Қазақша рефераттар

Педагогты бала тәрбиесіндегі отбасы мәселелерімен таныстыру

Педагогикалық ұжымның тиімді жұмысы: отбасы мен мектепке дейінгі мекеменің өзара әрекеттесуі

Уақыты

1 сағат

Мақсаты

Ата-ана мен педагог арасындағы қарым-қатынастың принциптері мен міндеттері туралы түсінікті қалыптастыру, сондай-ақ тәрбиеленушілердің ата-аналарымен жұмыс істеудегі педагогтың кәсіби құзыреттілігінің негізгі белгілерін айқындау.

Жоспар

  1. 1Ата-аналар мен педагогтардың қарым-қатынас орнату принциптері.
  2. 2Ата-анамен жұмыс жүргізудегі балабақшаның маңызды міндеттері.
  3. 3Тәрбиеленушілердің ата-аналарымен қарым-қатынастағы педагогтың кәсіби құзыреттілігі.
  4. 4Отбасына қатысты мектепке дейінгі мекемелердің ұйымдастыру және атқару рөлі.

Ынтымақтастық қарым-қатынастың өзегі

Нәтижелі өзара әрекеттесу тең серіктестік ретінде құрылады: ата-аналар мамандардың кеңестерін белсенді тыңдайды, ал педагогтар ата-аналарды үй жағдайында баламен жұмыс істеудің жоспарын бірге құруға тартады.

Сенімді қарым-қатынасты қамтамасыз ету үшін

  • Әр баланың даму ерекшеліктері туралы нақты әрі түсінікті ақпарат беру.
  • Ата-аналардың тәрбиелеу үдерісіне қатысуға қызығушылығын арттыру.
  • Эгоцентризмді (баланың мүддесінен гөрі өз көзқарасын алға қоюды) жұмсарту.
  • Серіктестік мәдениетін қалыптастыру: өзара сыйластық, ортақ жауапкершілік.

Отбасымен жұмысты ұйымдастырудың негіздері

  • Ата-аналардың педагогикалық мәдениетін дамыту.
  • Отбасы мүшелері мен педагогтардың талаптары мен ұстанымдарын үйлестіру.
  • Баланың психикалық, физикалық және эмоциялық дамуына үйде де, балабақшада да жағдай жасау.
  • Тәрбие мәселелері бойынша ата-аналарға нақты қолдау көрсету.

Тиімді өзара әрекеттесудің принциптері

Құқық және жауапкершілік

Ата-аналардың тәрбие мен оқытуға қатысты шешім қабылдауға құқығы бар және соған жауап береді.

Байланыс

Отбасымен тұрақты әрі жүйелі байланыс орнатылады.

Ашықтық

Достық, ашық қатынас және өзара сыйластық сақталады.

Балабақшаның ата-анамен жұмыстағы маңызды міндеттері

  • Отбасымен жеке (дара) жұмыс жүргізуді ұйымдастыру.
  • Әртүрлі типтегі отбасылардың күрделі және өзекті мәселелеріне мамандарды тартуды назардан тыс қалдырмау.

Бірлескен жұмыстың тиімді формалары

Семинар-тренингтер

Тәрбиелеу мен оқыту туралы көзқарастарды жақындастыру, ортақ тіл табу және нақты жағдайларды бірге талдау.

Қарым-қатынас әдістері

Дәстүрлі және дәстүрлі емес тәсілдер арқылы тиімді байланыс орнатуға үйрету.

Ұжымдық шығармашылық әрекеттер

Ата-ана мен баланың даралығын, бастамашылдығын және шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Қатыстыру мәдениеті

Ата-ананы «көрермен» емес, педагогикалық үдерістің тең серіктесі ретінде тану.

Педагогтың кәсіби құзыреттілігі: ата-анамен қарым-қатынаста не маңызды?

Ата-анамен сапалы өзара әрекеттесу педагогтан тек тәжірибе емес, құзыреттіліктің тұтас жүйесін талап етеді.

Жеке тұлғалық компонент

Жеке қасиеттер, ұстанымдар, этика, педагогикалық такт.

Мазмұндық компонент

Білім: бала дамуы, отбасы педагогикасы, жас ерекшелігі, психология негіздері.

Әрекеттік компонент

Білік-дағдылар: жоспарлау, ұйымдастыру, кеңес беру, коммуникация.

Коммуникативтік дағдылар

Ата-анамен сөйлесуде түсіндірудің анықтығы, тыңдай білу, сұрақ қоя білу, қақтығысты жұмсақ реттеу және кері байланыс мәдениеті шешуші рөл атқарады.

