МҰНАЙГАЗ ҰҢҒЫМАЛАРЫН БҰРҒЫЛАУ
Теңіздегі игеру ауқымы және бұрғылау талаптары
Әрбір платформада немесе жасанды аралда 16–20 пайдалану және мұнай айдау ұңғымасын бұрғылау жоспарланады. Бұл халықаралық стандарттарға сай келетін заманауи бұрғылау қондырғыларын қолдануды және көп санды бұрғылау мердігерлерін тартуды талап етеді.
Негізгі тұжырым
КТҚС-дағы мұнай-газ кен орындары мен құрылымдарын қарқынды орналастыру жағдайында игерудің сыни факторы — кешенді, жеткілікті өткізу қабілеті бар жағалау инфрақұрылымын уақтылы құру.
Жағалау инфрақұрылымы: кезең-кезеңмен дамыту логикасы
Инфрақұрылымның ұтымды әрі уақтылы дамуын қамтамасыз ету үшін арнаулы жағалаулық қолдау базаларының жүйесін кезең-кезеңмен құру қажет.
Солтүстік және орталық бөліктер
Жағалаулық қолдау базалары үшін ең қолайлы орын — Түпқараған шығанағы ауданы.
Оңтүстік бөлік
Жағалаулық қолдау базаларын орналастырудың тиімді пункті — Құрық порты ауданы.
Алдағы міндет
Жағалаулық қолдау базалары, қайта өңдеу кәсіпорындары, теңіз құбырларын құрлыққа шығару аймақтары, қалдықтарды қауіпсіз сақтау және жер қойнауын пайдаланушыға қажет өзге де объектілер үшін ұсынылатын пункттерді нақтылай отырып, КТҚС жағалау жолағын дамытудың кешенді жоспарын әзірлеу және іске асыру қажет.
Инфрақұрылымның екі санаты: тікелей және ілеспе
Теңіз мұнай операцияларының жедел өсуі инфрақұрылымға қойылатын талаптарды күшейтеді. Қажетті объектілер мен қызметтер шартты түрде екі санатқа бөлінеді.
Тікелей инфрақұрылым
Негізінен мұнай компаниялары өз операцияларын қолдау үшін пайдаланатын объектілер мен қызметтер.
- Теңіз қолдау базасы
- Өнеркәсіптік жарақтандыру базасы
- Теңіз танкер терминалы
- Экспорттық құбыр және өзге де объектілер
Ілеспе инфрақұрылым
Мұнай-газ объектілерін қамтамасыз етіп қана қоймай, өнеркәсіп пен қоғамның басқа салаларын қолдау және жұмыспен қамту үшін пайдаланылатын жүйелер.
- Энергиямен қамтамасыз ету жүйесі
- Автожолдар және теміржол қызметі
- Сумен қамтамасыз ету
- Тұрғын үй қоры және өзге де әлеуметтік объектілер
КТҚС-тағы газ және мұнай өндіру: ресурстық профиль
Газды кәдеге жарату — негізгі міндеттердің бірі
КТҚС ресурстарын игеру міндеттерінің маңызды бөлігі — газды кәдеге жарату мәселелерін кешенді шешу.
Мұнайдағы еріген газдың ерекшелігі
КТҚС-ның солтүстік бөлігіндегі тұзасты кеніштерінде мұнай құрамында шамамен 30% еріген газ болады. Қашаған кен орны мұнайындағы газ көлемі Қарашығанақ кен орнында алынатын газ мөлшеріне шамалас болады деп күтіледі.
Орталық бөліктегі құрылымдарда газ факторы құрлықтағы Қаламқас кен орнындағыдай төмен болуы ықтимал. Ал оңтүстік бөлікте мұнаймен қатар газ кен орындарын да ашу жоспарланып отыр.
Күтілетін өндіріс көлемдері
Жалпы алғанда, КТҚС бойынша көмірсутек баламасында газ өндіру өндіретін мұнай көлемінің шамамен 60%-ын құрауы мүмкін.
| Жыл | Күтілетін газ өндіру (млрд м³) |
|---|---|
| 2005 | 0,3 |
| 2010 | 24 |
| 2015 | 63 |
Газды кәдеге жарату: жабық схема және қайта айдау
Қашаған және басқа да перспективалық тұзасты құрылымдарындағы ілеспе газдың маңызды ерекшелігі — шикі газ құрамындағы күкіртті сутегінің жоғары үлесі (шамамен 19%).
Жоспарланған шешім
Осы ерекшелікті ескере отырып, ілеспе газды жабық схема бойынша толық кәдеге жарату көзделеді: шикі газдың 75%-ына дейіні қайтадан жер қабатына айдалады.
Жер қабатына айдау көлемі (күтілетін)
| Жыл | Көлем (млрд м³) |
|---|---|
| 2005 | 0,3 |
| 2010 | 16 |
| 2015 | 40 |
Өңдеу мен іске асыруға арналған артық газ
Өңдеу және іске асыру үшін қажет газдың артық көлемі:
- 2010: шамамен 8 млрд м³
- 2015: 23 млрд м³-ке дейін
Артық ілеспе газ теңіз кен орындарынан құбыр арқылы құрлықта орналасатын газ өңдеу кешендеріне (ГӨК) жеткізіледі.
Газ өңдеу кешенінің (ГӨК) негізгі функциялары
- Ілеспе газды тазарту
- Сұйытылған фракцияларды бөліп алу
- Күкіртті бөлу және сақтау
- Тауарлық газды ҚР газ тасымалдау жүйесіне айдау үшін сығымдау
Бұрғылау-жару жұмыстарын жүргізу ережелері (қысқаша құрылым)
Бұрғылау-жару жұмыстары қауіпсіздік, есепке алу және өндірістік тәртіп талаптарына негізделген. Төменде негізгі бөлімдер ықшам түрде берілген.