Эолдық процесстердің экожүйелерге, ландшафттарға және ландшафт компоненттеріне әсері

МЕЖЕЛІК БАҚЫЛАУ 60 балл

Қазақстанның аридті аймақтарының геоморфологиясы: бірінші межелік бақылау тапсырмасы

Төменде бірінші межелік бақылауға арналған негізгі тақырыптар берілген. Әр бөлім бойынша анықтамаларды нақтылап, мысалдармен толықтырып, байланыстарын көрсету ұсынылады.

1) География ғылымдарының жүйесінде аридті аумақтар геоморфологиясы пәнінің орны

Аридті аумақтар геоморфологиясының географиядағы орны, пәнаралық байланыстары және негізгі ұғымдары.

2) Аумақтың аридизациясының белгілері

Аридизация үдерісін айқындайтын көрсеткіштер: ылғал тапшылығы, өсімдік жамылғысының сиреуі, топырақтың тұздануы және эрозиялық өзгерістер.

3) Аумақтың аридизациясының факторлар тобы

Климаттық, табиғи-географиялық және антропогендік факторлар топтары; олардың өзара ықпалы мен күшейту әсері.

4) Түрлі континенттердегі аридті аумақтардың салыстырмалы талдауы

Әртүрлі континенттердегі аридті өңірлердің ұқсастықтары мен айырмашылықтары: климат, бедер, шөгінділер, жел режимі және ландшафт динамикасы.

5) Эолтану ғылым ретінде

Эолтанудың зерттеу нысаны мен әдістері; жел әрекетінің бедер түзу және шөгінді жинау үдерістеріндегі рөлі.

6) Эолдық процестердің және шаңның жер бетінде таралу географиясы

Эолдық құбылыстардың таралу аймақтары, шаң көтерілу ошақтары және шаңның алыс қашықтыққа тасымалдануының географиясы.

7) Эолдық процестердің экожүйелерге, ландшафттарға және ландшафт компоненттеріне әсері

Жел эрозиясының топыраққа, өсімдікке, биоалуантүрлілікке және жер бедерінің тұрақтылығына ықпалы; құм көшуі және деградация үрдістері.

8) Ауыр металдар мен тұздардың эолдық тасымалдануы

Ауыр металдар мен тұздардың шаң-аэрозоль арқылы таралуы; экологиялық тәуекелдер және жинақталу аймақтары.

9) Топырақтардың жергілікті дефляциясы

Жергілікті дефляцияның себептері, көрініс түрлері және оның ауылшаруашылық жерлеріне әсері; қорғау шараларының қағидаттары.

10) Лесстың эолдық генезисі және топырақ түзілуі

Лесс жыныстарының эолдық шығу тегі туралы тұжырымдар, шөгінді түзілу жағдайлары және лесс негізіндегі топырақ түзілу ерекшеліктері.

Ескерту

Әр тақырып бойынша негізгі анықтамаларды, себеп–салдар байланыстарын және Қазақстаннан нақты мысалдарды келтіру жұмыстың сапасын арттырады.