Мониторингінің ерекшеліктері
02.12.2011 • Қаралым: 463 • Пікір: 0
Педагогикалық іс-әрекет сапасын талдау әдістері
ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаев 2007 жылғы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында: «Біз бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз керек» деп атап көрсетті. Сапалы білім беру қызметін көрсету — білім мекемелері мен педагогтар алдында тұрған маңызды міндет.
Білім сапасы ең алдымен мақсат пен нәтиженің сапасынан басталады. Одан кейін басқару, ұстаз, педагогикалық іс-әрекет, оқушы сапасы қарастырылады, ал соңында педагогикалық үдерістің жалпы сапасы айқындалады.
Осындай сапаны қамтамасыз ететін мұғалімдер шығармашыл болуы тиіс. Білім беру сапасын басқарудың оқу үдерісіндегі негізгі тетіктері: бақылау, талдау, бағалау, бағдарлау және нәтижелер динамикасын салыстыру. Бұл үдерісте оқу-тәрбие сапасына жасалатын жүйелі бағалаудың негізгі көзі — мониторинг.
Мониторинг: мәні мен қызметі
Анықтамасы
Мониторинг — белгілі бір нысанның жай-күйін бақылау, бағалау, талдау және болжау жүйесі; нақты параметрлерді айқындауға арналған бақылау құралы.
Педагогикалық қыры
Педагогикалық мониторинг педагогикалық жүйенің жағдайын үздіксіз бақылауды қамтамасыз етіп, оның дамуын болжауға мүмкіндік береді.
Мониторингтің практикалық мәні — әр тоқсанның немесе әр тараудың соңындағы нәтижелер (кесте, график, көрсеткіштер) арқылы білімдегі жетістіктер мен әлсіз тұстардың айқын көрінуі. Даму мониторингіне сүйене отырып, оқушы өз деңгейін өзі бақылауға үйренеді, ал бағалаудағы әділетсіздік мәселесі жүйелі деректер арқылы жұмсарады.
Мониторингтің ерекшеліктері
-
1
Оқушының белгілі бір тақырыпты төмен меңгергені анықталса, білімдегі олқылықтарды жою үшін тапсырмалар жүйесі ұсынылады.
-
2
Шәкірт өз кемшілігін байқап, қатарласынан қалмау үшін не істеу керектігін түсінеді.
-
3
Зейінін тәрбиелейді және оқу тәртібін қалыптастырады.
-
4
Білімнің жүйелілігі мен тізбектілігін сезінуге көмектеседі.
-
5
Ойланып оқуға, мақсатты түрде талдауға дағдыландырады.
Білімділік мониторингінің деңгейлері
1-деңгей
Жеке, дара және дербес
Мониторингті мұғалім жүзеге асырады.
2-деңгей
Мектепішілік
Оқушы білімінің даму динамикасын мекеме әкімшілігі бақылайды. Сыныптардың динамикасы тоқсан, жартыжылдық және жыл бойында анықталған критерийлер бойынша қадағаланады.
3-деңгей
Білім мекемесі деңгейі
Білім мекемесінің жалпы даму динамикасы бағаланады. Бұл деңгейде мұғалімнің педагогикалық іс-әрекетін мониторингтеу оқу үдерісінің маңызды өзегіне айналады.
Мұғалімнің педагогикалық іс-әрекетін бағалаудағы мониторинг
Мониторингтің негізгі мақсаты — педагог кадрлардың шеберлігі мен біліктілігінің артуын, сондай-ақ инновациялық тапсырмаларды іске асыру жолдарын меңгеру көрсеткіштерін айқындау.
1-кезең: Дайындық
- Мақсат қою.
- Бақылау объектісін таңдау.
- Бақылауды жоспарлау.
2-кезең: Практикалық
Ақпарат жинақталады:
- Нормативтік құжаттарды іріктеу.
- Сабаққа қатысу.
- Білім, білік, дағдыларды бақылау.
- Сауалнама жүргізу.
- Тест алу.
- Өзін-өзі бағалау.
3-кезең: Талдау
Алынған мәліметтер өңделеді:
- Ақпараттарды талдау және жүйелеу.
- Қорытынды шығару.
- Ұсыныстар енгізу.
Мониторинг жүргізу нені қамтамасыз етеді?
Мұғалімнің педагогикалық шеберлігін нақтылайды.
Мұғалімнің педагогикалық мүмкіндігін анықтайды.
Мұғалімге нақты көмек көрсетуге мүмкіндік береді.
Мектепішілік басқару үдерісін жүйелейді.
Қорытынды
Бүгінгі күннің мұғалімі — шығармашылық тұлға. Мұғалім өздігінен қаншалықты ізденсе, болашақ ұрпаққа соншалықты сапалы білім береді. Сондықтан ұстаздың күш-қуаты мен көңіл күйі жоғары болуы қажет: бұл сабақ беру сапасын арттырып, еңбектің нәтижелілігін күшейтеді.