімдері.
  • Комитеттер мен комиссиялар — қаулылар, бұйрықтар, нұсқаулар.
  • Кооперативтік ұйымдар — шешімдер.
  • Қоғамдық ұйымдар — қаулылар, жарлықтар.

Үлгісі жағынан әртүрлі құжаттар шығаруға өкілетті органдардың бірлескен өкімдік құжаттары, әдетте, бірлескен шешім түрінде рәсімделеді. Мұндай шешім оны қабылдаған ұйымдардың әрқайсысы үшін бірдей құқықтық күшке ие болады.

Хаттама нені бекітеді?

Мәселелерді талқылау барысы және алқалық органдардың отырыстарында, кеңестерде, жиналыстарда, мәжілістерде қабылданған шешімдер хаттамада рәсімделіп, белгіленіп отырады.

Хаттама мәжіліс барысының жазбаларына, стенограммаға, дыбыстық жазбаларға және дайындалған материалдарға (баяндамалар, сөйлеген сөздер, анықтамалар мәтіндері, қаулы/шешім жобалары, күн тәртібі, тіркеу парақтары, келісу парақтары және т.б.) сүйене отырып толтырылады.

Егер мәжіліс стенограммаға түсірілсе, стенограмма мәтіні ашылып, куәландырылып, хаттамамен бірге сақталады. Кино-, фото-, бейне- және аудио құжаттарды сақтау бойынша мемлекеттік архивтің арнайы ережелері қолданылады.

Хаттаманың түрлері

Хаттама — жиналыстарда, кеңестерде, конференцияларда және алқалық органдар мәжілістерінде мәселені талқылау мен шешім қабылдау барысы туралы мәлімет беретін құжат.

  • Қысқаша хаттама

    Күн тәртібі, сөйлеушілердің аты-жөні, сөйлеген сөздерінің тақырыбы және қабылданған шешімдер көрсетіледі. Сөйлеген сөздердің толық мәтіні берілмейді.

  • Толық хаттама

    Сөйлеген сөздердің мазмұны толық көрсетіледі. Хаттаманың толықтық деңгейін жиналыстың өзі айқындайды.

Заңдық жарамдылық және міндетті деректемелер

Құжаттың заңдық жарамдылығы барлық қажетті деректемелердің болуына, олардың дұрыс толтырылуына және хаттамадағы мәліметтердің шындыққа сәйкестігіне байланысты.

Маңызды мысал

Жиналысқа қатысушылар санының көрсетілуі — қабылданған шешімнің жеткілікті дауыс санымен қабылданғанын дәлелдейтін маңызды белгі.

Хаттаманың деректемелері

  • Мекеменің атауы
  • Құжаттың атауы
  • Мәжіліс өткен күні
  • Индексі (нөмірі)
  • Мәжіліс өткен орны
  • Бекіту грифі (қажет болса)
  • Тақырыбы (жиналыстың/алқалық органның атауы)
  • Мәтін

Мәтіннің құрылымы

Кіріспе бөлігі

  • Қатысушылар құрамы
  • Күн тәртібі

Негізгі бөлігі

  • Тыңдалған мәселе
  • Сөйленген сөздер
  • Қабылданған қаулы/шешім

Құжаттың соңында төраға мен хатшының қолы қойылады. Осы үлгі бойынша басқарудың алқалық органдарының ресми мәжілістерінің хаттамалары жасалады.

Хаттама үлгісі (кәсіпорынды құру туралы)

ХАТТАМА
00.00.00 ж.  № 1
Алматы

Құрылтайшылар жиналысы

Төраға: ______________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты)
Хатшы:  ______________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты)

Қатысқандар: __________________________________ (аты-жөндері)

Күн тәртібі:
1) Кәсіпорынды құру туралы
2) Жарғысын бекіту туралы

1) ТЫҢДАЛДЫ:
   СӨЙЛЕГЕНДЕР:
   ҚАУЛЫ ҚАБЫЛДАДЫ:

2) ТЫҢДАЛДЫ:
   СӨЙЛЕГЕНДЕР:
   ҚАУЛЫ ҚАБЫЛДАДЫ:

Төраға: ____________________  (қолы)  ____________________ (қолтаңбаны анықтау)
Хатшы:  ____________________  (қолы)  ____________________ (қолтаңбаны анықтау)

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. В. Салагаев, Б. Шалабай. Іс қағаздарын жүргізу (30–35-беттер). Алматы: Раритет, 2002.
  2. Л. Дүйсенбекова. Іс қағаздарын қазақша жүргізу (168–171-беттер). 3-басылым. Алматы: Ана тілі, 2004.
  3. ҚР-да іс қағаздарын жүргізу (мемлекеттік және ресми тілдерде іс қағаздарын жүргізудің үлгілері).
  4. Б. Оспанова. Мемлекеттік тілде іс жүргізу.