Терезеден терезеге көшу

Құжат туралы

Бұл мәтін Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіне қарасты Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде дайындалған «Информатика» пәнінің білім алушыларға арналған оқу-әдістемелік кешенінің (ОӘК) мазмұнын жинақтайды. Құжатта пәннің мақсаты, міндеттері, силлабус деректері, күнтізбелік-тақырыптық жоспар, бағалау саясаты және алғашқы дәріс материалы берілген.

Дайындаған

Қадырбаева Бағдагүл Ахмадиқызы

Педагогика ғылымдарының кандидаты

Байланыс: Kbagda@mail
Жұмыс телефоны: 272-15-13

Кафедра меңгерушісі

Мусин Қ.С.

Құжат бекітілу деректері оқу орнының ішкі тәртібімен рәсімделеді

Оқу-әдістемелік кешеннің құрамы

ОӘК пәнді жүйелі меңгеруге арналған құжаттар жиынтығынан тұрады. Төмендегі бөлімдер оқу процесін жоспарлау, білімді бекіту және өзіндік жұмысты ұйымдастыруға бағытталған.

1) Силлабус

Пән туралы негізгі мәліметтер, кесте, талаптар, бағалау саясаты.
2) Дәрістер тезистері

Негізгі ұғымдар, анықтамалар, теориялық тірек-конспектілер.
3) Семинар/практика материалдары

Жоспарлар, тапсырмалар, СОӨЖ және СӨЖ бағыттары.
4) Зертханалық және студиялық сабақтар

Тақырыптар, қысқаша сипаттама және орындау талаптары.
5) Емтиханға дайындық

Өзін-өзі тексеру тапсырмалары және тесттер.
6) Әдебиеттер тізімі

Негізгі және қосымша дереккөздер, электрондық тасымалдағыштар.
7) Интернет-ресурстар

Оқу мен тәжірибе үшін ұсынылатын онлайн дереккөздер.
8) Глоссарий

Пәннің негізгі терминдері мен анықтамалары.

Силлабус: пән туралы ақпарат

Негізгі параметрлер

Пән атауы: Информатика
Кредит саны: 3
Курс, семестр: 2-курс, 4-семестр
Оқыту формасы: Күндізгі
Оқыту тілі: Қазақ тілі

Сабақ кестесі (үзінді)

Сабақ түрі	Күні	Уақыты	Аудитория
Дәріс	Дүйсенбі	08:00–09:50	7
Сабақ (пәнді өткізу уақыты)	Дүйсенбі	14:00–15:30	423
Лаборатория	Сәрсенбі / Сенбі	10:00–10:50	2
СОӨЖ	Сәрсенбі / Сенбі	11:00–13:50	2

Аралық бақылау

7-апта және 14-апта

Консультация

Сабақ кестесіне сәйкес

Пәннің қысқаша сипаттамасы

Мақсаты

Студенттердің жаңа ақпараттық технологияларды меңгеруіне және болашақ кәсіби қызметінде заманауи бағдарламалық құралдарды кеңінен қолдана алуына жағдай жасау.

Міндеттері

Жергілікті және ғаламдық желілер, ақпараттық процестер және жаңа технологиялар бойынша теориялық негіз қалыптастыру.
Компьютер мүмкіндіктерін есептер шығаруда сапалы әрі ұтымды қолдануды үйрету.
MS Word, MS Excel, презентация құралдары және деректер қоры негіздерін меңгерту.
Интернет және электрондық пошта арқылы ақпарат алмасуды, веб-негіздермен танысуды қамтамасыз ету.

Маңызды: пән практикалық курс болғандықтан, бағалаудың негізгі бөлігі болып саналатын барлық практикалық, лабораториялық және жеке тапсырмалар міндетті түрде орындалуы тиіс.

Оқу нәтижелері: студент нені білуі керек

Пәнді меңгеру нәтижесінде студент телекоммуникациялық жүйелер мен кең қолданылатын бағдарламалармен жабдықталған дербес компьютерде сенімді жұмыс істей алуы тиіс.

