Цилиндрлі тісті берлістерді есептеу

Оқу-әдістемелік кешен туралы

Бұл материал Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіне қарасты, Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетте әзірленген «Теориялық және қолданбалы механика» пәнінің оқу-әдістемелік кешеніне (ОӘК) жатады. Құжат пән бойынша жұмыстық бағдарламаны, курс саясаты мен бағалау ережелерін, сондай-ақ тақырыптық жоспарлар мен ұсынылатын әдебиеттер тізімін қамтиды.

Құжат деректері

Құжат түрі
3 деңгейдегі құжат
Коды
ОӘК042-14-1-02.1.20.18
Нұсқа
№2 баспа (№1 баспаның орнына)
Жылы, қала
Семей, 2014

Білім беру бағдарламасы

Мамандығы
5В072800 — Өңдеу өндірісінің технологиясы
Пән
Теориялық және қолданбалы механика
Кредит саны
2

Құрастыру және бекіту

Құрастырушы: Қ.Ж. Тлеубердин — «Машина жасау технологиясы және механика» кафедрасының аға оқытушысы (Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті).

Талқылау: кафедра мәжілісінде (2 қыркүйек 2014 ж., хаттама №1) және ИТФ оқу-әдістемелік бюросында (5 қыркүйек 2014 ж., хаттама №1).

Кафедра меңгерушісі
т.ғ.к. С.Д. Тоқаев
Бюро төрағасы
т.ғ.к. С.С. Толеубекова

Бекітілді: 11 қыркүйек 2014 ж., хаттама №1. ОӘК төрағасы — Г. Искакова.

Навигация (мазмұны)

  1. 1.Жалпы жағдайлар
  2. 2.Пәнді оқып үйрену бойынша әдістемелік нұсқаулар
  3. 3.Курс саясаты және форматы
  4. 4.Баға қою саясаты
  5. 5.Пән мазмұны және сабақ түрі бойынша сағаттарды бөлу
  6. 6.ЖСӨЖ және СӨЖ мазмұны
  7. 7.Оқу процесінің күнтізбелік жоспары
  8. 8.Қолданылатын оқулықтар

1. Жалпы жағдайлар

Оқытушы және байланыс

Оқытушы
Тлеубердин Қ.Ж.
Кафедра
Машина жасау технологиясы және механика
Мекенжай
Оқу ғимараты №10, кабинет №7
Сабақ өтетін орын
№7 дәрісханасы

Пәннің қысқаша сипаттамасы

  • Теориялық механика: статика, кинематика, динамика бойынша негізгі ұғымдар.
  • Механизмдердің кинематикасы.
  • Материалдар кедергісі: беріктікке, қатаңдыққа және орнықтылыққа есептеулер.
  • Берілістер (түрлері) және қосылыстар, оларды есептеудің ерекшеліктері.

Мақсаты

Машиналарда кең қолданылатын бөлшектермен танысу және оларды есептеу дағдыларын қалыптастыру.

Міндеті

Түрлі механизмдер мен олардың жүйелерін зерттеудің жалпы әдістерін меңгерту және жұмысқа қабілеттілігін есептей білу.

Академиялық байланыс

Пререквизиттер

Жоғары математика, инженерлік графика, информатика.

Постреквизиттер

Көтеру-тасымалдау машиналары, автоматтандырылған жобалау жүйесі, сандық әдістер.

Жұмыс оқу жоспары (қысқаша)

Курс Семестр Кредит Дәріс (сағ.) ТЖ (сағ.) ОСӨЖ (сағ.) СӨЖ (сағ.) Барлығы (сағ.) Соңғы бақылау
3 4 2 15 30 22,5 15 67,5 Емтихан

Ескерту: ТЖ — тәжірибелік жұмыс, ОСӨЖ — оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысы, СӨЖ — студенттің өзіндік жұмысы.

