Қазақша рефераттар

Түйе сүті

Оқу-әдістемелік құжат Семей • 2014 5В080200

«Түйе шаруашылығы, сүт пен ет өндіру технологиясы» пәні: оқытушыға арналған оқу жұмыс бағдарламасы

Бұл материал Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіне қарасты Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінде әзірленген пәндік оқу-әдістемелік кешеннің (ПОӘК) құрамдас бөлігі. Құжат түйе шаруашылығы бойынша оқу процесін жүйелеуге, пән мазмұнын біріздендіруге және кафедралық деңгейде қолдануға арналған.

Құжат түрі
ПОӘК • Оқытушыға арналған бағдарлама
Бағдарлама статусы
Басылым №1 • Тұңғыш рет енгізілді

Алғы сөз және бекіту деректері

Құрастырушы

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті, «Мал шаруашылығы және аңшылықтану (морфология негіздерімен)» кафедрасының доценті Қорабаев Ж.З. (2014).

Талқылау

  • Кафедра мәжілісінде қаралды (2014). Кафедра меңгерушісі: Ахметова Б.С.
  • Аграрлық факультеттің оқу-әдістемелік бюросында талқыланды (2014). ОӘБ төрайымы: Джаманова Г.И.

Бекіту

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесінде қаралды және баспаға ұсынылды (2014). ОӘК төрайымы: Г. Искакова.

Мазмұны

  1. Қолданылу аймағы
  2. Нормативтік сілтемелер
  3. Жалпы ережелер
  4. Оқытушыларға арналған пәннің оқу жұмыс бағдарламасының мазмұны
  1. Студенттердің өздік жұмыстары үшін тақырыптар тізімі
  2. Пән бойынша оқу-әдістемелік карта
  3. Оқу-әдістемелік әдебиетпен қамтамасыз ету картасы
  4. Әдебиеттер

1) Қолданылу аймағы

«Түйе шаруашылығы өнімдерін өндіру технологиясы» пәнінің оқытушыларға арналған оқу жұмыс бағдарламасы 5В080200 білім беру бағдарламаларының студенттеріне арналған оқу-әдістемелік кешен құрамына кіреді. Құжат түйе малын азықтандыру, күтіп-бағу, өсіру және өндірістік технологияларды оқыту процесінде қолданудың негізгі тәртібін жүйелейді және регламенттейді. Материал кафедра деңгейінде пайдалануға арналған.

2) Нормативтік сілтемелер

Оқу процесін ұйымдастыруда пәннің оқу жұмыс бағдарламасы келесі құжаттардың талаптарына сүйенеді:

  • ҚР МЖМБС (23.12.2005) — 5В080200 мамандығы бойынша мемлекеттік жалпы білім беру стандарты (ҚР БҒМ 26.04.2004 ж. №779 бұйрығымен бекітілген және енгізілген).
  • УСТ 042-СМУ-4-2013 — пәннің оқу-әдістемелік кешенін жасау және рәсімдеуге қойылатын жалпы талаптар.
  • ҚП 042-1.01-2013 — құжаттандыру процедурасы: ПОӘК құрылымы және мазмұны.

3) Жалпы ережелер

3.1 Пәннің қысқаша мазмұны

Пән түйенің биологиялық және шаруашылық ерекшеліктерін, тірі салмағы мен жасын, сүт және ет өнімділігін, жүн және жұмыс өнімділігін, өсіру әдістерін, түрлері мен тұқымдарын қамтиды. Сондай-ақ сүт пен еттен алынатын тағам өнімдері, соның ішінде шұбат дайындау технологиясы, түйе шаруашылығындағы асыл тұқымды және шаруашылық жұмыстар туралы кеңейтілген түсінік береді. Студенттер түйелерді бағалау, сұрыптау және жұптастыру бойынша базалық мәлімет алады.

3.2 Курстың мақсаты

Курстың негізгі мақсаты — Қазақстандағы негізгі түйе тұқымдарын және будандастыру арқылы алынатын тұқымдарды зерделеу, сондай-ақ ірі фермалар мен кешендер жағдайында түйені күтіп-бағу және азықтандыру әдістерін меңгерту. Пән түйенің өнімділік бағыттарын (сүт, ет, жүн, жұмыс) технологиялық тұрғыда түсіндіріп, өндірістік тәжірибеге бейімдейді.

3.3 Пәннің негізгі міндеттері

  • Түйе шаруашылығы өндірісінің теориясын және өсіру технологиясын меңгерту.
  • Азықтық қасиеттерді ескере отырып, өнімділікті арттыру әдістерін түсіндіру.
  • Күтіп-бағу, азықтандыру, бағалау, сұрыптау, жұптау және асыл тұқымды жұмыстың ерекшеліктерін үйрету.

3.4 Оқу нәтижелері (студент нені білуі тиіс)

Шығу тегі және таксономия
Түйенің арғы тегі, туыстас түрлері.
Бағалау жүйелері
Сапаны бағалау, бонитировка қағидалары.
Жасын анықтау
Тісіне қарап жасын айқындау.
Түрлері мен тұқымдары
Түйе түрлері, негізгі тұқымдар және ерекшеліктері.
Өнім түрлері
Сүт, ет, жүн және жұмыс өнімдері.
Өнімділік көрсеткіштері
Сүт және ет өнімділігін сипаттайтын факторлар.