Негізгі дағдылар

ДК-дің негізгі бөліктерін және олардың қызметін білу.
Санау жүйелерінде орындалатын базалық операцияларды орындай алу.
Операциялық жүйелердің классификациясын ажырата білу және Windows-та жұмыс істеу.
Жергілікті желіні қолдану, Internet және e-mail арқылы ақпарат алу/жіберу.

Қолданбалы бағдарламалар

MS Word: мәтін енгізу, сақтау, форматтау, редакциялау, кесте/сурет енгізу, басып шығару.
MS Excel: функциялар, диаграммалар, кестелер, графикалық мүмкіндіктер, есептерді шешу.
ДҚ/МҚБЖ: құрылымы, өріс типтері мен қасиеттері, кесте құру, сұрыптау, сұраныстар.
PowerPoint: слайдтармен жұмыс, құжат құрылымы және көрсету режимдері.
Веб-негіздер: HTML арқылы қарапайым веб-бет/сайт құру мүмкіндіктері.
Құжаттарды автоматты өңдеу/аудару тәсілдері (Promt, IZET) туралы түсінік.

Пререквизиттер және постреквизиттер

Пререквизиттер

Математика
Мектеп информатикасы

Постреквизиттер

ЭЕМ архитектурасы
Қолданбалы бағдарламалар пакеті
Мәліметтер қоры
Интернетте бағдарламалау

Күнтізбелік-тақырыптық жоспар (қысқаша)

Төменде 15 апталық оқу жоспарының ықшамдалған мазмұны берілген. Әр аптада дәріс, практикалық/зертханалық жұмыс және өзіндік жұмыс қарастырылған.

Апта	Тақырып	Негізгі әрекет
1	Ақпарат, адам және компьютер. Ақпаратты кодтау. Санау жүйелері.	Сұхбаттасу, сұрау
2	ДК құрылғылары. Аппараттық және бағдарламалық жабдықтар. Периферия.	Сұхбаттасу, сұрау
3	Операциялық жүйелер. Windows-та қолданбалы бағдарламаларды іске қосу.	Сұхбаттасу, сұрау
4	Windows стандартты бағдарламалары. Архивтеу. Вирустар.	Жеке тапсырма
5–6	MS Word: мәтіндік құжат, кесте, диаграмма, сурет, колонтитул, гиперсілтеме, басып шығару.	Сұхбаттасу, сұрау
7–9	MS Excel: функциялар, диаграммалар, парақтарды байланыстыру, кестелердің өзара байланысы.	Сұрау, жеке тапсырма
10–11	Мәліметтер қоры: МҚБЖ объектілері, жобалау, байланыс, сұраныс, есеп.	Сұхбаттасу, сұрау
12	Криптология ұғымдарының негіздері.	Сұхбаттасу, сұрау
13	MS PowerPoint: презентация құрылымы және негізгі элементтер.	Жеке тапсырма
14–15	Компьютерлік желілер, Internet, электрондық пошта, хаттамалар, топологиялар, ақпараттық қауіпсіздік.	Сұхбаттасу, сұрау

Жоспар жиынтығы (құжаттағы нұсқа бойынша): 15 апта, жалпы көлемі 120 сағат.

Бағалау саясаты

Бағалау жинақтық жүйе арқылы жүргізіледі. Төмендегі кестеде негізгі жұмыс түрлері мен ең жоғары балл көрсетілген.

Жұмыс түрі	Max балл	Саны	Жиыны
Қатысу	10	2	20
Теория	30	2	60
Практикалық жұмыс	30	2	60
Өзіндік жұмыс	30	2	60
Емтихан	100	1	100
Барлығы			300

Әріптік баға	GPA	Пайыз	Дәстүрлі баға
A	4.0	95–100	Өте жақсы
A-	3.67	90–94	Өте жақсы
B+	3.33	85–89	Жақсы
B	3.0	80–84	Жақсы
B-	2.67	75–79	Жақсы
C+	2.33	70–74	Қанағаттанарлық
C	2.0	65–69	Қанағаттанарлық
C-	1.67	60–64	Қанағаттанарлық
D	1.33	55–59	Қанағаттанарлық
D-	1.0	50–54	Қанағаттанарлық
F	0	0–49	Қанағаттанарлықсыз

Курс саясаты және академиялық этика

Оқытушының талаптары

Сабаққа кешікпеу және себепсіз қалдырмау.
Сабақ кезінде ұялы телефонды өшіру.
Тапсырмаларды белгіленген мерзімде тапсыру.
Сабақ жоспарын мұқият тыңдап, белсенді қатысу.
Себепті жағдайда (деканат рұқсатымен) жіберілген сабақты қайта тапсыру.
Кітапханада және үйде жүйелі өздік дайындық жасау.