2. Пәнді оқып үйрену бойынша әдістемелік нұсқаулар

Пәнді бағдарламада көрсетілген ретпен жүйелі түрде оқып шығу ұсынылады. Негізгі анықтамалар мен ұғымдарды нақты ажыратып, математикалық қорытындылардың мағынасын түсіну маңызды.

Теорияны меңгеру және есеп шығару барысында өлшем бірліктеріне ерекше назар аударыңыз: формула дұрыс болса да, бірліктердегі қате нәтижені бұрмалайды.

Әр тақырыптан кейін есептерді шешудің әдістемесін бекітіп, жеке конспект жүргізу ұсынылады.

Студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ)

  • Жеке теориялық тарауларды өздігінен оқу.
  • Тақырып бойынша есептер шығару.
  • Есептік-сызба тапсырмаларын (ЕСЖ) орындау.
  • Жекелеген сұрақтарды өздігінен зерттеу.

Бақылау және тексеру

Өзіндік жұмыстардың орындалуы ауызша және жазбаша сұрақтар, коллоквиумдар, тесттер, зертханалық жұмыстар мен ЕСЖ қорғауы, сондай-ақ курстық жұмысты талдау және қорғау арқылы тексеріледі.

Әдебиет таңдауда тек тізіммен шектелмеңіз: каталогтарды қарап, тақырыпқа сай қосымша дереккөздерді пайдаланыңыз.

Жазба жұмыстардың құрылымы

Реферат
  • Мазмұны
  • Кіріспе
  • Негізгі бөлім
  • Қорытынды
  • Қолданылған әдебиеттер тізімі
Курстық жұмыс
  • Титулдық парақ
  • Мазмұны
  • Кіріспе
  • Негізгі бөлім
  • Қорытынды
  • Қолданылған әдебиеттер тізімі

Курстық жұмыстар мен ЕСЖ мәтіндік құжаттарды рәсімдеуге қойылатын жалпы талаптарға сәйкес орындалуы тиіс (университет стандарты: СТУ 042-РМҚК-СМУ-8-2007).

Аралық бақылауға дайындық

Аралық қорытындыға дайындық — өтілген тақырыптарды қайталау және бекіту. Аралық бақылау формалары: жазбаша сұрақ, бақылау жұмысы немесе тестілеу.

3. Курс саясаты және форматы

Сабаққа қатысу — студенттің міндеті. Қандай да бір себеппен сабаққа қатыса алмаған жағдайда, студент өтілген материалды өздігінен меңгеруге жауапты.

Сабақ барысында тәртіп бұзған студент аудиториядан шығарылуы мүмкін немесе курс бойынша бағасына санкция қолданылуы ықтимал.

Тапсырмаларды тапсыру

Бақылау жұмыстары міндетті түрде орындалып, белгіленген мерзімде тапсырылуы тиіс. Уақытында тапсырылмаған жұмыстар автоматты түрде төмен бағаланады.

Академиялық адалдық

Көшіріп алу және плагиатқа жол берілмейді (басқа студенттің есебін көшіру, дайын тапсырманы пайдалану). Мұндай жағдайда студент аудиториядан шығарылуы немесе қанағаттанарлықсыз баға алуы мүмкін.

Сабақ мәдениеті

Сабақ уақытында ұялы телефонды өшіру қажет.

Аралық сынаққа әсер ететін факторлар

  • Сабаққа қатысу
  • Өзіндік жұмыстарды уақытында орындау
  • Сабақта ауызша/жазбаша жауап беру
  • Аралық бақылау нәтижелері

4. Баға қою саясаты

Пән бойынша білімді бақылау үш деңгейде жүргізіледі: ағымдағы бақылау (апта сайын), аралық бақылау (8 және 15 апталар), қорытынды бақылау (академиялық кезең соңында).

Бағалау 100% шкала бойынша пайыздық мөлшермен есептеледі. Қорытынды баға емтихан ұпайын және семестр ішіндегі рейтингтерді ескере отырып шығарылады.

