Төлем тапсырмасы - мекеменің немесе шаруашылық ұйымның өзіне қызмет көрсететін банкінеөз шотынан қаржыларды аудару үшін берген тапсымасы
Глоссарий
Төменде банк ісі мен бухгалтерлік есепке қатысты негізгі ұғымдар қысқа әрі түсінікті түрде берілген. Анықтамалар оқу мен қайталауға ыңғайлы болу үшін жүйеленді.
Кіріс
Активтің көбеюін немесе пассивтің азаюын көрсетеді.
Шығын
Активтің азаюын немесе пассивтің көбеюін көрсетеді.
Актив
Болашақта қандай да бір банк операцияларын жүргізу нәтижесінде алынатын экономикалық пайда.
Материалдық емес активтер
Әкімшілік мақсатта, басқа субъектілерге жалға беруге, өндірісте ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) қолдануға немесе тауарларды өткізуге (жұмыс, қызмет) арналған, заттай нысаны жоқ, ақшалай емес активтер.
Пассивтер
Өткен және болашақ кезеңдерде жүргізілетін банк операциялары барысында туындаған, ағымдағы жағдайда өз мойнына алынған нақты міндеттемелер (шығындар) сомасын көрсетеді.
Шоттар
Шаруашылық құралдарын және олардың қалыптасу көздерін белгілі бір ұқсастықтарына, маңызы мен көрсеткіштеріне сәйкес жинақтап топтастыру құралы.
Баланс
Белгілі бір сәттегі субъектінің мүлкі, міндеттемелері және капиталы туралы ақпаратты жинақтап қорыту және экономикалық топтастыру тәсілі.
Есеп беру
Кәсіпорынның белгілі бір кезең (ай, тоқсан, жыл) ішіндегі шаруашылық қызметін сипаттайтын көрсеткіштер жүйесі.
Құжаттар
Жүргізілген шаруашылық операцияларға заңды күш беретін жазбаша куәлік.
Операциялық журналдар
Анықталғанға дейінгі сомалар есептелінетін шоттар бойынша аналитикалық есеп жүргізуге арналған құжат.
Кассалық журнал
Кассалық жоспардың белгісі мен сомасын, клиенттердің дербес шоты мен нөмірін көрсететін кассаның кіріс және шығыс құжаттары бойынша жазбаларды сақтайды.
Таза дебеттік немесе кредиттік позиция
Белгілі бір уақытта қатысушының пайдасына жіберілген барлық төлемдер сомалары арасындағы айырма.
Карточка-паспорт
Әрбір шаруашылық инвентарьға және арзан бағалы, тез тозатын заттарға ашылатын карточка.
Инвентарлық карточкалар (түгендеу карточкасы)
Әрбір ғимарат бойынша ашылатын есеп карточкасы.
Аналитикалық есеп
Әрбір банк операциясының бейнеленуін көрсететін нақты әрі түсінікті есеп.
Синтетикалық есеп
Жалпылама (жинақталған) есеп.
Банктік шоттар және төлем құралдары
Клиенттің банктік шоты
Банк пен шот иесі арасындағы банктік операцияларды жүргізу жөніндегі шарттық қатынасты және депозит қабылдауға байланысты есеп айырысу тәсілін бейнелейтін шот.
Ағымдағы шот
Заңды және жеке тұлғалардың банктік шоты.
Аккредитив
Банктің шартты ақшалай міндеттемесі.
Жабылған аккредитив
Төлеуші банк (банк-эмитент) төлеушінің меншікті қаражатын немесе ұсынылған несиені жабдықтаушының банкіне берген кезде ашылатын аккредитив.
Төлем тапсырмасы
Мекеменің немесе шаруашылық ұйымның өзіне қызмет көрсететін банкке өз шотынан қаражат аудару үшін беретін тапсырмасы.
Жабылмаған аккредитив
Жабдықтаушының банкінде ашылатын аккредитив.
Қайтарылатын аккредитив
Жабдықтаушының келісімінсіз төлеуші банк тарапынан өзгертілуі немесе күшін жоюы мүмкін аккредитив.
Қайтарылмайтын аккредитив
Төлеуші банк аккредитив шарттарын толық орындау кезінде төлемді жүзеге асыруға беретін нақты міндеттеме.
Валюта позициялары және корреспонденттік қатынастар
Бақылау құны (контрқұн)
Бас банктегі немесе валюталық биржадағы валютаның артық (қалдық) сомасы.
Ұзын валюталық позиция
Банктің активтері міндеттемелерінен артық болған жағдай.
Қысқа валюталық позиция
Банктің міндеттемелері активтерінен артық болған жағдай.
Корреспонденттік қатынастар
Екі немесе бірнеше несиелік мекеме арасындағы төлемдер жүргізу және тапсырма бойынша есеп айырысу туралы келісілген қатынастар.
Корреспонденттік шот
Бекітілген келісім негізінде басқа банктердің есебінен және тапсырысы бойынша бір банктің жүргізген есеп айырысуларын көрсететін шот.
Корреспондент
Басқа банктің қаражаты есебінен және тапсырысы бойынша есеп айырысуды жүргізетін банк.
Респондент
Есеп айырысу операцияларын жүзеге асыру үшін корреспондент көрсететін қызметтерді пайдаланатын банк.
Банкаралық клиринг
Қазақстандық банкаралық есеп айырысу орталығы арқылы жүргізілетін операциялардың жиынтығы.
Айлық есептік көрсеткіш
Анықтама мәтіні берілмеген. Қажет болса, осы терминнің ресми анықтамасын қосып, бөлімді толықтырып беремін.