Методика - бір немесе бірнеше әдістер жиынтығына негізделген зерттеу жолдары, немесе олардың жиынтығына негізделген әдістер
Зерттеу құралдары: ұғымдар және олардың байланысы
Зерттеу құралдарына әртүрлі процедуралар, әдістер, тәсілдер, методикалар, жүйелер және методологиялар кіреді. Бұл ұғымдар өзара логикалық бірізділік құрайды және зерттеу жұмысының құрылымын түсіндіруге көмектеседі.
Әдіс
Зерттеу барысында белгілі бір қорытынды алуға бағытталған, теорияға немесе практикаға негізделген бір немесе бірнеше математикалық не логикалық операциялардың түрі.
Процедура
Белгілі бір операциялар жиынтығының орындалуын қамтамасыз ететін іс-әрекеттердің жүйеленген жиынтығы.
Тәсіл
Күрделі әдіс: зерттеу барысында қолданылатын бірнеше нысаналы әдістердің біріктірілген жиынтығы.
Методика
Бір немесе бірнеше әдістерге сүйенетін зерттеу жүргізу жолдары немесе олардың жиынтығына негізделген әдістер кешені.
Методология
Зерттеу әдістері, тәсілдері, жүйелері және олардың қолданылуы туралы білімдердің тұтас жиынтығы.
Жүйе
Күрделі құбылыстар мен процестерді зерттеуге қажетті техникалық құралдар мен методикалардың кешені.
Түсініктердің қалыптасуы және теорияның рөлі
Ғылыми танымның нәтижелері ұғымдарды қалыптастырумен аяқталады. Ғылымның түсініктілігі бір-бірімен тығыз байланысты аксиомалар, теоремалар және тұжырымдардан тұратын қатаң логикалық құрылым арқылы айқындалады.
Теория дегеніміз не?
Теория — ұғымдардың кеңейтілген, жүйеленген түрі. Ұғымдар көпқырлы құрылымға бірігіп, ғылыми білімнің тұтастығын қалыптастырады.
Кез келген ғылыми теория — Евклид немесе Н.И. Лобачевский геометриясы, кванттық механика, қазіргі заманғы космогония — ұғымдардың қалыптасуының нақты мысалы бола алады. Ұғымдардың қалыптасуы үздіксіз жүретін күрделі үрдіс, ал әрбір ғылым белгілі бір заңдылықтарға бағынатын ұғымдар жүйесі ретінде қарастырылады.
Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары: мақсаттары
Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары (ҒЗЖ) — жоғары білім берудің негізгі құрамдас бөлігі және маман даярлау сапасын арттырудың тиімді тәсілі. ҒЗЖ студентте ғылыми зерттеу дағдыларын қалыптастырып, қазіргі заман талабына сай зерттеуші (ғалым), басқарушы (менеджер), практик ретіндегі шығармашылық бастамаларын дамытуға, сондай-ақ ғылыми-техникалық үдеріс жетістіктерін тәжірибеде қолдануға бағытталуы тиіс.
ҒЗЖ-ға қатысу нені дамытады?
- кәсіби пәндерді терең меңгеруді;
- ғылыми, техникалық және әлеуметтік дүниетанымды кеңейтуді;
- жаңа идеяларды өз бетінше игеруді;
- ғылыми ақпараттар тасқынында жедел әрі тиімді бағдар ұстануды.
Студенттік ҒЗЖ-ның басты мақсаты
- Жоғары білімді мамандар даярлау сапасын нарықтық экономика талаптары мен сұранысына сәйкес арттыру.
- Таным мен зерттеудің ғылыми тәсілдерін қалыптастыру арқылы шығармашылық-кәсіби ойлау дағдыларын дамыту.
- Білім (оқу және тәрбие), ғылым және тәжірибелік үдерістердің бірлігін қамтамасыз ету.
- Әр студенттің шығармашылық тұлғасын қалыптастыруға жағдай жасау, ғылыми зерттеу мен ғылыми шығармашылық конкурстарына мақсатты әрі мүмкіндіктеріне сай толыққанды қатысуын қолдау; құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық тұрғыда өсуіне мүмкіндік беру.
Студенттік ҒЗЖ-ның негізгі міндеттері
Кәсіби және ғылыми ойлау
- Өз саласы бойынша пікірлер мен ой-пайым қалыптастыру, дағдылар мен тәсілдерге баулу, ойлау жүйесін меңгерту.
- Студенттерге ғылыми таным жүйесін меңгерту.
Зерттеу тәсілдері және шешім қабылдау
- Ғылыми зерттеу тәсілдерімен, тәжірибе жүргізу және шешім қабылдау теориясы мен методикасымен таныстыру.
- Ғылыми және тәжірибелік тапсырмалар бойынша өз бетінше шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыру.
Командалық жұмыс және ұйымдастыру
- Ғылыми ұжымда жұмыс істеу және ондағы жұмысты ұйымдастыру тәсілдерін меңгерту.
- Оқытушы мен студенттің шығармашылық байланысын нығайту, кафедраның білім-ғылым бағытымен тығыз қарым-қатынасқа бейімдеу.
Өзін-өзі дамыту және ақпаратпен жұмыс
- Шығармашылыққа қажеттілікті қалыптастыру: өз бетінше білім алуға, білімін ұдайы жетілдіруге, ғылыми материалды терең әрі шығармашылық тұрғыдан меңгеруге үйрету.
- Отандық және шетелдік әдебиеттермен тұрақты жұмыс істеу қажеттілігі мен дағдысын, патенттік қорлармен жұмыс істей білуді қалыптастыру.
- Қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар мен ақпараттық коммуникация құралдарын (интернет, электронды пошта және т.б.) меңгерту.
Өзектілікті бағалау және қоғамға әсер
- Қоғамның экономикалық, әлеуметтік немесе рухани өрлеуіне негіз болатын ғылыми бағыттардың өзектілігін бағалай білу дағдысын қалыптастыру.