Ақпараттандырудың басты факторы - саналық және ақпараттық даму
УДК: 681.3(574) Р 50.01.11
Автор
Базарова Л., М-323
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
Ғылыми жетекші
Бекбаева Р.С., оқытушы
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
Қоғамдық өндірісті ақпараттандыру: маңызы мен міндеттері
Қоғамды ақпараттандыру — қоғамның барлық салаларында ақпараттық ресурстарды құру және оларды жаппай қолдану арқылы жүзеге асатын әлеуметтік процесс. Бұл үдеріс экономикалық өсудің қарқынын күшейтіп, еліміздің ғылыми-техникалық дамуын жеделдетуге және қоғамдық жүйелерді тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Негізгі идея
Ақпараттандырудың басты факторы — саналық және ақпараттық даму. Яғни, технологияны енгізу ғана емес, оны дұрыс түсініп, тиімді пайдалана алатын әлеуметтік орта қалыптастыру маңызды.
1) Әлеуметтік міндет
Адамның қажеттіліктерін қанағаттандыру және өмір сүру деңгейін арттыру.
2) Ұйымдастырушы-экономикалық міндет
Өндірістің тиімділігін және көлемін ұлғайту, өнім сапасын жақсарту.
3) Ғылыми-техникалық міндет
Мамандар даярлау деңгейін көтеру және техникалық базаның сапасын жетілдіру.
Техникалық база: өндірістің жаңа өзегі
Ақпараттандырудың техникалық базасы — болашақ қоғамның өндірістік аппаратын құрайтын компьютерлік және телекоммуникациялық жүйелер мен желілер. Бұл база экономиканың «ядросы» ретінде өндірістің жаңа сапасын қамтамасыз етеді.
Құрамына не кіреді?
- Роботтар және роботтандырылған өндірістер
- Өңдеуші орталықтар мен цехтар
- Байланыстың ұйымдастырушы-басқарушы кешендері мен жүйелері
Ақпараттандырудың өзегі — жаңа ақпараттық өндірістік құрылымдарды құру. Қазақстан үшін мұндай құрылымды қалыптастыру және дамыту — стратегиялық маңызды міндет: оны шешпей тұрақты ілгерілеу мүмкін емес.
Өндірісті ақпараттандырудың екі бағыты
Микропроцессорлық құралдар негізінде
Техникалық жабдықтар мен технологиялық процестерді ақпараттандыру микропроцессорлық және есептеу техникасы базасында жүзеге асады. Жабдықтарға орнатылған микропроцессорлар оларға жаңа сапа мен жаңа тұтынушылық қасиеттер беріп, эксплуатациялық шығындарды төмендетеді.
Қажетті ақпараттандыру ауқымын анықтау көбіне өндіріс көлемі, еңбек өнімділігі және өнім сапасы өсетін жағдайда өзекті болады.
Өндірісті басқаруды ақпараттандыру
Басқару деңгейінде ақпараттандыру жоспарлау, бақылау, талдау және шешім қабылдау процестерін жеделдетіп, ресурстарды тиімді бөлуге көмектеседі. Нәтижесінде өндіріс жүйесі икемдірек болып, өзгерістерге тез бейімделеді.
Ақпараттандыруды іске асырудың негізгі элементтері
-
1
Қоғамды ақпараттандыруға дайындау.
-
2
Ақпараттандырудың ғылыми және өндірістік негіздерін қалыптастыру.
-
3
Барлық деңгейдегі ақпараттандыру процестерін басқарудың тиімді құрылымын таңдау.
ХХІ ғасырдағы бәсеке және ақпараттық қоғам
Қазіргі кезеңде кез келген ел ХХІ ғасыр әлемінде лайықты орын алып, басқа мемлекеттермен тең дәрежеде бәсекеге түсу үшін өзінің құрылымын, құндылықтарын және институттарын жаңа ақпараттық технологиялар талаптарына бейімдеуі қажет.
Неге бұл шешуші фактор?
ХХІ ғасырдың ортасында экономикалық позициялар инновациялық технологиялармен, биотехнологиямен, ғарыштық байланыспен және өзге де бағыттармен айқындалуы мүмкін. Алайда олардың дамуы тікелей ақпараттандыру деңгейіне тәуелді.
Мысалы, атом электр станцияларының немесе ғарыштық байланыстың тиімді әрі сенімді жұмысын жоғары технологиялық, яғни компьютерлік-ақпараттық ұйымдастырусыз және жүйелік қамтамасыз етусіз елестету мүмкін емес.
Бүгінде әлем ақпараттық қоғам кезеңіне қадам басқанда, елдің даму деңгейі экономиканың барлық салаларында ұлттық ақпараттық ресурстарды өндірістік тұрғыдан қолдануымен өлшенетіні анық. Сондықтан Қазақстандағы ақпараттандыру мәселелерін шешу кең ауқымды өндірістік, экономикалық және құқықтық-саяси шешімдерді талап етеді.