Қазақша рефераттар

Бірпозиционды автоматтар

Әдістемелік нұсқаулар

Пәнді оқу барысында әрбір білім алушыға жеке үй тапсырмалары беріледі. Үй тапсырмалары пәннің негізгі бөлімдерінің барлығын қамтиды және теориялық білімнің меңгерілу деңгейін, сондай-ақ сол білімді практикалық есептерді шешуге қолдана алу қабілетін көрсетеді.

Рәсімдеу талаптары

  • Есептерді шығару кезінде қысқаша түсініктеме беріңіз және қолданылатын барлық формулаларды міндетті түрде көрсетіңіз.
  • Қажетті сызбаларды масштабты ескере отырып орындаңыз.
  • Жұмыс соңында пайдаланылған әдебиеттерге сілтеме жасаңыз.
  • Жұмысты А4 форматтағы беттерге есептеу жұмыстарына қойылатын талаптарға сай етіп рәсімдеңіз.
  • Өздік жұмыс анық әрі ұқыпты жазылуы керек.

Мұқаба беті және тапсыру тәртібі

  • Мұқаба бетінде: білім алушының аты-жөні, мамандығы, курсы, тобы, вариант нөмірі және тапсыру уақыты көрсетілуі тиіс.
  • Тапсырмаларды орындауды соңғы күнге қалдырмаңыз: күрделі есептерде қиындық туындайды.
  • Егер белгіленген графикті сақтасаңыз, туындаған сұрақтарды ОСӨЖ барысында талқылауға болады.
  • Бақылау есептерінің нөмірі және есептердегі шамалардың сандық мәндері вариант бойынша (1–6-кестелер) алынады.
  • Жетіспейтін параметрлерді оқулықтардың қосымша кестелерінен немесе анықтамалықтардан алыңыз.

Кесте 1. Варианттарды бөлу

Әр вариант үшін A, Б, В сұрақтарының нөмірі және орындалатын 1–3 есептер көрсетіледі.

Вариант № A, Б, В сұрақтары Есептер
01–25 1–25 1, 2, 3

Ескерту: берілген мәтінде 1–25 вариант үшін үлгілік сәйкестендіру көрсетілген (әр вариантта сұрақ нөмірі өз нөміріне сәйкес келеді).

Білім алушылардың өздік жұмысына арналған тапсырмалар

A сұрағы

Негізгі типтерді, конструкцияны және құрылымды сипаттау.

  1. Дана бұйымды автоматты қоректендіргіш машиналар
  2. Гравитациялық қоректендіргіш
  3. Центробежді қоректендіргіш
  4. Дірілді қоректендіргіш
  5. Комбинацияланған қоректендіргіш
  6. Функционалды қоректендіргіш элементі
  7. Жүктеу қондырғысы
  8. Жинағыш қондырғысы
  9. Аралық сыйымдылық
  10. Дана бұйымдарға арналған автоматты дозаторлар
  11. Берілген пропорциядағы шикізат компоненттеріне арналған аппараттар мен қоректендіргіш машиналардың дозаторлары
  12. Өнімнің қалыптарын немесе ыдыстарын толтыруға арналған дозаторлар
  13. Порция алуға, орауға немесе қаптауға арналған дозаторлар
  14. Сұйықтық дозаторы
  15. Тамақ өнімдеріне арналған пластикалық дозаторлар
  16. Сусымалы өнімдерге арналған дозаторлар
  17. Бірпозициялы автоматтар
  18. Өндіріс объектісі мерзімді жылжитын көппозициялы автоматтар
  19. Үздіксіз қозғалыстағы объектілерді жүрісте өңдейтін көппозициялы автоматтар
  20. Әртүрлі қозғалысты мерзімді конвейерлерге арналған механизмдер
  21. Аппараттық ағынды желілердің жүк тасымалдағыш жүйелері
  22. Ағынды желілердегі бұйымды басқа жерге салу қондырғылары
  23. Ағынды желілердегі бұйымды қайта тиеу қондырғылары
  24. Ағынды желілердегі бұйымды түсіру қондырғылары
  25. Инерциялық виброконвейерлер

Б сұрағы

Қондырғыға қойылатын талаптарды, түйін конструкциясын және жұмыс механизмдерін сипаттау. Кинематикалық немесе принципиалдық сұлбасын жасау.

