Шетел педагогикасы мен мектептерінің тарихы
Құжат туралы мәлімет
Ф-ӘД-001026 • Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті • Тарих-педагогика факультеті • Жалпы педагогика және этнопедагогика кафедрасы
Пән
Педагогика тарихы
Силлабус (2013)
Мамандығы
5В010100
Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу
Оқу форматы
- Оқу формасы
- Күндізгі
- Курс
- 3
- Семестр
- 5
- Топ
- ПМД-111
Жауапты тұлғалар
- Факультет деканы: т.ғ.к., профессор Жетібаев К.М.
- Силлабус құрастырушы: п.ғ.к., доцент Кішібаева Д.Ж.
- Кафедра меңгерушісі (м.а.): п.ғ.к., доцент Рысбекова А.Қ.
- ОӘК төрайымы (м.а.): п.ғ.к., доцент Ү. Мелдебекова
Байланыс және қабылдау
Мекенжай: Түркістан қаласы, Қ. Мұңайтпасов көш., 43
Телефон: 2-51-21
Жұмыс уақыты: 09:00–17:00
Оқу ғимараты: 7-ғимарат, Жалпы педагогика және этнопедагогика кафедрасы
ОБСӨЖ қабылдау: бейсенбі
Бұл силлабус Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2007 жылғы типтік оқу бағдарламасы негізінде дайындалған.
Кіріспе
Пәннің қысқаша сипаттамасы
«Педагогика тарихы» оқу пәні болашақ педагогтарды кәсіби даярлауда маңызды рөл атқарады. Курс студенттердің педагогика теориясын талдауына және тарихи құбылыстарға диалектикалық тұрғыдан қарауына мүмкіндік береді.
Тәрбие процесінің және педагогика теориясының дамуындағы ішкі заңдылықтарды түсінуге жол аша отырып, білім беру институттарының қоғам үшін маңызы уақыт өте артатынын көрсетеді. Бұл — көпқырлы, кей кезеңдерде қарама-қайшылықтарға толы тарихи процесс.
Пәнді жалпы және педагогикалық мәдениеттің құрамдас бөлігі ретінде оқыту педагогикалық ой-пікірдің негізгі бағыттарын түсіндіреді және әр кезеңдегі қоғам мен мектептің өзара байланысын ұғынуға көмектеседі.
Негізгі екпін
- Тарихи кезеңдер контекстінде білім мен тәрбиенің эволюциясын түсіндіру.
- Педагогикалық идеялардың мәдени-әлеуметтік құндылықтарды сақтау мен көбейтудегі рөлін ашу.
- Тарихи-педагогикалық дереккөздермен жұмыс істеудің бастапқы дағдыларын қалыптастыру.
Пәннің мақсаты
Студенттерге ойын әрекетінің ерекшеліктері мен түрлері туралы білім беріп, оны ұйымдастыру дағдыларын қалыптастыру.
Пәннің міндеттері
- Өркениеттік-антропологиялық тұрғыдан тарихи-педагогикалық білім жүйесін қалыптастыруға жағдай жасау.
- Тәрбие ісімен айналысқан көрнекті ойшылдармен және әр дәуір педагогтарымен таныстыру.
- Жетекші педагогикалық мәселелерді тарихи-салыстырмалы тұрғыдан талдау.
- Педагогикалық мұраға қызығушылықты арттыру және оны зерттеуге бағыттау.
- Тарихи-педагогикалық әдебиетпен жұмыс істеудің бастапқы біліктерін қалыптастыру.
- Педагогикалық сана мен тарихи-педагогикалық идеяларға жеке баға беру құзыретін дамыту.
Күтілетін оқу нәтижелері (білім)
- Терең әрі жан-жақты білім мен біліктілікті қалыптастыру.
- Кәсіби педагогикалық білімнің ғылыми негіздерін меңгерту.
- Педагогикалық ойлау мен кәсіби көзқарасты дамыту.
- Тұлғалық-кәсіби тұрғыда өзін-өзі жетілдіру қажеттілігін қалыптастыру.
Құзыреттер және бағдар
Курс студенттердің теориялық-әдіснамалық даярлығына бағдарланып, мектептегі педагогикалық жұмысты ұйымдастырудың ғылыми негіздерін және басқаруды меңгеруге бағытталған. Сонымен бірге жалпы педагогикалық ой-өрісті кеңейтіп, өткеннің педагогикалық тәжірибесіне дұрыс қатынас қалыптастыруға ықпал етеді.
