Нарықтық экономика жағдайындағы тұрғындарды жұмыспен қамтуды ұйымдастыру
Жұмыспен қамту мәселелерін шешу, еңбек нарығындағы шиеленісті төмендету және жұмыссыздарды әлеуметтік қорғаумен қамтамасыз ету үшін кешенді шаралар қабылдануда. Бұл саясаттың өзегінде тиімді жұмыспен қамтуды кеңейту, жұмыссыздық деңгейін қысқарту және жұмыс күшінің сапалық сипаттамаларын жақсарту міндеттері тұр.
2005–2007 жылдарға арналған жұмыспен қамту бағдарламасының бағыты
Қазақстан Республикасының 2005–2007 жылдарға арналған халықты жұмыспен қамту бағдарламасы әзірленді. Бағдарламаның мақсаты — тиімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету, жұмыссыздық деңгейін төмендету және жұмыс күшінің сапалық параметрлерін арттыру.
Еңбек ресурстарын дамыту
Дағдыларды жаңарту, кәсіби өсуді қолдау және кадр әлеуетін күшейту.
Өнімді жұмыспен қамту
Жұмыс орындарының сапасын арттырып, тұрақты табыс әкелетін еңбекке тарту.
Тұрақтылыққа қауіп төндірмейтін жұмыссыздық
Әлеуметтік-экономикалық дамуға кедергі келтірмейтін деңгейге дейін төмендету.
Заңнамалық жаңарту және еңбек нарығын мониторингтеу
Министрлік «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасын әзірлеуде. Еңбек нарығының жағдайын тұрақты бақылау үшін республика, облыстар, қалалар және аудандар деңгейінде тіркелген сұраныс пен ұсынысты көрсететін деректер базасы жұмыс істейді.
Нарықтағы негізгі сәйкессіздіктер
- Жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныс сапасының және кәсіби-біліктілік құрылымының сәйкес келмеуі.
- Халықтың еңбекке жұмылу деңгейінің төмендігі.
- Жергілікті еңбек нарықтарында тапшылықтың қатар жүруі.
Жұмыспен қамту органдарының ай сайынғы бос жұмыс орындары банкі 15–17 мың бірлікті құрайды.
Индустриалдық-инновациялық даму және кадр даярлау инфрақұрылымы
Қазақстан Республикасының 2003–2015 жылдарға арналған индустриалдық-инновациялық даму стратегиясын іске асыру жөніндегі 2003–2005 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын орындау үшін өнеркәсіп кәсіпорындарына қажет мамандықтар тұрғысынан сұраныс пен ұсыныс мониторингі жүргізілуде.
Сонымен бірге мемлекеттік және жеке сектордың қатысуымен жұмысшылар мен техникалық мамандарды кәсіптік даярлау, аттестаттау және қайта даярлау мәселелерімен айналысатын орталықтар туралы ереже жобасы әзірленуде. Мұндай орталықтарды өңірлерде құру көзделіп отыр.
Өңірлік жоспарлау және ауылдық аумақтардағы жұмыспен қамту
Облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкімдерімен бірлесіп, әкімшілік-аумақтық бірліктерде қолданылатын даму көрсеткіштері аясында, жоғары және орта әлеуеті бар ауылдық аумақтар бойынша, сондай-ақ өнеркәсіп, көлік және экономиканың басқа салаларындағы ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының 2006 жылға дейінгі кезеңге жұмыс күшіне қажеттілігін айқындау жұмыстары жүргізілді.
Еңбек нарығында жұмыспен қамтудың кеңеюі, әсіресе, қосалқы шаруашылық пен жеке үй іргесіндегі шаруашылық кең тараған ауылдық жерлерде өзін-өзі жұмыспен қамту есебінен де жүзеге асуда.
Кедейлікті төмендету бағдарламасы және белсенді еңбек саясаты
Қазақстан Республикасының 2003–2006 жылдарға арналған кедейлікті төмендету жөніндегі бағдарламасын іске асыру белсенді жұмыспен қамту шараларымен қамтамасыз етіледі: жұмысқа орналастыру, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру, жұмыссыздарды кәсіптік оқыту.
Нәтижелер (6 ай)
- Жұмысқа орналасты 79,7 мың
- Өтініш берушілердің үлесі 52,3%
- Өткен жылмен салыстыру 45,7%-дан жоғары
Белсенді шаралар
- Қоғамдық жұмыстар 82,9 мың
- Кәсіптік оқу және қайта даярлау 15,6 мың
- Жаңа жұмыс орындары 116,8 мың
Оның ішінде 74,4 мыңы тұрақты жұмыс орындары. Жұмыс күші әсіресе өнеркәсіп пен құрылыс салаларында артты.
Шетелдік жұмыс күшін тарту және көші-қонды реттеу
Шетелдік жұмыс күшін тарту рәсімін жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 17 наурыздағы №322 қаулысымен квота белгілеу және жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру шарттары мен тәртібін айқындайтын ереже бекітілді.
Заңсыз көші-қон проблемасын шешу үшін Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігіне Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Қытай Халық Республикасы Үкіметі арасында азаматтардың екі ел аумағындағы уақытша еңбек қызметі туралы келісім жобасына қатысты ұсыныстар жолданды.
Ағымдағы деректер
- 2004 жылғы 1 шілдедегі шетелдік азаматтар саны 9,4 мың
- 2003 жылғы 1 шілдедегі көрсеткіш 8,7 мың
- Шетелдік мамандарды тартатын ұйымдардағы қазақстандықтар 241,9 мың
- Өткен жылмен салыстырғандағы өзгеріс 28,8 мың адамға аз
Құрылған жұмыс орындары
11,6 мың
Жаңа кәсіптерге қайта оқығандар
3,4 мың
ҮЕҰ-мен серіктестік және әлеуметтік қолдау
Әлеуметтік маңызы бар мәселелерді шешу үшін Министрліктің үкіметтік емес ұйымдармен өзара іс-қимылы күшейтілуде. Қазақстан Республикасындағы адам құқықтары жөніндегі уәкілетті органмен және «Қазақстан жастарының конгресі» қауымдастығымен ынтымақтастық туралы келісімдерге қол қойылды.
Бұл құжаттар адам құқықтарын сақтауға, жас мамандарды жұмысқа орналастыруға және әлеуметтік қолдауға мұқтаж жастарға әлеуметтік көмек көрсету бойынша келісілген әрекеттерді көздейді.
Еңбекті нормалау және кәсіптер жіктелімін жетілдіру
Еңбекті нормалау саласында еңбек жөніндегі нормативтік базаны қалыптастыру үшін Министрлік ТМД-ға қатысушы елдердің еңбек, көші-қон және халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі консультативтік кеңесінің шешімдеріне сәйкес:
- Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын әзірлеу және сынауға қатысады.
- Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын әзірлеу жұмыстарына қатысады.
Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бекіткен «Кәсіптер жіктеуішісі» 01-99 негізінде кәсіптер жіктелімін одан әрі жетілдіру мақсатында жұмысшылар кәсіптері мен қызметшілер лауазымдарының атаулары бойынша материалдар жиналып, зерттелуде және деректер базасын құру жұмыстары жүргізілуде.
Тарифтердегі еңбекақы шығыстарын реттеу
Бағаларға (тарифтерге) кіретін еңбекақы шығыстарын реттеу үшін еңбек жөніндегі типтік нормативтер қарастырылуда және келісілуде. Сонымен қатар өнімдеріне (көрсетілетін қызметтерге, жұмыстарға) бағаларды мемлекеттік реттеу енгізілетін субъектілер қызметшілерінің нормативтік саны айқындалуда.