Иірімдердің режимі суарынды және серпімді суарынды

Қаламқас кені: орналасуы және ашылу тарихы

Қаламқас — Тұран плитасының Оңтүстік Бозащы ойпанының солтүстік-батыс шетіндегі ірі мұнай-газ кені. Ол Маңғыстау облысында, Ақтау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 280 км жерде орналасқан.

Құрылым белгілі болған жыл

1974

Іздестіру бұрғылауы

1976

Пайдалануға енгізілуі

1979 жылдан бері

Геологиялық құрылысы

Кен ортаңғы юра қабатының беті бойынша амплитудасы шамамен 100 м болатын, ендік бағытта созылған брахиантиклинальдық қатпарда орналасқан. Мұнай сыйыстырушы қима триас, юра және бор жасындағы терригендік шөгінділерден құралған; ең көп ашылған қалыңдық — 2395 м.

Өнімді кешендер және қабаттар

Қабаттар әртүрлі стратиграфиялық деңгейлерде анықталған.

Апт шөгінділері

2 газды қабат
Неоком

6 қабат
Ортаңғы юра

2 газды-мұнайлы, 5 мұнайлы қабат

Тереңдігі және иірім биіктігі

Өнімді қабаттардың жатыс тереңдігі: 505–936 м
Газ иірімдерінің биіктігі: 16,6–67 м
Мұнай иірімдерінің биіктігі: 16,8–124 м

Иірімдердің типтері

Табиғи сыйымдылық ерекшеліктеріне қарай бірнеше морфологиялық тип қалыптасқан:

Апт иірімдері, неокомның 1 қабаты және юраның 5 иірімі — қабаттық күмбездік.
Неокомның 5 иірімі — қабаттық, литологиялық қалқаланған.
Юраның 3 иірімі — қабаттық, тектоникалық қалқаланған.

Коллекторлар мен жаппа жыныстар

Коллекторлар қуысты құмтастар мен алевролиттерден тұрады. Ашық кеуектілігі 23–29%, өткізгіштігі 105-тен 1,468 мкм²-ге дейін жетеді. Жаппа жыныстары — қалыңдығы 4–53 м аралығындағы сазды қабаттар.

Қалыңдық көрсеткіштері

Өнімді қабаттардың жалпы қалыңдығы

4–28 м

Тиімді қалыңдығы

4,2–10,3 м

Қанығу коэффициенттері

Мұнайға қаныққандық: 0,66–0,72
Газға қаныққандық: 0,32–0,69

Мұнайдың қасиеттері

Тығыздығы: 902–914 кг/м³
Күкіртті, парафинді, шайыры мол
Газға қаныққандығы: 25 м³/т

Ерекшелігі

Қаламқас мұнайының маңызды ерекшелігі — құрамында ванадий мен никельдің өнеркәсіптік шоғырлары кездеседі.

Қабаттық жағдайлар және бастапқы өнімділік

Юра кешені

Бастапқы қабаттық қысым: 6,5–9,6 МПа
Температура: 39–44°C
7 мм штуцердегі бастапқы мұнай шығымы: 26,4–62,1 м³/тәул.

Төменгі бор кешені (еркін газ)

Бастапқы қабаттық қысым: 8–9,5 МПа
Температура: 30–38°C
Қабаттар бойынша газ шығымы: 38–80,8 мың м³/тәул.

Газ құрамы: негізгі айырмашылықтар

Юра: ауыр (этанды) газдар

Юраның екі иірімінде еріген газдар салыстырмалы түрде ауыр, этанға бай. Ауыр көмірсутектердің үлесі 11,1–12,7%-ке дейін жетеді. Азот пен көмірқышқыл газы аз мөлшерде кездеседі.

Юра: жеңіл газдар

Юраның үш қабатында газдар жеңілірек; ауыр көмірсутектер мөлшері 5,9–9,9% аралығында өзгереді.

Юра: «құрғақ» газ

Юраның бір иірімінде еріген газ құрамы «құрғақ» типке жақын: метанның үлесі 94,5%-ке дейін жетеді.

Төменгі бордың еркін газы

Төменгі бор иірімдерінің еркін газдары негізінен метанды. Ауыр көмірсутектер іс жүзінде жоқ (0,85%), азот анықталмайды, ал көмірқышқыл газының мөлшері 0,31%-тен аспайды.

Су режимі және қабат сулары

Иірімдердің режимі

Иірімдердің жұмыс режимі — суарынды және серпімді суарынды.

Хлоркальций типті қабат сулары

Тығыздығы: 1083–1095 кг/м³
Жалпы минералдылығы: 97,4–170,6 г/л