Пререквизиттер
- Педагогика
- Ғылыми-педагогикалық зерттеу әдістемесі
- Тәрбие жұмысының әдістемесі
- Педагогикалық шеберлік
Постреквизиттер
- Қазақстандағы педагогикалық ғылым
- Әлем халықтарының педагогикасы
- Этнопедагогика
- Шетелдік педагогика ғылымының дамуы
Қысқартулар
- СӨЖ
- Студенттердің өзіндік жұмысы
- ОБСӨЖ
- Оқытушы басшылығымен орындалатын СӨЖ
Оқу жүктемесі және құрылымы
Жалпы сағат
135
5-семестр
Кредит
3
ECTS үйлесімі
Лекция
30
аудитория
Семинар
15
практика
Аудиториядан тыс жұмыс
- ОБСӨЖ
- 45
- СӨЖ
- 45
Қорытынды бақылау
Емтихан: жазбаша және ауызша.
Бағалау кредиттік жүйедегі рейтингтік үлгі арқылы жүргізіледі: ағымдағы жұмыс — 40%, емтихан — 60%.
Лекция жоспары (15 тақырып)
| № | Тақырып | Сағат |
|---|---|---|
| 1 | Педагогика тарихы курсының теориялық-әдіснамалық негіздері: пәні, міндеттері, әдіснамасы. | 2 |
| 2 | Шетел педагогикасы мен мектептерінің тарихы: алғашқы қауым тәрбиесі, тәрбиенің пайда болуы, ежелгі мектеп. | 2 |
| 3 | Ортағасыр дәуіріндегі тәрбие мен мектеп: Батыс Еуропа (XVII ортасы – XVIII соңы). | 2 |
| 4 | Батыс Еуропадағы XIX–XX ғғ. мектеп пен тәрбие: философиялық идеялар, негізгі бағыттар, классиктер. | 2 |
| 5 | Ресей тарихындағы тәрбие, мектеп және педагогика (X–XVIII ғғ.): христиандықтың ықпалы, мектептердің қалыптасуы, діни педагогика. | 2 |
| 6 | XVIII ғ. Ресейдегі ағарту, мектеп және педагогика: халықтық педагогика, теория мен тәжірибе. | 2 |
| 7 | XIX ғ. және XX ғ. басындағы Ресей: оқу-тәрбие мәселелері, педагогикалық теориялар және оларды тәжірибеде іске асыру. | 2 |
| 8 | Кеңес дәуіріндегі Ресей мектебі: А.С. Макаренко жүйесі, В.А. Сухомлинскийдің гуманистік көзқарасы. | 2 |
| 9 | Ресейдегі қазіргі мектеп және педагогика: педагогикалық технологиялар, тұлғаға бағытталған тәсілдер, негізгі идеялар. | 2 |
| 10 | Қазақстан тарихындағы тәрбие және педагогикалық ой-пікірлер: ерте кезеңнен Қазақ хандығына дейін (VI–XVII ғғ.), түркі жазба ескерткіштері. | 2 |
| 11 | XV ғ. – XIX ғ. бірінші жартысы: Асан Қайғы, Шалкиіз мұраларының тәрбиелік-эстетикалық маңызы; патша саясаты және ағарту ісі. | 2 |
| 12 | XIX ғ. екінші жартысы: мұсылман мектептерін реформалау, жаңа әдістемелік мектептер, медреселер. | 2 |
| 13 | Қазақстандағы мектеп пен педагогика (1920–1930 жж.): қоғамдық-педагогикалық қозғалыс, ұлттық мәдениет, ана тіліндегі білім, этнопедагогика мәселелері. | 2 |
| 14 | 1940–1960 жж.: Қазақстандағы педагогикалық теорияның дамуы; Р. Лембергтің ғылыми мұрасы және үлесі. | 2 |
| 15 | Егемен Қазақстандағы мектеп және педагогика (1992 ж. – бүгін): білім беру тенденциялары, оқу орындары, ҚР Конституциясындағы білім беру аспектілері. | 2 |
Лекциялар көлемі: 30 сағат (15 тақырып × 2 сағат).
