Банк ісі

Қорытынды

Банктік жүйе — нарықтық экономиканың ең маңызды әрі біртұтас құрылымдарының бірі. Банктер халық шаруашылығы қызметінің барлық деңгейіндегі басқару үдерістерімен тікелей байланысты. Дәл осы институттар арқылы ұдайы өндіріс үдерісіне қатысушылардың экономикалық мүдделерін қанағаттандыру жүзеге асырылады.

Банктердің экономикадағы рөлі

Банктер қаржылық делдал ретінде шаруашылық органдарының капиталдарын, халықтың жинақтарын және шаруашылық қызмет барысында уақытша босаған өзге де бос ақша қаражаттарын тартып, оларды қарыз алушылардың уақытша пайдалануына береді. Сонымен қатар ақшалай есеп айырысуды жүргізіп, экономика үшін көптеген қызметтер көрсетеді. Осы арқылы өндірістің тиімділігіне және қоғамдық өнім айналымына тікелей ықпал етеді.

Негізгі түйін

Нарықтық экономика жағдайында банктер басты қаржылық делдал қызметін атқарады: капиталды жинақтайды, оны қайта бөледі және есеп айырысу инфрақұрылымын қамтамасыз етеді.

Экономикалық әдістер және үздіксіз қызмет ету

Банктер басқарудың экономикалық әдістерін, әсіресе несиелеу құралдарын қолдана отырып, экономиканың әртүрлі буындарының қарыз қаражаттарына деген қажеттілігін қанағаттандырады. Әртүрлі несие түрлері мен қолма-қолсыз есеп айырысу тетіктері арқылы экономиканың үздіксіз қызмет етуіне жағдай жасап, қоғамдық өнімнің тоқтаусыз қозғалысын қамтамасыз етеді.

Банктік жүйенің негізгі мақсаттары

Несиелік механизмді жетілдіру және оның тиімділігін арттыру.
Ақша массасын реттеу әдістерін жетілдіру.
Есеп айырысуды жеделдету және төлем тәртібін сақтау.

Қазақстандағы банк жүйесі: қазіргі ахуал және өзекті мәселелер

Қазақстан Республикасы 1993 жылғы 15 қарашадан бастап ұлттық валютасын — төл теңгені енгізді. ҚР банк жүйесін зерттеу барысында Қазақстанда бірқатар банктердің алға шығып, шетелдермен тікелей байланыс орнатқанын байқауға болады. Алайда олардың бәсекеге қабілеттілік деңгейі әлі де төмен.

Негізгі себептердің бірі — отандық банктердің шетелден қомақты көлемде қарыз алуды жалғастыруы. Сондай-ақ банктік заңнаманы қайта қарастыру қажеттігі өзекті болып отыр: заңнаманың дамуында қиындықтар байқалады және құқықтық базаны тұрақтандыратын, жүйелі әрі орнықты заңнамалық шешімдер қабылдау уақыты келгені көрінеді. Бұл қадам ҚР банктерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді.

Әлсіз тұс

Шетелдік қарызға тәуелділіктің сақталуы және сыртқы қаржыландыруға бейімділік.

Өсу нүктесі

Банктік заңнаманы жүйелеу, тұрақты құқықтық орта қалыптастыру және төлем тәртібін күшейту.

Қолданылған әдебиеттер

Тізім редакциялық тұрғыда түзетіліп, дереккөз атаулары мен жылдары сақталды.

1. Ақша, несие, банктер. Алматы: Экономика, 2001. 162–163, 232–233-б.
2. Мамыров И.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика. Алматы: Экономика, 2003. 212-б.
3. Заң. «ҚР банктік заңдарын жетілдіру проблемалары». №3. 30–33-б.
4. Егемен Қазақстан, 2002 ж. 19 маусым. 8-б. Ақышева Ә. «Банк саласының бүгінгі жаңалықтары».
5. Егемен Қазақстан, 2005 ж. 25 наурыз. 6-б. Сейітханұлы Қ. «ТұранӘлемБанктің жаңа қадамдары».
6. Жас Алаш, 2006 ж. 18 шілде. 2-б. Керейбаев Д. «Абырой мен сапа — басты бағдар».
7. Жас Алаш, 2006 ж. 3 тамыз. 2-б. «Бәсекелестерін басып озған банк».
8. Жас Алаш, 2006 ж. 10 қазан. 3-б. Марченко Г. «Кәсіпорынның Халық банкімен бірге өскеніне мүдделіміз».
9. Ізденіс, 2002. №2. 101–103-б. Зиябеков Б. «Ауыл шаруашылығындағы тәуекелдердің ерекшеліктері мен түрлері».
10. Экономика негіздері, 2006. №2. 46–48-б.; №3. 43–47-б. «Банк ісі».
11. Экономика негіздері, 2003. №3. 33–35-б. Тұрлыбекова А. «Екінші деңгейлі банктердің несиелік саясатын бағалау».
12. Қаржы-қаражат, 2006. №2. 9–14-б. Шаяхметова К. «Банктік тәуекелдердің жіктелуі».
13. Егемен Қазақстан, 2002 ж. 15 маусым. 4-б. «Темірбанк» акционерлік қоғамы өзгерді.
14. Егемен Қазақстан, 2004 ж. 30 қазан. 5-б. Алдаберген Ә. «АТФ банк — сенімді серіктестік».
15. Банки Казахстана, 2003. №8. 25–26-б. Абдрахманова Е. «Роль казахстанских банков в активизации экономических связей между Россией и Казахстаном».
16. Поиск. Серия гуманитарных наук, 2006. №3. 132–136-б. Абдурахманова Р. «Развитие банковской системы в Казахстане в начале ХХ века».
17. Евразийское сообщество: общество, политика, культура, 2005. №4. 60–66-б. Арыстанбаева С. «Банковская система в обеспечении конкурентоспособности реального сектора экономики Казахстана».

Оқуға ыңғайлы қысқаша түйін

Банк жүйесі өндіріс пен айналым тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Несиелеу және қолма-қолсыз есеп айырысу — экономиканың үздіксіздігі үшін өзек.
Бәсекеге қабілеттілік үшін сыртқы қарызға тәуелділікті азайту және заңнаманы нығайту маңызды.