Химия кешенінің Қазақстандағы болашағы туралы
Қазақстандағы мұнай-химия кешенінің келешегі
Қазақстандағы мұнай-химия кешені алдағы уақытта отандық және шетелдік инвесторлардың бірлескен қатысуымен салынып, ортақ үлеспен иеленіледі. Кешеннің жұмыс істеу қағидаттары 2010 жылға дейінгі кезеңді қамтыған мұнай-химия саласын дамытудың мемлекеттік бағдарламасында айқындалып, берілген тапсырмаларға сәйкес кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді.
Атырауда арнайы экономикалық аймақ және өндірістік тізбек
Атырау облысында арнайы экономикалық аймақ құру жоспарланған. Бұл аймақта шағын және орта бизнесті дамыту негізгі басымдықтардың бірі болады. Жоба аясындағы зауыт жылына 1,2 миллион тонна мұнай-химия өнімін өндіреді. Өнімнің бір бөлігі арнайы экономикалық аймақтағы жеке кәсіпорындарға сатылып, олар шикізатты терең өңдеу арқылы дүкен сөрелеріне дейін жететін дайын тауар шығарады.
Негізгі тұжырымдама: ірі өндірістің өнімін жергілікті кәсіпорындарға беріп, қосылған құнды ел ішінде қалыптастыратын өңдеу экожүйесін құру.
Атырау мұнай өңдеу зауыты: бензол, стирол және полистирол
Екінші маңызды бағыт — Атырау мұнай өңдеу зауытын әрі қарай кеңейтіп, бензол өндіруді жолға қою. Зауыт өткен жылы жаңғыртудан өтті. Бензолды терең өңдеу арқылы стирол мен полистирол алынады. Бұл өнімдер нарықта жоғары сұранысқа ие.
Ақтаудағы бұрынғы зауыттардың бірі жаңартылып, қазірдің өзінде полистирол өндіріп отыр. Сонымен қатар ароматты қосындылар өндіру жобасы қарастырылуда.
Битум өндірісі және жол инфрақұрылымының сапасы
Бірқатар жаңа зауыт салу да жоспарланған. Солардың ішінде битум өндіретін зауыт ерекше маңызды. Елде жол құрылысы бағдарламасы іске асырылып жатқандықтан, әлемдік стандарттарға сай жол салу үшін битум сапасы да жоғары болуы қажет.
Қазақстан барлық жол инфрақұрылымын жаңғыртуды қолға алды. Бұған еліміздің Еуразия құрлығының ортасында орналасуы, Еуропа мен Азия арасындағы транзиттік әлеуеттің жоғары болуы және жүк пен жолаушы тасымалы үшін қолайлы географиялық жағдай ықпал етеді.
Қондырғылар жүйесі: терең өңдеу және өнім түрлендіру
Бұдан бөлек жобалар да бар, олардың бірқатарына әзірге техникалық зерттеулер жүргізілуде. Дүниежүзілік деңгейдегі алты-сегіз қондырғы орнату көзделеді. Бір зауыттың өзінде бірнеше қондырғы болуы мүмкін.
Газ-химия кешені
Кешеннің өзінде үш қондырғы қарастырылған: газды өңделген шикізатқа дейін жеткізетін бір қондырғы және полипропилен мен полиэтилен өндіретін екі бөлек қондырғы.
Зауыттардағы конфигурация
Әр зауытта әдетте екі-үш қондырғыдан бастап, қажеттілікке қарай алты-жеті, тіпті сегізге дейін қондырғы орналастыру мүмкін.
Осындай зауыттар тізбегі мұнай-химия саласын жүйелі түрде дамытып, мұнай-газ секторын жаңа деңгейге көтереді.
Дайын өнімді ел ішінде өндіру: бар өндірістер және жаңа мақсат
Ең маңызды ұмтылыстардың бірі — дайын бұйымдардың көп бөлігін елімізде өндіру. Бұл бағытта алғашқы қадамдар бар. Мысалы, 2005 жылдың сәуірінен бастап “Интеркомтаир” АҚ доңғалақ камераларын және түрлі резеңке бұйымдар шығара бастады. “Сараньрезинотехника” мен “Қарағандырезинотехника” компаниялары да резеңке бұйымдарын өндіруге маманданған.
Ақтаудағы бұрынғы пластмасса зауыты, қазіргі “Sat Operating Aktau” ЖШС полистирол өндіріп отыр. Ендігі мақсат — осы компанияларға терең өңделген шикізатты тұрақты жеткізу арқылы ішкі өңдеуді күшейтіп, қосылған құнды арттыру.