МДМ-де ата-анамен жұмысты ұйымдастыру

Уақыты

1 сағат

Мақсаты

Отбасымен жұмыс жасауды ұйымдастыру бағыттары туралы ұғым қалыптастыру және оның сәтті іске асу шарттарын көрсету.

Жоспар

  1. 1Оқыту ұйымдарының отбасымен жұмыс жасауының негізгі бағыттары.
  2. 2МДМ-нің отбасымен жұмыс жасау жүйесі.
  3. 3Ата-анамен жұмысты сәтті ұйымдастыру шарттарына шолу.

Негізгі бағыттар: отбасын тану, қолдау, қатыстыру

Отбасыларға сипаттама және диагностика

  • Отбасыларды зерттеу үшін диагностикалық жұмыстар ұйымдастыру.
  • Отбасының тәрбиелік әлеуетін, психологиялық ахуалын ескеру.

Психологиялық-педагогикалық ағарту

  • Ата-аналардың білімін кеңейтуге арналған жұмыстарды жүйелеу.
  • Теорияны тәжірибемен ұштастыру: жаттығулар, кейстер, тренингтер.

Отбасылық тәрбиені қолдау

  • Отбасылық тәрбиенің оң тәжірибесін пайдалану.
  • Халық педагогикасының дәстүрлерін орынды енгізу.

Мамандармен бірлесу

  • Отбасымен жұмысқа психологты белсенді тарту.
  • Тәрбиеші–психолог тандемін күшейту.

Сәтті ұйымдастыру шарттары

Басқарманың қолдауы

Жүйелілік пен ресурс бөлудің негізі.

Мамандар серіктестігі

Психолог пен тәрбиеші бір командада.

Ата-ананың уәжі

Неліктен қатысатынын түсінуі керек.

Бірлескен жоспарлау

Талқылау мен жоспарлауға қатыстыру.

Инновациялық климат

Еркін әрекет пен сынаққа мүмкіндік.

Кедергі болатын факторлар

  • Тез әрі оңай нәтижені күту (күрделі сұрақтарға жеңіл жауап іздеу).
  • Топтық өзара әрекеттесу тәжірибесінің жеткіліксіздігі.
  • Педагог пен психологтан шынайы емес, тым жоғары нәтиже күту.
  • Дұрыс ұйымдаспаған топтар (қақтығысты тараптардың болуы).
  • Ата-аналардың қалыптасқан стереотиптері мен қатқыл ұстанымдары.

Жиі кездесетін пікірлер

  • «Мен онсыз да бәрін білемін».
  • «Жаңа тәжірибе қажет емес».
  • «Сіз мені неге үйрете аласыз? Мен үлкенмін».
  • «Тәрбие — ер адамның жұмысы емес» сияқты гендерлік стереотиптер.
  • «Сіз педагог/психологсыз — өзіңіз айналысыңыз» (міндеттеуге бейім көзқарас).

Наразылықтың туындау себептері

  • Жұмыстың мақсаты жеткілікті түсіндірілмеген.
  • Бірлескен жоспарлауға ата-ана қатыстырылмаған.
  • Ұжым дәстүрлері мен қалыптасқан мүмкіндіктер (жиналыс форматы т.б.) қолданылмаған.
  • Жаңа жұмыс қосымша уақыт пен энергияны талап етеді деген қорқыныш.
  • Ұйымдастырушыға сенім мен құрметтің төмен болуы.

Қарым-қатынастағы түсінбеушілік «барьерлері» және оларды еңсеру

Түсінбеушіліктің 4 деңгейі

  • Фонематикалық барьер.
  • Семантикалық барьер.
  • Стилистикалық/синтаксистік барьер.
  • Логикалық барьер.

Еңсеру жолдары

  • Фонематикалық барьер: анық дикция, орынды ым-ишара, сөйлеу қарқынын реттеу.
  • Семантикалық барьер: аудиторияға таныс терминдерді қолдану, жаңа ұғымдарды біртіндеп түсіндіру.
  • Стилистикалық барьер: ойды дұрыс құрылымдау, сөздің реңкін (стилін) сақтап, артық күрделендірмеу.
  • Логикалық барьер: аудиторияның қызығушылығын ескеріп, аргументтерді дұрыс ретпен беру.

