Келтірілген өзгерістерді іске асыру үшін қажетті реакциялардың теңдеулерін жазыныз
Химия пәнінен №1 БӨЖ тапсырмалары
Бұл материал екі бөлімнен тұрады: атом құрылысы, периодтық жүйе және химиялық байланыс, сондай-ақ бейорганикалық қосылыстар арасындағы генетикалық байланыс. Тапсырмаларды орындау барысында формулаларды дұрыс жазып, заттардың атауларын келтіріп, реакция теңдеулерін теңестіріңіз.
Құрылымдық формулаларда атомдар мен атомдар топтарының арасындағы байланыс түрін (иондық, коваленттік, полюсті/полюссіз) нақты көрсетіңіз.
Реакция теңдеулерін теңестіріп жазыңыз; қажет болса, реакцияның жүру шарттарын (орта, тұнба, газ бөлінуі) белгілеңіз.
Оксидтер мен гидроксидтерді негіздік, қышқылдық, амфотерлі түрлеріне ажыратып, негізгі қасиеттерін дәлелдеңіз.
I. Атом құрылысы. Периодтық жүйе. Химиялық байланыс
1) Жоғары валенттік оксидтер мен гидроксидтер
Кестеде берілген а элементтері үшін жоғары валенттік оксидтердің және гидроксидтердің химиялық және құрылымдық формулаларын жазыңыз, атауларын көрсетіңіз. Құрылымдық формулаларда атомдар (немесе атомдар топтары) арасындағы химиялық байланыс түрлерін белгілеңіз.
2) Оксидтерді жіктеу және қасиеттерін дәлелдеу
Оксидтердің қай түрге жататынын анықтаңыз: негіздік, қышқылдық немесе амфотерлі. Әр оксидтің негізгі қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін жазыңыз.
3) Гидроксидтердің қасиеттері
Гидроксидтерді қышқыл, негіз немесе амфотерлі гидроксид ретінде анықтап, олардың негізгі қасиеттерін дәлелдейтін реакция теңдеулерін келтіріңіз.
4) Орта, негіздік және қышқыл тұздардың түзілуі
Кестеде берілген б заттардың әрекеттесуінен орта, негіздік және қышқыл тұздар түзілуі мүмкін болатын реакция теңдеулерін жазыңыз. Реагенттердің және өнімдердің атауларын көрсетіңіз.
Кесте: а және б берілген нұсқалар
Әр жолда а (элементтер жиыны) және б (әрекеттесетін заттар) көрсетілген.
| № | а (элементтер) | б (реакция үшін берілген) |
|---|---|---|
| 1 | Ti, V, Si, Ca | Al(OH)3 + H2SO4 |
| 2 | Zn, N, C, K | HClO4 + Ca(OH)2 |
| 3 | Li, As, Cu, Pb | NaOH + H2SO4 |
| 4 | K, Al, W, Ni | Fe(OH)3 + H2SO4 |
| 5 | Hg, P, Mo, Fe | Mg(OH)2 + HNO3 |
| 6 | Ge, Cu, Bi, Mn | H2MnO4 + NaOH |
| 7 | Al, Re, K, Cr | Cr(OH)3 + HNO3 |
| 8 | Ba, N, Al, Mg | Zn(OH)2 + HCl |
| 9 | In, Sb, Fe, Na | Zn(OH)2 + H2SO4 |
| 10 | Ge, Re, Li, C | Be(OH)2 + H2SO4 |
| 11 | Mg, Br, Sr, Pb | Cr(OH)3 + HCl |
| 12 | Ba, S, Na, Ge | Mg(OH)2 + H2SO4 |
| 13 | V, Au, P, Be | Co(OH)2 + H2SO4 |
| 14 | Ta, N, La, Fe | Ni(OH)2 + HNO3 |
| 15 | Ca, S, Pb, Li | Mn(OH)2 + HCl |
| 16 | Zn, Na, Bi, S | Mn(OH)2 + HNO3 |
| 17 | Na, Zn, W, Mo | NaOH + H3PO4 |
| 18 | Cu, Ag, Al, Re | NaOH + H2CO3 |
| 19 | Mn, Na, V, Fe | NaOH + H2S |
| 20 | Hg, Sn, K, Te | Fe(OH)3 + H2S |
| 21 | Ca, Sn, Ge, Zn | HNO3 + Fe(OH)2 |
| 22 | W, Cr, Pb, K | HNO3 + Mg(OH)2 |
| 23 | Ca, H, N, Re | HNO3 + Ca(OH)2 |
| 24 | Ga, Cu, Bi, Nb | HNO3 + Al(OH)3 |
| 25 | Be, Fr, Ge, As | HNO3 + Cr(OH)3 |
| 26 | Al, W, Li, P | HNO3 + Ba(OH)2 |
| 27 | C, Sc, P, Sn | HCl + Zn(OH)2 |
| 28 | Sr, Re, Ti, As | HCl + Al(OH)3 |
| 29 | K, Se, Mo, Fe | H3AsO3 + KOH |
| 30 | Be, V, Si, Co | HI + Cr(OH)3 |
| 31 | Zn, La, Ts, Os | H3PO4 + Ca(OH)2 |
| 32 | C, Cd, Ge, As | Al(OH)3 + H3PO4 |
| 33 | Na, Al, S, Ca | HCrO4 + Ca(OH)2 |
| 34 | Mo, Fe, Bi, Sn | H2S + Ca(OH)2 |
| 35 | Co, Cl, Fe | H2SO4 + LiOH |
| 36 | Mg, P, Zn, F | Cu(OH)2 + H2S |
| 37 | Ga, Li, N, V | Fe(OH)3 + HCl |
| 38 | Se, Ti, W, Mg | HCl + Cr(OH)3 |
| 39 | K, Te, La, Pb | Ca(OH)2 + H2CO3 |
| 40 | Cr, Tl, Sr, Be | H2SeO3 + KOH |
Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір белгілер (мысалы, «Вт») түсініксіз болғандықтан, кестеде тек нұсқа нөмірі, «а» және «б» бағандары сақталды.
