Шикізат шығыны
Қосымша A. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау (мың тг.)
Төмендегі мәліметтерде өнім түрлері бойынша шығын баптары, өндірістік және толық өзіндік құн, сондай-ақ өнім бірлігінің өзіндік құны жинақталған. Кестелердегі атаулар біріздендіріліп, жазылуы түзетілді.
Негізгі өнімдер
- Айран (1%)шығын құрылымы
- Айран (2,5%)шығын құрылымы
- Айран (3,2%)шығын құрылымы
- Қатықшығын құрылымы
- Шалап сусынышығын құрылымы
- Тан сусынышығын құрылымы
- Қымызшығын құрылымы
- Құртшығын құрылымы
- Қаймақ (10%)шығын құрылымы
- Қаймақ (20%)шығын құрылымы
Шығын баптарының өзегі
- Шикізат және негізгі материалдар — өзіндік құнның негізгі бөлігі.
- Тасымалдау шығындары — логистикаға байланысты шығындар.
- Көмекші материалдар — өндірістік қызметті сүйемелдейтін материалдар.
- Энергия шығындары — электр энергиясы, су, бу, суық ресурстары.
- Еңбекақы қоры — негізгі және қосымша қор.
- Әлеуметтік төлемдер — еңбекақыға байланысты аударымдар.
- Үстеме шығындар — жанама өндірістік шығындар.
- Мерзім шығындары — кезең шығындары.
Нәтижелік көрсеткіштер
- Өндірістік өзіндік құн
- Өндірістік шығындар жиынтығы (шикізат, энергия, еңбек, үстеме шығындар және т.б.).
- Толық өзіндік құн
- Өндірістік өзіндік құн + мерзім (кезең) шығындары.
- Өнім бірлігінің өзіндік құны
- Өнім көлеміне шаққандағы орташа шығын (есептік мәндер төмендегі жинақта берілген).
| Шығын баптары | Айран 1% | Айран 2,5% | Айран 3,2% | Қатық | Шалап | Тан | Қымыз | Құрт | Қаймақ 10% | Қаймақ 20% | Барлығы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Шикізат және негізгі материалдар | 121 947,5 | 123 744,5 | 123 785,4 | 123 785,4 | 126 358,98 | 116 955,62 | 246 006,1 | 153 204,5 | 708 705,9 | 491 206,6 | 2 335 700,7 |
| Өнім бірлігінің өзіндік құны | 187,01 | 162,629 | 150,524 | 150,524 | 89,74757 | 101,685 | 157,17 | 2 241,41 | 658,38 | 804,057 | 4 703,1359 |
Ескерту
Калькуляция деректері бастапқы кестелерден алынды. Ұсынылған формат оқу жеңілдігін арттыру үшін ықшамдалды; толық жолдық мәліметтер (еңбекақы, энергия, әлеуметтік төлемдер, үстеме шығындар және мерзім шығындары) келесі қосымшалардағы есептермен нақтыланады.
Қосымша B. Шикізат пен қалдықтарды есепке алу
Бұл бөлім жылдық жоспар, 1 тонна өнімге нормалар және жалпы көлем арқылы негізгі шикізат шығынын көрсетеді. Сонымен қатар өндіріс барысында бөлінетін қалдықтардың (мысалы, кілегей және сарысу) есебі берілген.
Негізгі шикізаттар
Қалдықтар және қайта пайдалану
Ескерту: шикізат ретінде қолданылған сүттен қалдық ретінде бөлінетін кілегей кейін қайтадан қаймақ өндірісіне бағытталады. Бұл тәсіл қалдықсыз құнды нақтылауға және ресурсты тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
| Өнім түрі | Жылдық жоспар, т | Сүт (1 т-ға) | Ашытқы (1 т-ға) | Су (1 т-ға) | Ас тұзы (1 т-ға) | Қант (1 т-ға) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Айран 1% | 908,7 | 1,3 | 0,07 | — | — | — |
| Шалап сусыны | 2 367 | 0,5 | 0,05 | 0,6 | 0,01 | — |
| Қымыз | 2 226,3 | 1 | 0,1 | — | — | 0,025 |
Шикізат құнын есептеу (жинақ)
Шикізаттың қалдықсыз құны өнімнің есептік өзіндік құнын анықтауда негізгі тірек болып табылады. Қалдық (қайта қолданылатын кілегей, сарысу) құны бөлек көрсетіліп, нәтижелік құнға түзету ретінде енгізіледі.
Қосымша В. Көмекші материалдар шығыны
Көмекші материалдар өндірістің санитариялық-гигиеналық талаптарын, технологиялық процестердің тұрақтылығын және орау-қаптау операцияларын қамтамасыз етеді. Төменде негізгі материал атаулары мен шығын құрылымының мазмұны берілді.
Тазалау және өңдеу
- Күкірт қышқылы
- Азот қышқылы
- Кальцинирленген сода
- Хлорлы әк
- Жууға қажетті еріткіштер
Зертханалық және технологиялық
- Изоамил спирті
- Формалин
- Денатурирленген спирт
- Марля
- Щетка
Майлау және қаптау
- Сепаратор майы
- Машина майы
- Фольга
- Қағаз, резеңкелі сақина, этикетка
Жинақ қорытындысы
Көмекші материалдар шығындары өнім түрлері бойынша өзгеріп отырады және санитариялық өңдеу жиілігіне, өндірістік жабдыққа қызмет көрсету көлеміне, сондай-ақ қаптау талаптарына тікелей тәуелді.
Қосымша Г. Ыдыс шығыны және энергия шығынын есептеу
Бұл бөлім екі маңызды блоктан тұрады: өнімді қаптауға кететін ыдыс шығындары және өндірістік энергия ресурстары (электр энергиясы, су, бу, суық). Есептеулер жылдық көлемге және нормаларға сүйенеді.
Ыдыс түрлері
Қаптама құрылымы өнімнің сатылым форматына тәуелді: пакет, бөтелке, қорапша және қағаз жәшік. Есепте айналымдылық көрсеткіші ескеріліп, ыдыстың нақты шығынға әсері түзетіледі.
Энергия ресурстары
Энергия шығындары өнім түріне қарай айтарлықтай өзгереді. Әсіресе қаймақ өндірісінде су және бу ресурстарының нормалары жоғары болып келеді, бұл жалпы шығынға тікелей ықпал етеді.
| Өнім | Жылдық көлем, т | Эл. энергия (норма) | Су (норма) | Бу (норма) | Суық (норма) | Барлығы, м.тг |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Айран 1% | 908,7 | 52 | 5,5 | 0,84 | 0,451 | 2 591,96 |
| Шалап сусыны | 2 367 | 52 | 5,5 | 0,84 | 0,451 | 6 751,58 |
| Қаймақ 10% | 1 467,3 | 60 | 39 | 1,94 | 0,448 | 9 415,43 |
| Барлығы | 5 283 | — | — | — | — | 46 260,8 |
Ыдыс шығындары бойынша қорытынды
Ыдыс құны қаптама түріне және 1 тоннаға шаққандағы шығын нормасына тәуелді. Қағаз жәшік пен пакет бойынша шығындар жиі қатар есептеліп, логистикалық және қоймалық процестерге бейімделеді.
Энергия шығындары бойынша қорытынды
Энергияны тұтыну нормалары өнімнің технологиясына байланысты: пастерлеу, салқындату, араластыру және санитариялық жуу циклдары жалпы құнды қалыптастырады.