Академиялық этика

Тәртіп сақтау және өзара құрмет.
Адалдық пен жауапкершілік қағидаларын ұстану.
Топ ішіндегі келіспеушіліктерді оқытушы/тьютор қатысуымен ашық талқылау.
Мәселе шешілмеген жағдайда деканат арқылы қарастыру.

1-дәріс: Ақпарат, адам және компьютер

Бұл бөлімде информатика пәнінің мәні, ақпарат ұғымы, ақпараттық процестер және санау жүйелері бойынша бастапқы түсініктер жинақталады.

Мақсаты

Информатика ғылымының негізгі міндеттерін түсіндіру, ақпаратты кодтау және санау жүйелері туралы бастапқы білім қалыптастыру.

Информатика нені зерттейді?

Информатика — электрондық есептеу машиналары (ЭЕМ) арқылы ақпаратты жинау, сақтау, түрлендіру, жеткізу және қолдану заңдылықтары мен тәсілдерін қарастыратын пән. Оның негізгі объектісі — ақпарат.

Ақпаратты жинау
Ақпаратты сақтау
Ақпаратты іздеу
Ақпаратты жеткізу (тасымалдау)

Негізгі ұғымдар: ақпарат, құжат, файл

Ақпарат

Таңбалар немесе сигналдар тізбегі түрінде берілетін мәлімет. Мәтін, сурет, дыбыс, музыка, сызба — бәрі ақпаратқа жатады.

Құжат

Белгілі бір қызмет атқаратын, рәсімделген ақпарат.

Файл

Дискідегі атауы бар сақтау орны. Компьютерде өңделетін ақпарат әдетте файл түрінде сақталады.

Ақпараттық процесс

Адам ақпаратты қабылдайды, сақтайды, өңдейді және жеткізеді. Осы әрекеттердің жиынтығы ақпараттық процесс деп аталады.

Ақпарат алмасу үшін міндетті түрде жолдаушы және қабылдаушы болуы керек. Ал ақпарат жеткізілетін құрал ақпарат беру арнасы деп аталады (теледидар, радио, құжат, компьютерлік желі және т.б.).

Адам ақпаратты қалай қабылдайды?

Ақпарат адамның өмірінде ауа, су, жылу сияқты маңызды. Қабылдаудың негізгі арналары — көру мен есту: сырттан алынатын ақпараттың шамамен 90%-ы осы мүшелер арқылы өтеді.

Ақпарат түрлері

Образды: дәм, иіс, сезім сияқты табиғи қабылдау нәтижесі.
Таңбалық: жазу, сөз, белгілер, кодтар арқылы берілетін ақпарат.

Қатынас тілдері: табиғи және жасанды

Таңба түріндегі ақпаратпен қатынасу қатынасу тілі арқылы жүзеге асады. Қатынасу тілдері: табиғи және жасанды болып бөлінеді.

Табиғи тілдер

Қазақ, орыс, ағылшын және басқа ұлттық тілдер.

Жасанды тілдер

Математика, физика, музыка, компьютер тілдері және формальды жазылымдар.

Санау жүйелері: қысқаша түсінік

Сандарды атау және жазу үшін қолданылатын тәсілдер жиынтығы санау жүйесі деп аталады. Санау жүйелері позициялық және позициялық емес болып бөлінеді (мысалы, римдік жүйе — позициялық емес).

Позициялық жүйе

Санның мәні цифрдың орнына тәуелді. Жүйе негізі P болса, цифрлар 0-ден P-1-ге дейін қолданылады.

Екілік санау жүйесі

Негізі P = 2, екі ғана символ қолданылады: 0 және 1. Компьютерлік есептеулердің көпшілігі осы принципке сүйенеді.