Ағымдағы бақылау түрлері

  • Ауызша сұрақ
  • Жазбаша сұрақ
  • Құрамалы сұрақ
  • Тәжірибелік сабақта есеп шығару және қорғау
  • Зертханалық жұмыс орындау және қорғау
  • Конспект және реферат дайындау
  • ЕСЖ қорғау
  • Тесттер

Рейтинг және қайта тапсыру тәртібі

Аралық (рейтингтік) бақылаулар 8-аптада (Р1) және 15-аптада (Р2) өткізіледі. Рейтинг оқытушының журналы негізінде есептеледі.

Егер студент дәлелді себеппен (ауру немесе өзге де жағдай) аралық бақылауды белгіленген уақытта тапсыра алмаса, растайтын құжаттары болған жағдайда жеке тәртіппен тапсыруға құқылы. Бұл жағдайда факультет деканы жеке мерзім белгілеп, студентке жеке рейтингтік ведомость береді.

Қорытынды бақылауға жіберілу шарты: семестрлік рейтинг ≥ 50%.

Баға шкаласы

Баға Әріптік эквивалент % GPA
Өте жақсы A 95–100 4,00
Өте жақсы A- 90–94 3,67
Жақсы B+ 85–89 3,33
Жақсы B 80–84 3,00
Жақсы B- 75–79 2,67
Қанағаттанарлық C+ 70–74 2,33
Қанағаттанарлық C 65–69 2,00
Қанағаттанарлық C- 60–64 1,67
Қанағаттанарлық D+ 55–59 1,33
Қанағаттанарлық D 50–54 1,00
Қанағаттанарлықсыз F 0–49 0,00

Бағалау қағидалары (үлестірім)

Тәжірибелік сабақ

50% — есеп шығару; 50% — есепті түсіндіру (қорғау).

СӨЖ / СОӨЖ

50% — орындау; 50% — қорғау.

5. Пән мазмұны және сағаттарды бөлу

Дәрістер тақырыптары

Тақырып Сағат Ұсынылатын әдебиет
Қатты дене статикасы. Статика аксиомалары.18.1.1, 4–28-б.
Нүкте және қатты дене кинематикасы.18.1.1, 32–41-б.
Нүкте динамикасы. Нүктенің түзу сызықты тербелісі.18.1.1, 46–51-б.
Жүйе және қатты дене динамикасы.18.1.1, 4–28-б.
Машиналар және механизмдер теориясы.18.1.1, 52–85-б.
Материалдар кедергісінің міндеттері. Созылу және сығылу.18.1.1, 86–94-б.
Ығысу және бұралу.18.1.1, 98–102-б.
Иілу және сығылған сырықтардың орнықтылығы.18.1.1, 103–105-б.
Машина бөлшектерін жобалауда қолданылатын материалдар.18.1.1, 106–118-б.
Фрикциялық берілістер. Вариаторлар.18.1.1, 119–120-б.
Тісті берілістердің ілінісу теориясы. Тісті берілістерді жобалау.18.1.1, 135–157-б.
Буынтық берілістер және оларды есептеу ерекшеліктері.18.1.1, 165–173-б.
Белдікті және шынжырлы берілістер.18.1.1, 122–133-б.
Біліктер мен өстер. Подшипниктер (түрлері). Муфталар.18.1.1, 181–196-б.
Қосылыстар: түрлері және есептеу ерекшеліктері.18.1.1, 200–232-б.

