Берілген сөйлемдерге сатылай - кешенді талду үлгісі бойынша морфологиялық, синтаксистік талдаулар жаса
Талдауға берілген сөйлемдер
Төмендегі сөйлемдерді сатылай-кешенді талдау үлгісімен қарастырыңыз: алдымен жалпы мазмұнын айқындап, кейін морфологиялық және синтаксистік құрылымын жүйелі түрде талдаңыз.
-
1. Сары топырақ, қара көмір үйінділер, қалқайған жер барақ қараша ауылдар көшін кеңейте түскен.
Ғ. МұстафинЕскерту: бірыңғай мүшелердің (тізбектелген атаулардың) сөйлемдегі қызметін және байланысуын нақтылаңыз.
-
2. Сары топырақ, қара көмір үйінділер, қалқайған жер барақ қараша ауылдар көшін кеңейте түскен.
Ғ. МұстафинЕскерту: 1-сөйлеммен салыстырып, талдаудың толықтығын және дәлдігін тексеріңіз.
-
3. Бірен-саран жатып қалған кемпірлер шапандарын жамылып келіп, өлең тыңдасты.
Б. М.Ескерту: көсемше тұлғалы тіркестердің (жамылып келіп) сөйлемдегі қызметін талдаңыз.
-
4. Ұшқан құс, жүгірген аңнан басқа тіршілік бейнесі білінбейді.
Қ. ЖұмаділовЕскерту: «басқа» шылауының мағыналық қызметін және сөздердің септелуін анықтаңыз.
-
5. Сары жаз жылыстап, қоңыр күзге ауысты.
Т. Ә.Ескерту: мезгіл-мағына беретін сөздердің (жаз, күз) сөйлемдегі орны мен байланысын көрсетіңіз.
Жұмыс нәтижесін рәсімдеу
Морфологиялық талдау
- Сөз табы, тұлғасы, мағынасы
- Түбірі мен қосымшалары
- Грамматикалық категориялары
Синтаксистік талдау
- Сөйлем түрі, грамматикалық негіз
- Сөйлем мүшелері және байланысуы
- Бірыңғай мүшелер мен айқындауыштар