Электрондық кесте
І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университеті
«Информатика» пәні: оқу-әдістемелік кешен және силлабус
Материал ҚР МЖБС және типтік бағдарлама талаптарына сүйеніп құрастырылған. Пән әртүрлі білім беру бағдарламаларына арналған және бірінші курстың алғашқы семестрінде оқытылады.
Қала / жыл
Талдықорған, 2010–2011
Оқытушылар
Елепбергенова Айгүл Өзбекқызы
Информатика кафедрасының аға оқытушысы
Email: aigul_eu@mail
Тел.: 221285
Ұялы: 87024241421, 87777314145
Бекболғанова Алма Құсайынқызы
Информатика кафедрасының оқытушысы
Email: alma_bekbolqanova@gmail
Тел.: 300307
Ұялы: 87012802362
Сабақ және консультация уақыты: кесте бойынша.
Жүктеме құрылымы
- Барлық дәрісханалық сағат
- 135
- Дәрістер
- 30
- Лабораториялық сабақтар
- 15–16
- СОӨЖ
- 45
- СӨЖ
- 45–99
- Аралық бақылау
- 2
- Емтихан
- 1 семестр
Ескертпе: бастапқы мәтінде кейбір сағаттар екі түрлі нұсқада берілген (мысалы, дәріс 20 және 30). Мұнда диапазон ретінде көрсетілді.
Пәннің логикасы: пререквизиттер және постреквизиттер
Пререквизиттер
Пәнді меңгеру мектеп курсындағы математика, информатика және физика бойынша базалық білімге сүйенеді:
- Физика: компьютердің физикалық жұмыс істеу принциптері
- Математика: санау жүйелері, кодтау теориясының элементтері, Буль алгебрасы
Постреквизиттер
Бұл пән бойынша қалыптасқан білім келесі курстарды игеруге негіз болады:
Пәннің қысқаша сипаттамасы
Информатика — компьютердің көмегімен ақпаратты түрлендіру үдерісімен, оны қолдану ортасымен өзара әрекеттесумен байланысты адам қызметінің маңызды саласы. Пән ақпараттық үдерістерді және ақпаратты алу, түрлендіру, жеткізу, сақтау, пайдалану әдістері мен құралдарын зерттейді.
Курстың негізгі аспектілері
Теориялық информатика
Алгоритмдер, автоматтар, ақпарат және кодтау теориясы, формальды тілдер.
Ақпараттандыру құралдары
Есептеу жүйелерінің архитектурасы, құрылғылардың өзара әрекет принциптері.
Ақпараттық технологиялар
Қолданбалы бағдарламалар, желілер, ақпараттық жүйелер және қауіпсіздік.
Курстың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
- Қазіргі ақпараттық технологиялардың мүмкіндіктері мен даму перспективаларын зерттеу.
- Компьютер, ақпараттық жүйелер және компьютерлік желілердің ақпараттық және бағдарламалық қамсыздандыруының қазіргі жағдайын талдау.
Міндеттері
- Компьютерлік технологияны қолданудың ерекшеліктері мен нақты мүмкіндіктерін түсіну, даму үрдістерін білу.
- Ақпаратты өңдеу, беру, талдау, құрылымдау, формализациялау әдістерін меңгеру.
- Жергілікті желі, корпоративтік желілер және Интернет қызметтерін тиімді пайдалану.
- Инженерлік-экономикалық және басқару есептеріне арналған алгоритмдер құру және бағдарламалар әзірлеу негіздерін игеру.
- Ақпараттық ресурстарды бағалау және басқарушылық шешім қабылдауда қолдану дағдыларын қалыптастыру.
Күтілетін оқу нәтижелері
Қолданбалы бағдарламалар
Қазіргі компьютерлердің қолданбалы бағдарламаларымен сенімді жұмыс істеу.
Желілер және интернет
Жергілікті, корпоративтік желілер және Internet қызметтерімен жұмыс жасай алу.
Әдістер
Ақпаратты ұсынуда құрылымдау, формализациялау және талдау әдістерін қолдану.
