Қазақстан Республикасындағы бала құқықтарының қорғалуы тақырыбына 300 сөзден аспайтын эссе жазу

Адам құқықтарын қорғау механизмдері бойынша глоссарий

Төмендегі глоссарий адам құқықтарын қорғаудың негізгі құқықтық және институционалдық тетіктерін қысқа әрі нақты түсіндіреді.

1) Конституциялық кепілдіктер

Адам құқықтары мен бостандықтарының негізгі қағидаттарын Конституция арқылы бекіту және қорғау.

2) Заң үстемдігі

Мемлекеттік органдар мен азаматтардың заңға бағынуы және шешімдердің құқыққа сәйкестігі.

3) Сотқа жүгіну құқығы

Бұзылған құқықты қалпына келтіру үшін тәуелсіз сотта талап қою мүмкіндігі.

4) Әділ сот талқылауы

Істің бейтарап, ашық және заңды тәртіппен қаралуын қамтамасыз ететін қағидаттар жиынтығы.

5) Апелляция және кассация

Төменгі сот шешімін жоғары сатыда қайта қаратуға арналған процессуалдық тетіктер.

6) Конституциялық бақылау

Нормативтік актілердің Конституцияға сәйкестігін тексеру арқылы құқықтарды қорғау.

7) Омбудсмен (Адам құқықтары жөніндегі уәкіл)

Азаматтардың шағымдарын қарап, ұсынымдар беретін тәуелсіз құқық қорғау институты.

8) Бала құқықтары жөніндегі уәкіл

Балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға маманданған уәкілетті тұлға.

9) Прокуратура қадағалауы

Заңдардың дәл әрі біркелкі орындалуын қадағалау арқылы құқық бұзушылықтың алдын алу.

10) Адвокаттық көмек

Құқықтық кеңес беру, қорғану және өкілдік ету арқылы адамның мүддесін қорғау.

11) Тегін заң көмегі

Әлеуметтік осал топтарға мемлекет есебінен көрсетілетін құқықтық көмек.

12) Медиация

Дауды сотқа жеткізбей, бейтарап медиатор көмегімен келісім арқылы шешу тәсілі.

13) Әкімшілік рәсімдер және шағымдану

Мемлекеттік орган шешіміне жоғары органға немесе сотқа шағым беру мүмкіндігі.

14) Халықаралық шарттар

Адам құқықтарын қорғауға қатысты халықаралық келісімдер мен стандарттардың қолданылуы.

15) БҰҰ шарттық органдарына жүгіну

Халықаралық деңгейде шағым қаралатын тетіктер (комитеттер, баяндамалар, ұсынымдар).

16) ҮЕҰ және қоғамдық бақылау

Қоғамдық ұйымдардың мониторинг, ағартушылық және адвокация арқылы ықпал етуі.