Маңызды қағида: ақпараттың құрылымы

Әңгімелесудің басы мен соңы көбіне жақсы есте сақталады. Сондықтан ақпаратты нақты құрылымдап, «біріншіден, екіншіден…» сияқты байланыстырушы тіркестерді қолдану тиімді.

МДМ мен отбасының өзара әрекетіне қазіргі көзқарас

Уақыты

1 сағат

Мақсаты

Отбасы мен мектепке дейінгі ұйымның өзара әрекеті туралы түсінік қалыптастыру және тиімді ынтымақтастықтың мазмұны мен ұйымдастырылуын жүйелеу.

Жоспар

  1. 1Балабақша мен отбасының өзара әрекеті және бірлескен жұмысы.
  2. 2Балабақшаның ашықтығы (ішкі және сыртқы).
  3. 3Ата-анамен жұмысқа дифференциалды (сараланған) тәсіл.
  4. 4Өзара жұмыстың мазмұны, ұйымдастырылуы және әдістемесі.

Жаңа қатынас: бұйрық емес, серіктестік

Отбасылық тәрбиенің басымдылығын мойындау балабақша мен отбасы арасындағы қатынасты жаңаша құруды талап етеді. Бұл жаңашылдық ынтымақтастық және өзара әрекеттесу ұғымдарымен сипатталады.

Бірлескен жұмыс — тең дәрежелі қарым-қатынас: мұнда ешкім бұйрық беріп, бақылап, бағалай алмайды. Негізгі назар — нақты отбасының жағдайы, сенімі, табысы мен қиындықтары, баланы тәрбиелеудегі қажеттіліктері.

Ішкі ашықтық

Педагогикалық үдерісті икемді және сараланған ету; бала, педагог, ата-ана арасындағы қарым-қатынасты ізгілендіру; ата-аналарды білім беру үдерісіне қатыстыру.

Мысалдар

  • Үйірмелер ұйымдастыруға қатысу.
  • Денсаулық шаралары мен оқыту іс-шараларына араласу.
  • Театрландырылған жұмыстарға атсалысу.

Сыртқы ашықтық

Балабақшаның микроаудан өміріне ашық болуы: мектеп, музыка мектебі, спорт кешені, кітапхана сияқты әлеуметтік институттармен бірлескен жұмысқа дайындық.

Мысалдар

  • Кітапханада «кітап мерекесін» өткізуге қатысу.
  • Музыка мектебі оқушыларының балабақшада концерт қоюы.
  • Аудандық іс-шараларға балалар, ата-аналар, қызметкерлердің қатысуы.

Сенім — ашық балабақшаның басты шарты

Ата-ана педагогтың балаға мейірімді, әділ және қолдаушы көзқараста екеніне сенуі керек. Педагог баланың дамуының жағымды қырларын көріп, сол жақтарын күшейтудің жолдарын ұсынғаны маңызды.

Ашық есік мәдениеті: мүмкіндік және нәзік тұстар

Ашық ұйым жағдайында ата-аналар өзіне ыңғайлы уақытта топқа келіп, баласын бақылап, баламен ойнай алады. Мұны педагогтар кейде «тексеру» ретінде қабылдауы мүмкін, алайда бақылау ата-ананың балабақша өмірін түсінуіне және нақты мәселелерді (ойыншық аздығы, кеңістіктің тарлығы т.б.) көріп, қолдау көрсетуіне көмектеседі.

Сараланған тәсіл: әр отбасыға — өз форматы

Ата-аналардың өмір тәжірибесі, мүмкіндігі, сұранысы мен дайындығы әртүрлі. Сондықтан ата-анамен жұмыста дифференциалды (сараланған) тәсіл қажет.

Педагог ұстанатын шарттар

  • Ата-ана мен педагог арасындағы сенімді қарым-қатынас.
  • Такт, ізгілік, сыпайылық.
  • Әр отбасының өмір сүру жағдайын, ата-ананың жасын, дайындық деңгейін ескеру.
  • Жұмыс формаларының өзара байланысын сақтау және жүйелілік.

Отбасын зерттеудің негізгі блоктары

  1. 1Отбасы құрылымы: құрамы, жасы, білімі, мамандығы.
  2. 2Психологиялық климат: өзара қарым-қатынас, сөйлесу стилі.
  3. 3Отбасылық өмір стилі: конфликт себептері, жағдайдың балаға ықпалы.
  4. 4Ата-ананың статусы және қатысу деңгейі: ынта, жауапкершілік, уақыт мүмкіндігі.
  5. 5Тәрбиелік климат: мақсаттар, үйдегі педагогикалық жүйенің бар-жоғы.