Сандық мәдениет
Қауіпсіздік негіздерін сақтай отырып, цифрлық құралдарды саналы және тиімді пайдалану.
Бағалау саясаты
Балдық-рейтингтік жүйе (әріптік баға)
| Әріптік баға | Цифрлық эквивалент | Пайыз | Дәстүрлі баға |
|---|---|---|---|
| A | 4.0 | 95–100 | Өте жақсы |
| A- | 3.67 | 90–94 | Өте жақсы |
| B+, B, B- | 3.33 / 3.0 / 2.67 | 85–89 / 80–84 / 75–79 | Жақсы |
| C+, C, C- | 2.33 / 2.0 / 1.67 | 70–74 / 65–69 / 60–64 | Қанағаттанарлық |
| D+, D | 1.33 / 1.0 | 55–59 / 50–54 | Қанағаттанарлық |
| F | 0 | 0–49 | Қанағаттанарлықсыз |
Қорытынды бағаны есептеу
Рейтинг
R = (R1 + R2) / 2
100 балл
Емтихан
E
100 балл
Қорытынды
I = R × 0.6 + E × 0.4
100 балл
Бақылау түрлері және мерзімдері
Ағымдық бақылау
- Қатысу1 сағ. — 5 балл
- Үй тапсырмасы15
- Лаборатория30
- Орындалуы35
- Белсенділік20
Апта сайын (1-аптадан басқа).
СӨЖ және аралық бақылау
- СӨЖ бағалауәр тапсырмаға 100
- Тапсыру аптасы4, 7, 11, 14
- Аралық бақылау8 және 15 апта
СӨЖ мазмұны силлабустағы арнайы кестеде беріледі.
Лекциялардың күнтізбелік-тақырыптық жоспары
Төменде пәннің негізгі тақырыптары ықшам түрде берілді (сағат және апта көрсеткіштері бастапқы құжаттағы жоспарға сай).
| № | Тақырып | Сағат | Апта |
|---|---|---|---|
| 1 | Информатика пәніне кіріспе | 1 | 1 |
| 2 | Информатиканың математикалық негіздері | 1 | 1 |
| 3 | Информатиканың логикалық негіздері | 1 | 2 |
| 4 | Аппараттық құралдар | 2 | 2–3 |
| 5 | ЭЕМ-нің бағдарламалық жабдығы | 1 | 3 |
| 6 | Операциялық жүйелер | 2 | 4 |
| 7 | Сервистік бағдарламалар және ақпараттық қауіпсіздік негіздері | 2 | 5 |
| 8 | Windows ОЖ стандартты қосымшалары | 1 | 6 |
| 9 | Алгоритмдеу және программалау негіздері | 3 | 6–7 |
| 10 | Қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру: мәтіндік редакторлар | 2 | 8 |
| 11 | Кестелік процессорлар | 2 | 9 |
| 12 | Деректер қоры және ДҚБЖ | 3 | 10–11 |
| 13 | Кеңселік бағдарламалық құралдар | 1 | 11 |
| 14 | Компьютерлік графикаға кіріспе | 2 | 12 |
| 15 | Компьютерлік желілер және желілік технологиялар | 4 | 13–14 |
| 16 | Жасанды интеллект және эксперттік жүйелер | 2 | 15 |
Лекция 1: «Информатика пәніне кіріспе»
Дәрістің мақсаты
Информатика ғылымымен, оның даму тарихымен, теориялық информатикамен, пәннің мақсаты мен міндеттерімен таныстыру.
Жоспар
- 1 «Информатика» терминінің пайда болу тарихы
- 2 Информатиканың құрылымы
- 3 Информатика ғылым және практикалық әрекет ретінде
- 4 Әлеуметтік, құқықтық және этикалық аспектілер
Кілттік сөздер
Информатика, кибернетика, теориялық ақпараттану, есептеу техникасы, жасанды интеллект, бағдарламалау.
Иллюстрациялық материал
Слайдтар, схемалар.
Негізгі тезис
Теориялық информатика — әлі толық қалыптасу үстіндегі сала. Ол информатиканы оқытудың қажеттілігінен дамып, ақпарат, алгоритм және модельдеу туралы іргелі ұғымдарды жүйелейді.
