ЕҚҚДБ құрылу себептері мен мақсаттары, қаржы қызметінің анализі және ЕҚҚДБ - нің болашақтағы даму бағыттары

Кіріспе

Қазіргі халықаралық қаржы интеграциясы жағдайында қаржы институттарының және халықаралық қаржы ұйымдарының рөлі айрықша. Әсіресе банктер мен халықаралық қаржы ұйымдары интеграциялық үдерістерде белсенді орын алады. Мемлекеттер үшін халықаралық ұйымдар туралы ақпараттың (мақсаты, құрылымы, қызметі, әлемдік саясат пен экономикадағы ықпалы) толық әрі шынайы болуы — сол ұйымдармен өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыратын маңызды шарт.

Осы контексте ерекше орны бар институттардың бірі — Еуропалық Қайта Құру және Даму Банкі (ЕҚҚДБ). Оның қызметі өтпелі экономикасы бар елдерде нарыққа бейімделген, ашық экономиканы қалыптастыруға және жеке сектор мен кәсіпкерлік бастамаларды қолдауға бағытталған.

ЕҚҚДБ: құрылуы, мүшелігі және құқықтық мәртебесі

Құрылу мақсаты

ЕҚҚДБ 1990 жылы құрылған. Банк көппартиялы демократия, плюрализм және нарықтық экономика қағидаттарын қолдай отырып, Орталық және Шығыс Еуропа мен ТМД елдерінде нарықтық экономикаға өтуді жеделдетуге, сондай-ақ жеке сектордың дамуына қаржылық және институционалдық қолдау көрсетуге бағытталды.

Құқықтық негізі және құрылтайшылар

ЕҚҚДБ — 1990 жылғы 29 мамырда қабылданған Келісім негізінде құрылған халықаралық ұйым. Бастапқыда банктің құрылтайшылары 40 ел болды. Олардың құрамына (Албаниядан өзге) еуропалық елдер, сондай-ақ АҚШ, Канада, Мексика, Марокко, Мысыр, Израиль, Жапония, Жаңа Зеландия, Австралия, Оңтүстік Корея кірді. Сонымен қатар Еуропалық Одақ (ЕО) пен Еуропалық инвестициялық банк (ЕИБ) те қатысушы тарап ретінде танылды.

Чехословакия мен Югославияның тарауына байланысты олардың акциялары кейін жаңадан құрылған мемлекеттер арасында қайта бөлінді. Еуропа елдерінен бөлек, Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) мүшелері де ЕҚҚДБ-ға қатыса алады.

Акционерлер құрамы және штаб-пәтері

1994 жылғы 1 қаңтардағы дерек бойынша, ЕҚҚДБ-ның акционерлері 57 елді (соның ішінде Еуропаның барлық елдерін), сондай-ақ ЕО мен ЕИБ-ті қамтыды. Банктің штаб-пәтері Лондонда орналасқан. 1991 жылғы 15 сәуірде Ұлыбритания, Солтүстік Ирландия және ЕҚҚДБ штаб-пәтердің мәртебесіне қатысты арнайы келісімге қол қойды. Бұл құжатта банктің құқықтық мәртебесі, артықшылықтары, иммунитеттері және Ұлыбритания аумағындағы қызметіне қатысты ережелер бекітілді.

Зерттеу өзектілігі және қарастырылған мәселелер

Тақырыптың өзектілігі — қазіргі кезеңде халықаралық қатынастарды реттеуде қаржы институттарының ықпалының артуымен түсіндіріледі. Бұл жұмыста төмендегі бағыттар қамтылады:

  • ЕҚҚДБ-ның құрылу себептері мен негізгі мақсаттары;
  • қаржылық қызметінің талдауы;
  • банктің болашақ даму бағыттары.

Қорытынды

Қорытындылай келе, бұл жұмыста ЕҚҚДБ-ның құрылу алғышарттары мен мақсаттары қарастырылып, оның негізгі қызметі және болашақтағы саяси-экономикалық бағдарлары айқындалды. Банктің халықаралық деңгейдегі маңызы жоғары. Оның ерекшелігі — мемлекеттік және жеке секторды қаржыландыру тетіктерінің салыстырмалы түрде тиімді әрі икемді құрылуында.

Қазақстан және ЕҚҚДБ

Қазақстан Республикасы 1992 жылы Еуропалық Қайта Құру және Даму Банкінің мүшесі болды. Қазақстанға қатысты банк стратегиясы екі кезеңге бөлінді: бірінші кезең — техникалық ынтымақтастық (мамандар даярлау және институционалдық қолдау); екінші кезең — инвестицияларды нақты секторларға бағыттау.

Қаржыландырудың негізгі бағыттары

  • қаржылық сектор;
  • ауыл шаруашылығы;
  • энергетика;
  • көлік (транспорт).

Келтірілген сандар

Қазақстанға техникалық көмек (жалпы)
3 млн АҚШ доллары
Қазақстанға берілген заемдар (жалпы)
100 млн ЭКЮ

Осы деректер ЕҚҚДБ-ның Қазақстандағы экономикалық жаңғыру, кадрлық әлеуетті күшейту және басым секторларды дамыту бағыттарында маңызды рөл атқаратынын көрсетеді.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. Герчикова И.Н. Международные экономические организации: регулирование мирохозяйственных связей и предпринимательской деятельности. Москва: Консалтбанкир, 2000.

  2. Арынов Е.М., Трофимов А.Е. Международные экономические организации и экономические союзы. Алматы, 1996.

  3. Красавина Л.М. Международные валютно-кредитные и финансовые отношения. Москва, 2003.

  4. Авдокушин Е.Д. Международные экономические организации и союзы. Алматы, 1996.

  5. Елемесов Р.Е. (ред.). Международные экономические отношения. Алматы, 2001.

  6. Членство РК в международных общественных и экономических организациях. Экономика и жизнь, №50.

  7. Сагадиев К. Экономика Казахстана: очерки актуальных проблем. 2004.