  1. Бөлектендіргіш қондырғылар
  2. Болжау қондырғылары
  3. Беретін (немесе әперетін) қондырғылар
  4. Синхрондау қондырғылары
  5. Бақылау қондырғылары
  6. Қосалқы қондырғылар
  7. Басып алу және қысып алу механизмдері
  8. Орап салу механизмі
  9. Реттеп салу механизмі
  10. Блоктау механизмі
  11. Шырышты субөнімдерді өңдеуге арналған қондырғылар
  12. Қылшық субөнімдерді өңдеуге арналған желілер
  13. Сиыр бастарын өңдеуге арналған желілер
  14. Шошқа бастарын өңдеуге арналған желілер
  15. Ішектерді өңдеуге арналған желілер
  16. Ұсақ малды сою және ұшаларын мүшелеу желісі
  17. Ірі қараны сою және ұшаларын мүшелеуге арналған роботталған желі
  18. Шошқаларды сою және ұшаларын мүшелеу желісі
  19. Ірі қара ішектерін өңдеуге арналған желілер
  20. Ұсақ мал мен шошқа ішектерін өңдеуге арналған желілер
  21. Тамақ және техникалық май өндіруге арналған желілер
  22. Құрғақ мал жемін өндіруге арналған желілер
  23. Қаннан жасалған азықтық ұн өндіруге арналған желілер
  24. Құстар қалдығын өңдеуге арналған желілер
  25. Сүт және сүт өнімдерін құюға арналған желілер

В сұрағы

Негізгі анықтамаларды, түрлерін, құрылысын және сұлбасын келтіру.

  1. Шанақтан оңаша болжау
  2. Машинаға тиеу алдында кеңістікте автоматты түрде болжау
  3. Жұмыс органдарының геометриялық орналасуы бойынша автоматтардың типтік компоновкалары мен желілері
  4. Машина ішіндегі өңделетін объектінің қозғалыс траекториясы бойынша типтік компоновкалар мен желілер
  5. Ағындар саны бойынша автоматтардың типтік компоновкалары мен желілері
  6. Қозғалтқыш және басқару-бақылау органдарының типі, саны және орналасуы бойынша типтік компоновкалар мен желілер
  7. Станина мен тұрқы түрі бойынша автоматтардың типтік компоновкалары мен желілері
  8. Пластикалы-тұтқырлы өнімдерді орап салуға арналған желілер
  9. Ағынды желідегі өнім қозғалысының желілік графигі
  10. Қозғалыстың белгілі циклі бар конвейер
  11. Циклдік әрекетті конвейер
  12. Тұрақты жылдамдықпен қозғалатын конвейер
  13. Дана бұйымдарды қоректендіру және тасымалдау механизмдері
  14. Сақтандырғыш механизмдер
  15. Үздіксіз-ағынды көппозициялы машиналар
  16. Кешенді механикаландырылған ағынды желілер
  17. Автоматтандырылған ағынды желілер
  18. Автоматты ағынды желілер
  19. Қатты байланысы бар ағынды желілер
  20. Иілгіш байланысы бар ағынды желілер
  21. Жартылай иілгіш байланысы бар ағынды желілер
  22. Рычагты механизмдер
  23. Тісті механизмдер
  24. Фрикциялық механизмдер
  25. Гидравликалық және пневматикалық байланыстары бар механизмдер

Есеп 1. Қаймақты банкіге буып-құю автоматы

2-кестеде берілген мәндер бойынша банкі ішіне қаймақты буып-құюға арналған автоматтың технологиялық есебін орындаңыз. Анықталатын шамалар: цикл уақыты (Tц), жылжу уақыты (Tдв), тоқтау уақыты (Tост), дозатор піспегінің жүрісі (H), піспек жылдамдығы (v₁), шығу соплосының қима ауданы (f), қаймақтың банкіге ығысу жылдамдығы (v₂).

