Қаржы менеджментінің анықтамасы
Қаржылық менеджменттің анықтамасы
«Менеджмент» сөзі ағылшын тілінен аударғанда басқару деген мағынаны білдіреді. Демек, қаржылық менеджмент — бұл кәсіпорынның қаржысын басқару, яғни ақша айналымын және қаржылық ресурстарды қалыптастыру мен пайдалануды ұйымдастыру.
Қазіргі теориялық кеңістікте «Қаржылық менеджмент» қаржыны басқарудың методологиясы мен техникасын қамтитын қолданбалы пән ретінде қалыптасты.
Қаржы менеджерінің рөлі, мақсаты және міндеттері
Қаржыны басқарудағы жаңа әдістер басқару саласында жаңа мамандықтың пайда болуына жол ашты — ол қаржы менеджері. Кәсіпорынның қаржы қызметінің басшысы ретінде қаржы менеджері кең ой-өрісті, жоғары білімді және бірқатар салалардың қорытындыларын тәжірибеде тиімді қолдана алатын маман болуы тиіс.
Қажетті құзыреттер
- қаржы және қаржы теориясы
- статистика
- есеп және қаржылық талдау
- салық салу
- баға қалыптастыру
- менеджмент негіздері
Шағын және ірі бизнес айырмашылығы
Шағын бизнесте қаржыны басқару үшін бухгалтер мен экономисттің қызметі көбіне жеткілікті, өйткені операциялар негізінен ақша айналымымен және қолма-қол ақшасыз есеп айырысумен шектеледі.
Ірі бизнесте капитал ағындары едәуір үлкен, операциялар күрделі әрі өнімге қатысты талаптар жоғары. Сондықтан қаржы бизнесі саласында арнайы дайындалған, теория мен тәжірибені ұштастыра алатын қаржы менеджерлері негізгі тұлғалардың біріне айналады.
Қазіргі теорияның қалыптасуы және дамуы
Қазақстанда нарықтық қатынастардың қалыптасуы экономикадағы дәстүрлі ғылыми және практикалық бағыттарға елеулі өзгеріс әкелді, сонымен қатар жаңа салалардың жедел дамуын талап етті. Солардың ішінде Батыста ең қарқынды дамыған бағыттардың бірі ретінде менеджмент және онымен байланысты мамандықтар ерекше орын алады: бухгалтер, экономист, сондай-ақ Қазақстанда соңғы жылдары кең тараған аудитор, менеджер және қаржы менеджері.
Қаржылық менеджменттің сипаты
Қаржылық менеджмент — қаржы, басқару, есеп және талдау салаларындағы теория мен практиканы үйлестіретін перспективалы қолданбалы бағыт. Кез келген ғылым оның концептуалдық негіздерін, тақырыбы мен әдістерін жүйелеу арқылы айқындалады.
Ғылыми аппараты
Қаржылық менеджменттің ғылыми аппараты — шаруашылық субъектілердің қаржылық қызметін басқаруға арналған жалпығылыми және нақты ғылыми әдістердің жиынтығы.
Фирманың ұйымдық құрылымындағы қаржы қызметі
Шаруашылық субъектісі қаржылық жұмысты жүйелі ұйымдастыру үшін арнайы қаржы қызметін құрады. Бұл қызметтің басты мақсаты — қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету, экономикалық өсуді қолдау және табыс табуға тұрақты алғышарт жасау.
Қаржы қызметінің негізгі міндеттері
- Тиімді басқару шешімдерін қабылдау үшін қаржылық құжаттарды жедел, сапалы және қажетті көлемде дайындау.
- Кәсіпорынның басты мақсатына жету үшін барлық бөлімдердің қызметін байланыстыру және ортақ бағытқа жұмылдыру.
- Шаруашылық субъектінің қаржы жоспарларын сапалы құрастыруға жауапкершілік алу.
- Нарықтық жағдайда кәсіпорынның тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету (қаржы қызметінсіз бұл үдеріс толыққанды жүзеге аспайды).
Басқа бөлімдермен байланыс және жаңа талаптар
Қаржы қызметі кәсіпорынның бірыңғай шаруашылық қызметін басқару механизмінің құрамдас бөлігі болғандықтан, басқа да бөлімдермен тығыз байланыста жұмыс істейді.
Нарықтық қатынастардың тереңдеуі және сыртқы рынокқа шығу қаржы қызметінің алдына жаңа міндеттер қояды: қаржылық ресурстарды нарықтық экономикаға сай әдістермен тиімді басқаруды ұйымдастыру. Бұл міндеттерді табысты шешу көбіне қаржылық менеджмент деңгейіндегі кәсіби басқаруды талап етеді.