Қазақстан Республикасының заңдары
Негізгі ұғымдар
Төмендегі анықтамалар Қазақстан Республикасының заңнамасына қатысты негізгі терминдердің мәнін түсіндіреді. Мәтін Уикипедиядағы ашық энциклопедиялық мәліметтерге сүйеніп берілген.
Заң
Заң — аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін, Қазақстан Республикасы Конституциясының 61-бабының 3-тармағында көзделген түбегейлі принциптер мен нормаларды белгілейтін нормативтік құқықтық акт. Оны Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдайды, ал Конституцияның 53-бабы 3) тармақшасында көзделген жағдайларда Қазақстан Республикасының Президенті қабылдауы мүмкін.
Заңнамалық акт
Заңнамалық акт — құқықтық реттеудің негізгі құжаттары қатарына жататын нормативтік құқықтық актілер тобы. Оған:
- конституциялық заң;
- Қазақстан Республикасы Президентінің конституциялық заң күші бар жарлығы;
- кодекс;
- заң;
- Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы;
- Қазақстан Республикасы Парламентінің қаулысы;
- Сенат пен Мәжілістің қаулылары.
Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілер
Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілер — заң актілері болып табылмайтын, Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заң актілерінің негізінде және оларды орындау үшін қабылданатын өзге де нормативтік құқықтық актілер.
Негізгі ерекшелігі: мұндай актілер заңды нақтылайды және оның орындалуын қамтамасыз етеді.
Заңнама
Заңнама — белгіленген тәртіппен қабылданған нормативтік құқықтық актілердің жиынтығы.
Кодекс
Кодекс — осы Заңның 3-1-бабында көзделген біртектес аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық нормалары біріктіріліп, жүйеге келтірілген заң.
Яғни кодекс белгілі бір саладағы нормаларды бір құжатқа жинақтап, оларды рет-ретімен жүйелейді.
Конституциялық заң
Конституциялық заң — Қазақстан Республикасы Конституциясында «конституциялық» деп аталған және Конституцияның 62-бабының 4-тармағында белгіленген тәртіппен қабылданатын заң.
Бұл санаттағы заңдар Конституциямен тікелей байланысты және арнайы рәсіммен қабылданады.
Қысқаша қорытынды
Құқықтық жүйеде заң негізгі реттеуші рөл атқарады, заңға тәуелді актілер оның орындалуын нақтылайды, ал заңнама — осындай актілердің тұтас жиынтығын білдіреді. Кодекс белгілі бір сала нормаларын жүйелейді, ал конституциялық заң Конституцияда ерекше мәртебемен айқындалған.