Практикалық (семинарлық) сабақ жоспары
Жалпы көлем
15
сағат
Тексеру форматтары
| № | Тақырып (қысқаша) | Сағат | Тексеру түрі |
|---|---|---|---|
| 1 | Теориялық-әдіснамалық негіздер | 1 | Пікір-талас, кітаппен жұмыс |
| 2 | Шетел педагогикасы: ежелгі Үндістан, антикалық әлем, ежелгі Рим | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
| 3 | Ортағасыр және Қайта өрлеу: Батыс/Шығыс дәстүрлері | 1 | Сұрақ-жауап |
| 4 | XIX–XX ғғ. шетел мектептері: педагогикалық идеялар және бағыттар | 1 | Пікір-талас, кітаппен жұмыс |
| 5 | Ресей (X–XVIII ғғ.): отбасы тәрбиесі, оқыту типтері, мектептер | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
| 6 | XVIII ғ. Ресей: мемлекеттік мекемелер, халықтық мектеп | 1 | Пікір-талас, кітаппен жұмыс |
| 7 | XIX ғ. – XX ғ. басы Ресей: оқу орындарының типтері, идеялар | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
| 8 | Кеңес дәуірі: тәжірибелік мектептер, А.С. Макаренко | 1 | Сұрақ-жауап |
| 9 | Қазіргі Ресей: гумандық тұлғалық технология, үздіксіз білім тенденциялары | 1 | Пікір-талас, кітаппен жұмыс |
| 10 | Қазақстан (VI–XVII ғғ.): халық педагогикасы, медресе дәстүрі | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
| 11 | XV ғ. – XIX ғ. бірінші жартысы: ағарту ісі, алғашқы орыс ұлттық мектептері | 1 | Сұрақ-жауап |
| 12 | XIX ғ. екінші жартысы: Ш. Уәлиханов көзқарастары | 1 | Пікір-талас, кітаппен жұмыс |
| 13 | 1920–1930 жж.: А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев педагогикалық көзқарасы | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
| 14 | 1940–1960 жж.: А.Н. Сембаев, Т. Тәжібаев, Қ. Бержанов мұралары | 1 | Сұрақ-жауап |
| 15 | Егемен Қазақстан: ҚР білім туралы заңдары, жоғары білім | 1 | Әдебиетпен жұмыс |
Семинарлар көлемі: 15 сағат (15 тақырып × 1 сағат).
Лабораториялық сабақтар
Бұл пән бойынша лабораториялық сабақтар жоспарланбаған.
Студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ): тақырыптар
| № | Тақырып | Формат | Апта | Қабылдау орны |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ежелгі грек ойшылдарының ағартушылық ой-пікірлері | Баяндама | 1 | Кафедра |
| 2 | Шығыс ойшылдарының тәлім-тәрбиелік ой-пікірлері мен идеялары | Реферат | 1 | Кафедра |
| 3 | Әл-Фарабидің педагогикалық ой-пікірлері | Пікір алмасу | 2 | Кафедра |
| 4 | К.Д. Ушинскийдің тәрбие теориясы | Баяндама | 2 | Кафедра |
| 5 | Қ. Бержановтың қазақ педагогикасының дамуына қосқан үлесі | Баяндама | 3 | Кафедра |
| 6 | ҚР білім мен тәрбие беру ісін тарихи-педагогикалық тұрғыдан талдау | Реферат | 3 | Кафедра |
| 7 | Діни негізде білім беретін мектеп түрлері | Пікір алмасу | 4 | Кафедра |
| 8 | Азаматтық білім негіздерін беретін мектеп түрлері | Баяндама | 4 | Кафедра |
| 9 | Орыс жазуының мектептегі білім беру жүйесіне енгізілуі | Реферат | 5 | Кафедра |
| 10 | Патшалық өкіметтің орыс мектептерін ашудағы негізгі ұстанымдары | Пікір алмасу | 5 | Кафедра |
| 11 | Қазақ ұлттық бастауыш мектептерінің құрылу тарихы | Баяндама | 6 | Кафедра |
| 12 | Ауылдық мектептердің оқу бағдарламаларының сипаты | Баяндама | 7 | Кафедра |
| 13 | Ы. Алтынсариннің педагогикалық қызметі | Реферат | 8 | Кафедра |
| 14 | Орыс жазуы негізінде жазылған алғашқы оқу құралдары мен оқу кітаптары | Пікір алмасу | 9 | Кафедра |
| 15 | Қалалық және ауылдық мектептердің ерекшелігі, оқу-тәрбие жұмыстарының бағыты | Баяндама | 10 | Кафедра |
| 16 | Патшалық Ресейдің оқу-ағарту ісіндегі саяси-идеологиялық бағыты | Реферат | 11 | Кафедра |
| 17 | Білім берудің отаршылдық сипатқа ие болуы | Пікір алмасу | 12 | Кафедра |
| 18 | Мұсылман мектептеріне орыс тілін енгізу және пән ретінде міндеттеу | Баяндама | 13 | Кафедра |
| 19 | Азаматтық білім негіздерін беретін мектеп түрлері (қайталау/тереңдету) | Баяндама | 14 | Кафедра |
| 20 | Патшалық Ресейдің мұсылман мектептерін шектеу шаралары (ережелер, құпия нұсқаулар және т.б.) | Реферат | 15 | Кафедра |
Ескерту: белгіленген уақыттан кеш тапсырылған жұмыстар қабылданбайды.
