Темір жолдары жанындағы қорғаныштық екпелер
Төменде бірінші және екінші межелік бақылауға арналған тапсырмалар мен тақырыптар берілген. Мазмұны ландшафттарды қорғау, қорғаныштық екпелерді жобалау және топырақ эрозиясының алдын алу шараларын қамтиды.
Мақсат: негізгі ұғымдарды жүйелеу, қолданбалы шараларды түсіну және нақты жағдайларға бейімдеп қолдану.
Межелік бақылау тапсырмаларының тақырыптары
-
1) Қорғанышты талап ететін ландшафттың негізгі түрлері
Қорғалуы қажет табиғи және антропогендік ландшафттарды анықтау, олардың осал тұстарын және қорғау басымдықтарын сипаттау.
-
2) Орман жолақтарының құрылысы
Орман жолақтарының құрылымдық элементтері, ені мен қатар саны, түрлік құрамы және отырғызу сызбалары.
-
3) Қорғаныштық екпелердің шаруашылық маңызы
Өнімділікті тұрақтандыру, егіншіліктегі тәуекелді азайту, микроклиматты жақсарту және ресурстарды үнемдеу тұрғысынан бағалау.
-
4) Қорғаныштық орман екпелерінің әлеуметтік рөлі
Елді мекендер маңындағы экожүйелік қызметтер, санитарлық-қорғаныштық әсер, рекреациялық және эстетикалық құндылық.
-
5) Жерді пайдалануды ұйымдастыру
Аумақты функционалдық аймақтарға бөлу, жер пайдалану тәртібі, экологиялық шектеулер және жоспарлау қағидаттары.
-
6) Топырақты су эрозиясынан қорғау жөніндегі шаралар жүйесі
Ағын суды реттеу, еңіс жерлерді игеру тәсілдері, агротехникалық және инженерлік қорғаныс шараларын кешенді қарастыру.
-
7) Топырақты жел эрозиясынан қорғау шараларының жиынтығы
Жел әсерін әлсірету, топырақтың ұшып кетуін төмендету, қорғаныштық орман жолақтарын және агротехникалық тәсілдерді үйлестіру.
-
8) Темір жолдар бойындағы қорғаныштық екпелер
Қар тоқтату, шаң мен шу деңгейін төмендету, қауіпсіздік талаптары және инфрақұрылымға әсерін ескере отырып орналастыру.
-
9) Бұзылған ландшафттарда өсімдіктерді қалпына келтіру
Рекультивация кезеңдері, жер жамылғысын тұрақтандыру, жергілікті түрлерді таңдау және қалпына келтірудің экологиялық критерийлері.
-
10) Жайылымдық мелиоративтік азықтық екпелер (көшеттер)
Жайылым өнімділігін арттыруға бағытталған мелиорациялық шешімдер, азықтық дақылдар мен көшеттерді енгізу және күтім шаралары.
Жұмысқа қысқаша бағдар
- Әр тақырып бойынша негізгі ұғымдарды анықтап, терминдерді нақтылаңыз.
- Шараларды жүйе ретінде қарастырып, «себеп–салдар–шешім» байланысын көрсетіңіз.
- Мысал ретінде нақты аумақтық жағдайларды (еңіс, жел бағыты, топырақ түрі) негізге алыңыз.