3.5 Пререквизиттер

  • Генетика
  • Ауыл шаруашылық малдарын өсіру және селекция
  • Ауыл шаруашылық малдарын азықтандыру
  • Мал шаруашылығы негіздері
  • Зоогигиена

3.6 Постреквизиттер

  • Қой шаруашылығы: ет, жүн, елтірі өндіру технологиясы
  • Құс шаруашылығы: ет және жұмыртқа өндіру технологиясы
  • Жылқы шаруашылығы: сүт және ет өндіру технологиясы
  • Селекция: ірі қара мал мен жылқы төлін жедел өндіру технологиясы
  • Ірі қара мал шаруашылығы: сүт және ет өндіру технологиясы

Оқу жүктемесі (оқу жоспары бойынша)

Курс Семестр Кредит Дәріс (сағ) Тәжірибе (сағ) БӨЖ (сағ) Барлығы (сағ) Қорытынды бақылау
3 1 3 15 30 90 135 Емтихан

4) Пән мазмұны: дәрістер мен тәжірибелік сабақтар

Төменде пәннің негізгі оқу модульдері ықшамдалған түрде берілген. Бағдарлама құрылымы теориялық (дәріс) және тәжірибелік бөлімдерден тұрады.

Дәрістер: негізгі модульдер

1-модуль Түйе шаруашылығының мәні және өсіру әдістері
  • Кіріспе: түйе шаруашылығының мәні
  • Түйенің арғы тегі
  • Түйе түрлері
  • Түйе тұқымдары
  • Түйе өсіру тәсілдері
2-модуль Сапаны жақсарту, күту-азықтандыру, сұрыптау және жұп таңдау
  • Өз тұқымында сапаны жақсарту
  • Күтіп-бағу және азықтандыру
  • Жұп құру және жұп таңдау
  • Бонитировка
  • (Оқу жоспары бойынша) ет өнімділігінің қалыптасуы тақырыптары
3-модуль Жұмыс малы ретінде пайдалану және өнімділік түрлері
  • Түйені жұмыс малы ретінде қолдану
  • Ет өнімділігі
  • Жүн өнімділігі
  • Сүт өнімділігі
  • Фермаларда еңбекті ұйымдастыру

Тәжірибелік сабақтар: негізгі бағыттар

Анатомия және өлшемдер
  • Анатомиялық ерекшеліктер
  • Экстерьер және дене өлшемдері
  • Тісіне қарап жасын анықтау
  • Өлшемдер арқылы тірі салмақты есептеу
  • Қондылықты және қозғалысты бағалау
Тұқым, гибрид және өсіру
  • Таза тұқымдылықты анықтау
  • Түрлері және ерекшеліктері
  • Түраралық гибридтер
  • Өз төлімен көбею және бота өсіру
  • Күтіп-бағу және азықтандыру
Өнімділік және асыл тұқымды есеп
  • Ет, жүн және сүт өнімділігін бағалау
  • Асыл тұқымды есеп жүргізу және көрмелер
  • Шығу тегі, типі, класы және бейімделуін бағалау

5) Студенттердің өздік жұмысына арналған тақырыптар

Өздік жұмыс тақырыптары түйені бағалау мен өндірістік технологияларды тереңдетіп меңгеруге бағытталған.

Түйе малын өлшеу әдістері
Түйені бағып-күту әдістері
Азықтандыру және рацион түрлері
Ет өнімділігі
Сүт өнімділігі
Жүн өнімділігі
Биологиялық ерекшеліктері
Сұрыптау
Жұптау
Тұқымдарына сипаттама
Түрлеріне сипаттама
Түраралық гибридтер
Жұмыс өнімділігі
Асыл тұқымды есеп
Асыл тұқымды жұмысты жоспарлау

7) Оқу-әдістемелік әдебиеттермен қамтамасыз ету

№ Оқулық / оқу құралы Дана саны Студент саны Қамтамасыз ету
1 Б. Махатов, З. Мұсаев, Қ. Бозымов, Ж. Каримов, М. Байбатшанов. «Түйе шаруашылығы өнімдерін өндіру және өңдеу технологиясы». Алматы: Нұр-Принт, 2012. 243 бет. 2 4 50%
2 З. Мұсаев, А. Төреханов, Б. Сейдалиев. «Түйе шаруашылығы». Алматы: Бастау, 2012. 136 бет. 2 4 50%
3 Ә. Жақыпов. «Түйе өсірушінің түсіндірме сөздігі». Алматы: Қайнар, 1989. 192 бет. 1 4 25%

8) Әдебиеттер

Негізгі әдебиеттер

  1. Б. Махатов, З. Мұсаев, Қ. Бозымов, Ж. Каримов, М. Байбатшанов. «Түйе шаруашылығы өнімдерін өндіру және өңдеу технологиясы». Алматы: Нұр-Принт, 2012. 243 бет.
  2. З. Мұсаев, А. Төреханов, Б. Сейдалиев. «Түйе шаруашылығы». Алматы: Бастау, 2007. 136 бет.

Қосымша әдебиеттер

  1. Б. Махатов, З. Мұсаев, Қ. Бозымов, Ж. Каримов, М. Байбатшанов. «Түйе шаруашылығы өнімдерін өндіру және өңдеу технологиясы». Алматы: Нұр-Принт, 2012. 243 бет.
  2. З. Мұсаев, А. Төреханов, Б. Сейдалиев. «Түйе шаруашылығы». Алматы: Бастау, 2007. 136 бет.
  3. Ә. Жақыпов. «Түйе өсірушінің түсіндірме сөздігі». Алматы: Қайнар, 1989. 192 бет.