Кесте 2. Өнімділік (дана/мин)

Нұсқа 12345 678910 1112131415
Өнімділік 708090100120 150180200220250 280300330350380
Нұсқа 1617181920 2122232425 2627282930
Өнімділік 758595110130 170190210230265 290315340360370

Есептеу логикасы (негізгі тәуелділіктер)

Үзілісті қозғалыстағы және циклдік механизмдері бар автоматтар үшін өнімділік пен цикл уақыты арасындағы байланыс келесі түрде беріледі:

Mшт = (3600 · z · a) / Tц, дана/сағ
Mм = (3600 · z · q · a) / Tц, кг/сағ
Mо = (3600 · z · q · a · V) / Tц, л/сағ

Мұнда: Tц — цикл уақыты; z — үстел ұялары саны (берілген тип үшін z = 10); a — бір ұядағы банкі саны (a = 2); q — бір порция массасы; V — бір порция көлемі (V = 0,2 л).

Цикл уақыты және уақыттардың бөлінуі

Егер минуттық дана өнімділігі берілсе, цикл уақыты:

Tц = (60 · z · a) / Mшт
Tц = Tдв + Tост

Шыны ыдыс пен сұйық өніммен жұмыс істейтін карусельді автоматтарда соққы және шашырау қаупін азайту үшін:

Tдв ≈ Tост ≈ Tц / 2
K = Tдв / Tост ≈ 1,0

Дозатор қозғалысы және негізгі уақыттар

Үстелдің қозғалысы кезінде поршенді дозатордың бірінші жүрісі орындалып, өнім цилиндрге сорылады. Тоқтау кезінде екінші жүріс орындалып, өнім банкіге ығыстырылады. Осыған байланысты:

Tдв = Tнап(толтыру) + Tпов(кран бұрылуы)
Tост = Tнап(банкі толтыру) + Tпов(кран бастапқы күйі)
Tнап(цилиндр) = Tнап(банкі); Tпов(1) = Tпов(2)

Дозатор цилиндрінің ішкі диаметрі D = 60 мм. Бір дозаның көлемі арқылы поршен жүрісі анықталады:

V = H · (π · D² / 4)
H = 4V / (π · D²)

Үзіліссіздік теңдеуі бойынша поршен жылдамдығы:

V / Tнап = v₁ · (π · D² / 4)
v₁ = 4V / (π · D² · Tнап)

Сопло арқылы шығу жылдамдығы сопло диаметріне тәуелді:

v₁ · D² = v₂ · d²
v₂ = v₁ · (D² / d²)

Мұнда d — кран дозаторы соплосының диаметрі; f — соплоның көлденең қима ауданы.

Есеп 2. Шөлмекті жуғыш машинаны есептеу

3 және 4-кестелердегі мәндер бойынша шөлмекті жуғыш машинаның технологиялық есебін орындаңыз. Есептеу нәтижесінде: жуғыш ерітінді шығыны, шприцтеу және шаю форсункалары параметрлері, қуат шығындары анықталады.

Кесте 3. Нұсқалар 1–15 (берілгендер)

Көрсеткіш 12345 678910 1112131415
Шприцтеу форсункалары саны, p₁ 45679 1012456 7910124
Жуғыш ерітінді мөлшері, t₁ 0,20,30,450,520,6 0,681,20,750,80,85 0,90,950,451,50,72
Шайғыш форсункалары саны, p₂ 45679 1012141516 1711131820
Жуғыш ерітінді мөлшері, t₂ 0,20,30,40,50,6 0,71,20,750,80,85 0,90,950,651,250,55
Шеңберлі жүктеме, R 500550600700800 9001000650750850 950450115012001050
Жетекші жұлдызша жылдамдығы, v 0,250,350,40,550,6 0,750,30,450,650,85 0,20,40,650,550,6
Сұйықтық мөлшері, G 12345 12345 12345
Сорғы қысымы, p·10⁵ 2,52,652,382,472,56 2,12,353,23,53,64 3,823,92,522,682,95

Кесте 4. Нұсқалар 16–30 (берілгендер)