Біртұтас білім беру кеңістігі: ортақ мақсат

Негізгі мақсат — ата-анамен бірлесе отырып, баланың тұлғасын дамытуға бағытталған бірыңғай білім беру кеңістігін қалыптастыру: баланың өмірін қорғау, денсаулығын сақтау үшін қолайлы жағдай жасау; эмоционалды қолдау арқылы тұлғалық белсенділігін күшейту; психологиялық кедергісіз дамуын қамтамасыз ету.

Қосымша бағдар

Отбасының әдет-ғұрпы мен дәстүрін ескере отырып, балаларды әлеуметтік ортада қарым-қатынас мәдениетіне баулу.

Ұрпақ тәрбиесі — қоғам болашағын бекітетін негізгі фактор. Баланың тәрбиесі отбасында басталып, балабақшамен байланыс арқылы жалғасады; балалық шақта сіңген құндылықтар оның рухани байлығын арттырып, туған жерге, елге, халқына сүйіспеншілік пен патриоттық сезімін қалыптастыруға негіз болады.

Ата-ананы педагогикалық үдеріске тарту: практикалық формалар

Ашық есік күні

Балабақшаның дәстүрі, ережесі, тәрбиелеу-оқыту жұмысының ерекшеліктерімен таныстыруға, ата-ананың қатысуына мүмкіндік береді.

Топқа «саяхат» және көрсетілім

Ұжымдық жұмыстарды, серуенге жиналу сияқты күнделікті үдерістерді көрсету; соңынан пікір жинап, сұрақтарға жауап беру.

Әңгімелесу: жеке және ұжымдық

Әр кездесуде нақты міндет қойылады: нені анықтау керек, қандай көмек қажет, ата-ананың пікірін қалай ескереміз.

Ата-аналар конференциясы

Мақсаты — отбасылық тәрбиелеу тәжірибесімен алмасу. Соңын балалар, қызметкерлер және отбасы мүшелерінің бірлескен концертімен аяқтауға болады.

Шығармашылық пен танымды дамытуға ата-ананың үлесі

Балалардың шығармашылық қиялы мен қабілетін дамытуда жас ерекшелігі мен дара ерекшеліктерді ескеру маңызды. Көркем шығармалар тілін байытады, сенсорлық және логикалық ойындар ақыл-ой белсенділігін күшейтеді, театрландырылған қойылымдар сөйлеу шығармашылығын дамытады. Ата-аналар жиналысында балалар жұмысының көрмесін ұйымдастыру да — ынталандырудың тиімді жолы.

Пайдаланылған әдебиеттер

Отбасы мен балабақша ынтымақтастығы

  1. 1Зверева О.Л., Кротова Т.В. МДМ педагогтың ата-анамен қарым-қатынасы. 2005.
  2. 2Денякина Л.М. МДМ-дегі басқару әрекетіне деген қатынасы. М., 1997.
  3. 3Дуброва В.П., Милошевич С.П. МДМ-де әдістемелік жұмыстарды ұйымдастыру. М., 1995.
  4. 4Давыдова О.И., Богославец Л.Г., Майер А.А. МДМ-де ата-аналармен жұмыс. М., 2005.

Ата-анамен жұмысты ұйымдастыру және әдістеме

  1. 1Козлова А.В., Дешеулина Р.П. Работа ДОУ с семьей. М., 2004.
  2. 2Белая К.Ю. Методическая работа в ДОУ. М., 2006.
  3. 3Давыдова О.И., Богославец Л.Г., Майер А.А. Работа с родителями в ДОУ. М., 2005 (76-б.).
  4. 4Микляева Н.В. Создание условий эффективного взаимодействия с семьей. М., 2006.
  5. 5Фалькович Т.А., Толстоухова Н.С., Обухова Л.А. Нетрадиционные формы работы с родителями. М., 2005.

Қорытынды идея

Мектепке дейінгі ұйым мен отбасының өзара іс-әрекетінің түпкі мақсаты — балалар, ата-аналар және педагогтар арасында сенімді қатынас орнатып, барлығын бір командаға біріктіру. Сол кезде тараптар өз мәселелерін жасырмай, бірге талқылап, бірлесіп шешуге үйренеді.

Ескерту

Берілген мәтіннің соңғы бөлігі бастапқы деректе аяқталмай қалғандықтан, мазмұн логикасы сақталып, қорытынды бөлім ықшам түрде редакцияланып берілді.