Бәйсейітова Күләш
Бәйсейітова Күләш (1912–1957) — (Гүлбаһрам) Жасынқызы, қазақтың әйгілі әншісі, қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі, қоғам қайраткері. Ол КСРО халық артисі (1936), КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1948–1949).
- Туып-өскен жері
- Қарағанды облысы, Шет ауданы
- Мәңгілік мекені
- Алматы қаласы
Өнерге бастау алған жол
Күләштің әншілік өнерге бейімділігі жастайынан-ақ байқалды. Оның қабілетінің шыңдалуына ән мен күйге жүйрік әкесі Жасынның ықпалы айрықша болды.
Жеті жылдық мектепті бітірген соң Күләш Қазақ педагогикалық институтына түсіп, ондағы көркемөнерпаздар үйірмесіне белсене қатысады. Қала жастары арасындағы өнер байқауларында әншілік дарынымен ерекшеленіп, көпшіліктің назарын аударады.
Театр сахнасындағы өрлеу
1930 жылы ол Қазақтың тұңғыш драма театрының труппасына қабылданды. Сахна өнерінің қыр-сырына ынтамен ден қойған Күләш көп ұзамай театрдың белді артистерінің қатарынан көрінді.
Образ табиғатын дәл тану, оны өмірлік шынайылықпен жеткізе білу және туа біткен вокалдық мүмкіндіктері кейіпкер болмысын тереңдете ашып, Күләштің сахнаға жаралған тұлға екенін айқындай түсті.
Қазақ операсының қалыптасуындағы орны
1933 жылы Күләш жаңадан ашылған музыка студиясына қабылданады. 1934 жылы Қазақ музыка театры «Айман-Шолпан» музыкалық комедиясымен шымылдығын ашқанда, ол басты рөлді үлкен шеберлікпен орындап, Айман бейнесі арқылы қазақ қыздарының парасатты, ар-намысты болмысын әсерлі сомдады.
Ерте мойындалған мәртебе
1934 жылы, небәрі 22 жасында, ол «КСРО-ға еңбек сіңірген артист» атағына ие болды. Халық Күләшті ерекше ілтипатпен «қазақтың бұлбұлы» деп атады.
Оның ғажайып таланты Бейімбет Майлин мен И.В. Коцыхтың «Шұға» шығармасындағы Шұға, сондай-ақ Е. Брусиловскийдің «Қыз Жібек» операсындағы Жібек образдарын орындау барысында айқын көрінді. Бұл рөлдер Күләштің әншілік-артистік мүмкіндігінің кеңдігін танытып, қазақ сахна өнерінің ірі табысына айналды.
Рөлдер галереясы және вокалдық шың
Қысқа уақыт ішінде ол бірқатар операларда басты рөлдерді сомдап, жетекші вокалдық партияларды орындады. Бір-біріне ұқсамайтын, кереғар мінезді образдар мен күрделі партиялар Күләштің көпқырлы дарыны арқылы жарқырай ашылып, эстетикалық-эмоциялық қуаты күшті бейнелер қатарын қалыптастырды.
Негізгі сахналық туындылар
-
Е. Брусиловский
«Жалбыр», «Ер Тарғын», «Алтын астық»
-
А.А. Зильбер
«Бекет»
-
А. Жұбанов, Л. Хамиди
«Абай»
-
М. Төлебаев
«Біржан–Сара»
-
Дж. Пуччини
«Чио-Чио-Сан»
-
П. Чайковский
«Евгений Онегин»
Концерттік өнердегі әлемдік танымалдық
Күләш Бәйсейітова концерттік әнші ретінде де кеңінен танылып, сахна мәдениеті мен орындаушылық шеберлігін ұлттық өнердің биік өлшеміне айналдырған қайталанбас дарын иесі болды.
Дереккөз ретінде көрсетілген сайт: www.kaztili.ucoz.ru (рефераттар, шығармалар, диалогтар).