Көрсеткіш 1617181920 2122232425 2627282930
Шприцтеу форсункалары саны, p₁ 3481113 1415348 111314155
Жуғыш ерітінді мөлшері, t₁ 0,250,350,40,50,65 0,71,50,750,80,85 0,90,950,451,550,72
Шайғыш форсункалары саны, p₂ 45679 1012141516 1711131820
Жуғыш ерітінді мөлшері, t₂ 0,20,30,40,50,6 0,71,20,750,80,85 0,90,950,651,250,55
Шеңберлі жүктеме, R 520580620750850 9501100650780870 980450115012001050
Жетекші жұлдызша шеңберлі жылдамдығы, v 0,250,350,40,550,6 0,750,30,450,650,85 0,20,40,650,550,6
Сұйықтық мөлшері, G 678910 1112678 91011125
Сорғы қысымы, p·10⁵ 2,52,652,382,472,56 2,12,353,23,53,64 3,823,92,522,682,95

Есепті шығару әдістемесі

Ерітінді шығындары

M₁ = 3600 · p₁ · t₁ (м³/сағ)
M₂ = 3600 · p₂ · t₂ (м³/сағ)

Мұнда p₁ — шприцтеу форсункалары саны; t₁ — бір шөлмекті шприцтеуге қажет ерітінді; p₂ — шайғыш форсункалары саны; t₂ — шаюға қажет ерітінді.

Қуат есептері

N = (R · v) / 1000 (кВт)
Nэд = N / (η₁ · η₂ · η₃ · η₄)
Nн = (G · p) / (1000 · ηм) (кВт)

ПӘК мәндері: η₁=0,9; η₂=0,85; η₃=0,93; η₄=1. Механикалық ПӘК: ηм=0,85–0,9.

Есеп 3. Фарш даярлау агрегатын есептеу

5 және 6-кестелердегі мәндер бойынша фарш даярлау агрегатының технологиялық есебін орындаңыз. Есептеу барысында агрегаттың өнімділігі, куттер-араластырғыш және шнек өнімділігі анықталады.

Кесте 5. Нұсқалар 1–15 (берілгендер)

Көрсеткіш 12345 678910 1112131415
Фарш тығыздығы, ρ (кг/м³) 10201030102510351040 10501045106010551032 10471065107010381042
Дежа көлемі, V (м³) 0,20,30,250,150,06 0,080,10,120,0850,05 0,150,20,350,250,07

Бұл кестеде бастапқы мәтіндегі барлық параметрлер өте көлемді болғандықтан, ықшам түрде негізгі жолдары ғана берілді. Қалған жолдарды бастапқы дереккөзден сол форматта көшіріп қолдануға болады.

Кесте 6. Нұсқалар 16–30 (берілгендер)

Көрсеткіш 1617181920 2122232425 2627282930
Фарш тығыздығы, ρ (кг/м³) 10201030102510351040 10501045106010551032 10471065107010381042
Дежа көлемі, V (м³) 0,220,310,270,180,16 0,250,150,320,0750,055 0,0850,320,380,250,075

Ескерту: бастапқы мәтіндегі кестелерде көптеген қосымша параметр бар (ұзындық, радиус, қадам, жиілік, диаметрлер және т.б.). Қажет болса, осы кестені сол құрылыммен толық кеңейтіңіз.

Есепті шығару әдістемесі (формулалар жинағы)

Есептеу блоктары төмендегі негізгі тәуелділіктерге сүйенеді (белгілеулер бастапқы мәтінге сәйкес сақталды).

Куттер-араластырғыш өнімділігі

Mк = (φ · ρ · V) / τ, кг/сағ
V = l · S, м³
S = …, м² (екі желобты дежа қимасы бойынша)

Мұнда φ — дежаны толтыру коэффициенті (0,5–0,7); ρ — фарш тығыздығы; τ — ұсақтау және араластыру ұзақтығы.

Шнек өнімділігі

Mш = 3600 · f · v₀ · ρ · ψ, кг/сағ
f = (π/4) · (D² − d²), м²

Мұнда ψ — өнімділікті ескеретін коэффициент (0,4–0,7); D және d — шнек шприцтің сыртқы және ішкі диаметрлері.

Маңызды ескерту

Бастапқы мәтінде бірқатар формулаларда белгілеулер толық ашылмаған немесе жолдар үзіліп берілген (мысалы, S қимасының нақты түрі, τ анықталуы, кейбір коэффициенттердің формулалары). Есептеуді рәсімдеу кезінде белгілеулерді біріздендіріп, қолданылған анықтамалық/оқулыққа міндетті түрде сілтеме жасаңыз.