Тәжірибелік сабақтар

Тақырып Сағат Әдебиет
Байланыс реакцияларын және ауырлық центрі координаталарын анықтау.18.5, 8–52-б.; 8.5, 72–86-б.
Нүкте қозғалысының теңдеуі. Жылдамдықтар мен үдеулерді анықтау.18.5, 91–100-б.; 8.5, 115–131-б.
Қозғалыстың дифференциалдық теңдеуі. Динамиканың негізгі теоремалары.18.5, 196–234-б.
Тік күш және тік кернеу эпюрлерін салу.18.2, 14–26-б.
Бұраушы момент және бұралу бұрышы эпюрлерін салу.18.6, 139–176-б.
Көлденең күш және иілу моменттері эпюрлерін салу.18.6, 187–202-б.
Сығылған стерженьдердің орнықтылыққа есептелуі.18.6, 204–247-б.
Жетектің кинематикалық есептеуі.18.6, 304–313-б.
Цилиндрлі тісті берілістерді есептеу.18.7, 126–138-б.
Конус тісті берілістерді жобалау.18.7, 140–155-б.
Буынтық берілістерді есептеу және жобалау.18.7, 92–107-б.
Белдікті және шынжырлы берілістердің геометриялық және кинематикалық есептеулері.18.7, 171–182-б.
Домалау подшипниктерін жұмыс істеу мерзіміне есептеу.18.7, 184–201-б. (және жалғасы)
Біліктерді беріктікке есептеу.18.7, 10–23-б.
Бұрандалы қосылыстарды есептеу.18.7, 41–62-б.

6. ЖСӨЖ және СӨЖ мазмұны

Кредиттік жүйеде студенттің өзіндік жұмысын (СӨЖ) ұйымдастыру сапасына жоғары талап қойылады. Оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысы (ЖСӨЖ) — оқу жұмысының түрі: аудиторияда диалогтық форматта немесе аудиториядан тыс кеңес ретінде жүргізіледі.

Тақырыптар (іріктеме)

ЖСӨЖ
  • Кинематикалық жұптардағы жергілікті артық байланыстар.
  • Созылудағы потенциалдық энергия.
  • Жазықтықтағы тепе-теңдік теңдеуі. Жинақталатын күштер жүйесі.
  • Кеңістіктегі тепе-теңдік теңдеуі. Вариньон теоремасы.
  • Динамиканың негізгі теңдеуі.
СӨЖ
  • Механизмдердің есептеуінің аналитикалық әдістері.
  • Иілудегі орын ауыстыру. Күрделі кернеу. Деформация түрлері.
  • Машиналардағы және механизмдердегі үйкеліс түрлері. Энергия шығындары.
  • Айнымалы кернеу кезіндегі беріктік.
  • Планетарлық берілістер: сұлбаны таңдау, кинематикасы, тіс санын анықтау.
  • Муфталар. Бұрандалы қосылыстар. Бұранда жұптардағы үйкеліс.
  • Үздіксіз және үздікті қозғалыс механизмдері. Жұдырықшалы механизмдер. Циклограмма.

7. Оқу процесінің күнтізбелік жоспары

Кезең Апталар Сабақ түрі Ескерту
1–8 апта 1–8 Тәжірибелік сабақтар, СОӨЖ, СӨЖ 8-апта — МБ1
9–15 апта 9–15 Тәжірибелік сабақтар, СОӨЖ, СӨЖ 15-апта — МБ2

Шартты белгілер

  • СОӨЖ — студенттің оқытушымен өзіндік жұмысы
  • СӨЖ — студенттің өзіндік жұмысы
  • Тәж — тәжірибелік сабақ
  • МБ — межелік бақылау

8. Қолданылатын оқулықтар

  1. 8.1. Қ.Ж. Тлеубердин. Теориялық және қолданбалы механика. Семей: “Тенгри”, 2011.
  2. 8.2. Қ.Ж. Тлеубердин. Машина бөлшектері бойынша курстық жоба. Семей: “Тенгри”, 2010.
  3. 8.3. Тәжібаев С.Д. Қолданбалы механика. Алматы: Білім, 1994.
  4. 8.4. Қ.Ж. Тлеубердин. Машина және механизмдер теориясы. Семей, 2009.
  5. 8.5. Мещерский И.В. Сборник задач по теоретической механике. М.: Наука, 1986.
  6. 8.6. Багрев В.В. Сборник задач по технической механике. М.: Наука, 1972.
  7. 8.7. Романов М.Я. Сборник задач по деталям машин. М., 1984.