Португалия Республикасы
Географиялық орны
Португалия — Оңтүстік-Батыс Еуропаның оңтүстік-батыс шетіндегі мемлекет. Ол Пиреней түбегінің батыс бөлігінде, сондай-ақ Азор және Мадейра аралдарында орналасқан.
Территориясы
92,1 мың км², оның ішінде аралдардың үлесі — шамамен 3 мың км².
Астанасы
Лиссабон.
Ірі қалалары
Лиссабон, Порту.
Халқы және қоғам
Халық саны
10,56 млн адам.
Ұлттық құрамы
Халықтың 99%-ы — португалдар.
Еңбек ресурсы
Еңбек ететін халық — шамамен 3,5 млн адам.
Қалалану
Қала халқы — 47,5%.
Тіл, дін, тығыздық
- Мемлекеттік тілі: португал тілі.
- Діні: католицизм.
- Орташа тығыздығы: 1 км²-ге шамамен 100 адам.
Мемлекеттік құрылымы
Португалия — республика. Мемлекет басшысы — президент. Атқарушы өкіметті премьер-министр басқаратын үкімет жүзеге асырады. Сонымен бірге мемлекеттік кеңес те құрылған.
Басқару түрі
Республика.
Мемлекет басшысы
Президент.
Атқарушы билік
Премьер-министр басқаратын үкімет.
Тарихы
Португалия аумағын адамзат палеолит дәуірінен бастап мекендеген. Мезолит дәуірінде аңшылар мен терімшілердің алғашқы қауымдық тайпалары тұрақтар салды. Қола дәуірінде елдің солтүстігінде металлургиялық өндіріс дами бастады.
1974 жылы фашистік тәртіп құлатылғаннан кейін Португалия үкіметі бұрынғы отарларға тәуелсіздік берді. Сол кезеңде Гвинея-Бисау Республикасының тәуелсіздігі танылды. 1974 жылғы 21 сәуірдегі төңкерістен кейін жаңа конституция қабылданғанға дейін елді уақытша мемлекеттік билік органдары басқарды; олардың құрылымы арнайы қаулымен бекітілді. Қазіргі басқару жүйесі осы негізде қалыптасқан.
Экономикасы
Негізгі сипаттама
Португалия Батыс Еуропада экономикалық дамуы салыстырмалы түрде баяу елдердің қатарына жатады. Елде фашизмнің ұзақ жылдар сақталуы экономиканың жетекші салаларының дамуын тежеді. Ұзақ уақыт бойы Португалия дамыған капиталистік елдер үшін аграрлық-шикізаттық база қызметін атқарды.
Экономикалық типі
Аграрлы-индустриялы мемлекет.
Өндірістегі орны
Батыс елдері арасында өндіріс көлемі бойынша 21-орында.
Өнеркәсібі
Өнеркәсіп салалары жақсы дамыған. Қара және түсті металлургияның маңызды орталықтары — Сейшал мен Баррейру. Қалайы құю зауыттары, сондай-ақ Лиссабон мен Порту қалаларында бірқатар кәсіпорындар жұмыс істейді.
Машина жасау
Машина жасау және металл өңдеу өнеркәсібінде кеме жасау мен кеме жөндеу салалары ерекше орын алады. Негізгі орталықтары — Үлкен Лиссабон аймағы және Маргейра.
Ауыл шаруашылығы
Өңделетін жер
4 370 мың га.
Шалғын мен жайылым
530 мың га.
Орманды-бұталы алқап
2 500 мың га.
Экспортқа бағытталған өнімдер
Ауыл шаруашылығының тауарлы салалары негізінен экспортқа бағытталған: жүзім шаруашылығы, бақша шаруашылығы және зәйтүн ағашын өсіру.