Оқулықтар және дереккөздер
Негізгі әдебиеттер
- Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтің «Қазақстан-2050: Қалыптасқан мемлекеттің жаңа стратегиялық бағыты» Жолдауы. Астана, 2012.
- Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі. «Білім туралы» заң. Астана, 2007.
- Hay D.B., Kinchin I. (2008). Using concept mapping to measure learning quality. Education & Training.
Кітапханадағы жаңа әдебиеттер (іріктеме)
- Вигман Л.С. Педагогика. Мәскеу, 2004.
- Каракулов К.Ж. Педагогика (оқулық). Шымкент, 2008.
- Байжанова З. Жалпы педагогика. Алматы, 2008.
- Кравченко А.И. Психология и педагогика. Мәскеу, 2001.
- Набуова Р. Білім беру ұйымдарында тәрбие берудің стратегиялық бағыттары. Алматы, 2012.
- Харламов И.Ф. Педагогика. Мәскеу, 2007.
- Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика. Алматы, 2004.
- Күнпейіс Ж.Қ. Педагогика. Түркістан, 2013.
Толық тізім силлабуста көрсетілген (қосымша және өзге дереккөздерді қоса).
Web-ресурстар
- ccsenet.org (силлабуста көрсетілген домен бойынша)
- sciencepub (силлабуста көрсетілген сілтеме бойынша)
Бағалау жүйесі
Формула
K = (Б1 + Б2 + Б3) × 0,4 + БЕ × 0,6
Мұнда Б1 — қатысу және ағымдағы белсенділік, Б2 — бақылау/СӨЖ, Б3 — ОБСӨЖ, БЕ — емтихан.
Қорытынды ұпайға әсер ететін негізгі құрамдастар
Ағымдағы жұмыс (40%)
Сабаққа қатысу, күнделікті тапсырмалар, СӨЖ және ОБСӨЖ нәтижелері.
Емтихан (60%)
Жазбаша және ауызша қорытынды бақылау.
| Әріптік баға | Пайыз | Дәстүрлі жүйе |
|---|---|---|
| A | 95–100% | Өте жақсы |
| A- | 90–94% | Өте жақсы |
| B+ | 85–89% | Жақсы |
| B | 80–84% | Жақсы |
| B- | 75–79% | Жақсы |
| C+ | 70–74% | Қанағаттанарлық |
| C | 65–69% | Қанағаттанарлық |
| C- | 60–64% | Қанағаттанарлық |
| D+ | 55–59% | Өту |
| D | 50–54% | Өту |
| F | 0–49% | Қанағаттанғысыз |
Студентке қойылатын талаптар
Негізгі тәртіп
- Тапсырмаларды уақытында орындау және практикалық/ОБСӨЖ сабақтарында белсенділік көрсету міндетті.
- Белгіленген тәртіпке сәйкес студент үш сағаттан артық сабақ жібермеуі тиіс.
- Еш себепсіз үш сабақтан қалып қойған жағдайда оқытушы бұл туралы деканатқа хабарлайды.
Студенттің құқықтары және жұмыс тәртібі
Студент аудиторияда түсініксіз немесе қиын теориялық мәселелер бойынша оқытушыдан сұрақ қоюға құқылы.
Үлгермей қалған семинар немесе СӨЖ тапсырмаларын сол апта ішінде, аудиториядан тыс уақытта тапсыруға болады.
СӨЖ тапсырмалары өтілген тақырыптар мен бөлімдер бойынша беріледі және белгіленген кесте бойынша қабылданады. Кешіктірілген жұмыс қабылданбайды.