II. Бейорганикалық қосылыстардың арасындағы генетикалық байланыс
1) Түрлендіру тізбектері
Төменде берілген өзгерістерді жүзеге асыру үшін қажетті реакциялардың теңдеулерін жазыңыз. Әр кезеңде қолданылатын реагенттерді дұрыс таңдаңыз және теңдеулерді теңестіріңіз.
Тізім: генетикалық түрлендірулер (1–40)
-
1
CO2 → MgCO3 → Mg(HCO3)2 → MgCl2
-
2
Ba → BaO → BaCl2 → Ba(NO3)2 → BaSO4
-
3
Fe2O3 → FeCl3 → Fe(OH)3 → Fe(OH)2NO3 → Fe(NO3)2
-
4
Zn → ZnCl2 → Zn(OH)2 → ZnOHCl → ZnCl2
-
5
P2O5 → H3PO4 → NaH2PO4 → Na3PO4 → Ba3(PO4)2
-
6
MnO → MnCl2 → Mn(OH)2 → MnSO4
-
7
Mg → MgSO4 → Mg(OH)2 → MgO → MgCl2
-
8
P2O5 → H3PO4 → Na3PO4 → Ca3(PO4)2
-
9
SO3 → H2SO4 → Na2SO4 → BaSO4
-
10
NiO → NiSO4 → Ni(OH)2 → NiCl2
-
11
CaCO3 → CaO → Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 → CaCO3
-
12
Mg → MgSO4 → Mg(OH)2 → MgOHCl → MgCl2
-
13
Na2O → NaOH → NaHCO3 → Na2CO3 → CaCO3
-
14
ZnO → ZnCl2 → Zn(OH)2 → Na2ZnO2 → ZnCl2
-
15
CuO → Cu(NO3)2 → Cu(OH)2 → CuOHCl → CuCl2
-
16
Zn → ZnSO4 → Zn(OH)2 → (ZnOH)2SO4 → ZnSO4
-
17
CaO → Ca(OH)2 → CaCO3 → Ca(HCO3)2 → CaCO3
-
18
Al2O3 → AlCl3 → Al(OH)3 → AlOHSO4 → Al2(SO4)3
-
19
K2O → KOH → KHSO4 → K2SO3 → CaSO3
-
20
H3PO4 → K2HPO4 → K3PO4 → Ca3(PO4)2 → Ca(OH)2
-
21
Fe2O3 → Fe2(SO4)3 → FeOHSO4 → Fe2(SO4)3
-
22
Al2(SO4)3 → Al(OH)3 → Na3AlO3 → AlCl3 → AlOHCl2
-
23
SnO → Sn(OH)2 → SnOHNO3 → Sn(NO3)2
-
24
Na2O → NaOH → NaHCO3 → Na2CO3
-
25
CuO → CuSO4 → Cu(OH)2 → CuOHCl → CuCl2
-
26
Al → Al2(SO4)3 → Al(OH)3 → AlOHCl2 → AlCl3
-
27
MgO → Mg(OH)2 → (MgOH)2SO4 → MgSO4 → Mg(OH)2
-
28
N2O5 → HNO3 → CaOHNO3 → Ca(NO3)2 → NaNO3
-
29
BaO → Ba(OH)2 → (BaOH)2SO4 → BaSO4
-
30
PbO → PbCl2 → Pb(OH)2 → PbOHCl → PbCl2
-
31
CuSO4 → Cu(OH)2 → CuO → Cu
-
32
K2O → KOH → KHSO4 → K2SO4 → Al2SO4
-
33
Al2O3 → AlCl3 → Al(OH)3 → Al(OH)2NO3 → Al(NO3)3
-
34
BeO → Be(OH)2 → BeCO3 → Be(HCO3)2 → BeCO3
-
35
Na2O → NaOH → NaHSO4 → Na2SO4 → Al2SO4
-
36
P2O5 → H3PO4 → CaHPO4 → Ca3(PO4)2 → NaPO4
-
37
CaO → Ca(NO3)2 → Ca(OH)2 → CaOHCl → CaCl2
-
38
Al2O3 → Al2(SO4)3 → AlOHSO4 → Al2(SO4)3
-
39
Na → Na2O2 → Na2O → NaOH → NaHSO4 → Na2SO4 → Na
-
40
ZnO → Zn(OH)2 → ZnOHNO3 → Zn(NO3)2 → Zn(OH)2
Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір формулалар мен белгілеулер қате/түсініксіз жазылған болуы мүмкін; бұл нұсқада мазмұны сақталып, жазылуы біріздендірілді.