Қазіргі заманғы информатиканың құрылымы
Қолданбалы технологияларды бөлек қарастырғанда, информатиканың «ядросы» бірнеше өзара байланысқан бағыттардан тұрады. Олардың арақатынасы классикалық математикадағы анализ, геометрия және алгебраның байланысына ұқсас: әрқайсысы жеке пән секілді көрінгенімен, барлығы бір ғылымның бөліктері.
Теориялық ақпараттану
Математикалық логикаға сүйенеді; алгоритмдер теориясы, автоматтар, ақпарат және кодтау теориясы, грамматика және формальды тілдер, операцияларды зерттеу секілді бағыттарды қамтиды.
Есептеу техникасы
Электрондық схемалардан гөрі есептеу жүйелерінің архитектурасы, құрылғылардың өзара әрекет принциптері және функционалдық мүмкіндіктері қарастырылады (Неймандық, шиндік, көппроцессорлық архитектуралар).
Бағдарламалау
Бағдарламалық қамтамасыз ету жүйелерін жасау: жүйелік және қолданбалы БҚ, жаңа тілдер, интерфейстік жүйелер (операциялық қабықшалар, Windows тәрізді орта).
Ақпараттық жүйелер
Күрделі жүйелердегі ақпарат ағындарын талдау, іздеу мен сақтау қағидалары, құрылым және тиімділік мәселелері.
Жасанды интеллект
Психология, физиология, лингвистикамен тоғысатын бағыт: ойлауды модельдеу, компьютерлік лингвистика, машиналық аударма, эксперттік жүйелер, бейнелерді тану. Интеллектуалдық интерфейстерді дамыту — осы саланың практикалық құндылығы жоғары бағыттарының бірі.
Информатиканың ғылым жүйесіндегі орны
А. П. Ершовтың пайымдауынша, информатика — іргелі жаратылыстану ғылымы. Б. Н. Наумов оны ақпараттың жалпы қасиеттерін, үдерістерін, әдістерін және өңдеу құралдарын зерттейтін ғылым ретінде сипаттайды. Ақпарат және оны өңдеу үдерістері көптеген ғылым саласында әмбебап ұғым болғандықтан, информатика пәнаралық сипатқа ие.
Педагогикалық, психологиялық, әлеуметтік және құқықтық аспектілер
Білім беру жүйесінде информатиканы оқыту мен оның әдістемесін дамыту — педагогика мен психология алдына маңызды міндеттер қояды. Компьютер оқу үдерісінде қуатты құрал болғанымен, ол оқытушының орнын толық алмастыра алмайды: оқу міндеттерін таңдауда, шешім жолдарын бақылауда және қолдаудың көлемі мен сипатын анықтауда мұғалімнің рөлі шешуші.
Сонымен қатар, жаңа ақпараттық технологиялар оқытуды жобалау, оқу материалын модельдеу және оқу әрекетін басқару тәсілдерін жетілдіруге мүмкіндік береді. Бұл бағыттағы зерттеулер оқытудың тиімділігін арттырумен қатар, ақпаратпен жұмыс істеудің жауапкершілігін — этика, құқық және қауіпсіздік қағидаларын — күшейтеді.
Мамандықтар қамтылуы
Пән көптеген білім беру бағдарламаларына (жаратылыстану-математикалық, педагогикалық, әлеуметтік-гуманитарлық және т.б.) арналған. Бастапқы құжатта мамандық кодтары кең тізіммен берілген, сол себепті бұл бөлімде олар жинақталған түрде көрсетілді: пән — базалық цифрлық сауаттылықты, ақпараттық мәдениетті және қолданбалы құралдармен жұмыс дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.
Құрастыру және бекіту туралы белгі
Құрастырушы
Оқу-әдістемелік кешенді А. Қ. Бекболғанова құрастырған.
Қаралуы
Материал информатика кафедрасының отырысында және әдістемелік бюро деңгейінде қарастырылғаны көрсетілген (хаттама нөмірлері мен қол қою жолдары бастапқы құжатта берілген).