Тәрбие технологиясын - тәрбие жұмысындағы кәсіптік шеберліктің элементі

№ 4 семинар тақырыбы

Тәрбие технологиясы — тәрбие жұмысындағы кәсіптік шеберліктің маңызды элементі

Тәрбие технологиясы тәрбие үдерісін мақсатты ұйымдастыруға, оқушы тұлғасын дамытуға және педагогтің кәсіби әрекетін жүйелеуге мүмкіндік береді. Ол әртүрлі негіздер бойынша жіктеледі, ал ең практикалық жіктеулердің бірі — объект категориясы бойынша жіктеу.

1) Тәрбие технологиясын жіктеу

Философиялық негізі бойынша

Материалистік
Прагматикалық
Гуманистік
Антропософиялық

Ғылыми тұжырымдама бойынша

Мінез-құлықтық
Іс-әрекеттік
Интериоризаторлық
Нейролингвистикалық бағдарламалау

Объект категориясы бойынша

Бұл жіктеу тәрбие жұмысының кімге және қандай форматта бағытталғанын нақты көрсетеді: жекелік, топтық, ұжымдық және бұқаралық.

Жекелік (индивидуалды) деңгей

Оқушымен тікелей жұмыс

Тәсілдер:

Жеке әңгімелесу, сыр бөлісу
Кеңес беру, пікір алмасу
Нақты жұмыс бойынша жеке жәрдем
Мәселенің шешімін бірлесе іздестіру

Тәрбиешінің міндеттері:

Оқушының мүмкіндіктерін тану
Талантын ашуға жағдай жасау
Мінездегі құндылық қасиеттерді және дамуға кедергі келтіретін тұстарды байқау

Топтық деңгей

Шағын топпен ұйымдастыру

Тәсілдер:

Топтық іс-шаралар кеңесі
Шығармашылық топтар
Өзін-өзі басқару кешендері
Шағын үйірмелер

Тәрбиешінің міндеттері:

Әр оқушының өзін танытуына көмектесу
Топ мүшелерінің барлығына бірдей мәнді нәтижеге жету жағдайларын жасау

Ұжымдық деңгей

Сынып/ұжым көлеміндегі жұмыс

Тәсілдер:

Ұжымдық конкурстар
Сахналық қойылымдар
Ән-күй кештері
Үгіт бригадалары
Саяхат, шерулер
Спорт жарыстары

Тәрбиешінің міндеттері:

Ұжымдық жұмыстың тиімділігін арттыру
Ортақ мақсатқа бағытталған ынтымақтастықты нығайту

Бұқаралық деңгей

Кең аудиторияға ықпал

Құралдар:

Интернет
Теледидар
Бұқаралық ақпарат құралдары

Тәрбиешінің міндеттері:

Тәрбие үдерісінде БАҚ мүмкіндіктерін сауатты қолдану
Медиа-мәдениет пен ақпараттық сауаттылықты дамытуға ықпал ету

Назар аударатын идея

Объект категориясы бойынша жіктеу тәрбие жұмысының форматын нақтылауға көмектеседі: жеке — тұлғалық қолдау, топтық — өзара әрекет, ұжымдық — ортақ құндылық пен мақсат, бұқаралық — кең ақпараттық ықпал.

2) Н.Е. Шуркованың тәрбие технологиясы туралы идеялары

Н.Е. Шуркованың еңбектерінде тәрбие технологиясы тәрбие үдерісіне «операциялық тұрғыдан нәзік жанасу» ретінде қарастырылады. Бұл — мұғалімнің (тәрбиешінің) оқушымен тығыз байланыс орнатып, әр қадамды мақсатқа сай ұйымдастыруы дегенді білдіреді.

Тәрбие технологиясы салыстырмалы түрде жаңа ғылыми бағыт болғанымен, тәрбиені мақсатты ұйымдастыру туралы ойлар ежелгі дәуірден, соның ішінде Сократ кезеңінен бастау алады.

Тапсырма

Н.Е. Шуркованың тәрбие технологиясына қатысты еңбектерін оқып, танысу.
Негізгі ойларды талдап, қорытынды жасау.
Өз тәжірибеңізден (өміріңізден) нақты мысал келтіру.