Взводтың машинадағы саптарын оқыту әдістемесі
Оқыту бағдарламасының құрылымы
Бұл материал саптық дайындық бойынша сабақтарды жоспарлау мен өткізуге арналған негізгі тақырыптарды жүйелейді. Мақсат — бөлімшелердің саптағы және ұрыс жағдайындағы әрекеттерін әдістемелік тұрғыдан дұрыс үйрету, қозғалыс тәсілдерін меңгерту және саптық рәсімдерді нақты орындауға дағдыландыру.
Фокус
Тәртіп • Үйлесім • Нақтылық
1) Взводтың машинадағы саптарын оқыту әдістемесі
Бұл бөлім взводтың машинадағы саптарын құру, сақтау және басқару қағидаларын кезең-кезеңімен үйретуге бағытталған. Сабақ барысында жалпы ережелерден бастап, әртүрлі сап түрлерінде қозғалысты ұйымдастыруға дейінгі дағдылар қалыптастырылады.
A) Жалпы ережелерді оқыту
- Машинадағы саптың мақсаты мен талаптарын түсіндіру.
- Командаларды беру тәртібі және орындау дәлдігі.
- Қауіпсіздік шаралары мен жауапкершілік аймақтары.
B) Өрістетілген және жорықтық саптарды оқыту
- Өрістетілген сапта орналасу мен арақашықтықты сақтау.
- Жорықтық сапта қозғалысты ұйымдастыру және үйлестіру.
- Сап түрлерін өзгерту кезіндегі тәртіп пен реттілік.
Ескерту
Машинадағы саптарды үйретуде қауіпсіздік талаптары негізгі басымдық ретінде қарастырылады: отырғызу/түсіру, жабдықты бекіту және қозғалыс кезіндегі тәртіп нақты регламентпен орындалуы тиіс.
2) Ұрыс кезінде жаяу тәртіпте әрекет етудегі қозғалыс тәсілдері мен әдістерін оқыту
Бұл бөлім жеке құрамның ұрыс жағдайында жаяу тәртіппен қозғалу дағдыларын қалыптастырады. Негізгі мақсат — әрекеттердің шапшаңдығын сақтай отырып, қауіпсіздік, жасырыну және өзара үйлесімді қамтамасыз ету.
A) Ұрысқа кіру және ТҰР тәсілдерін оқыту
Ұрысқа кіру тәртібі және ТҰР аясындағы негізгі тәсілдер кезең-кезеңімен, көрсетілім және қайталау арқылы бекітіледі. Командаларға жедел әрекет ету және бөлімше ішіндегі байланысқа мән беріледі.
B) Жүгіріп өту және еңбектеп жылжуды оқыту
Жүгіріп өту мен еңбектеп жылжу тәсілдері жер бедеріне бейімделе отырып үйретіледі. Бұл дағдылар қарсыластың бақылауы мен оқ ату ықтималдығы жоғары жағдайда қозғалысты қауіпсіз ұйымдастыруға көмектеседі.
C) Қарсыластың кенеттен шабуылы кезіндегі іс-қимыл
Күтпеген шабуыл кезінде жеке құрамның әрекеті алдын ала белгіленген алгоритмге сүйенуі керек: тез бағдарлану, қорғаныс қалпын қабылдау, өзара ескерту және командир нұсқауын нақты орындау.
Оқытудағы нәтиже критерийлері
Жылдамдық
Командаға уақытылы әрекет ету.
Жасырыну
Жер бедерін дұрыс пайдалану.
Үйлесім
Бөлімше ішінде өзара әрекет.
3) Жаяу тәртіптегі саптық байқау және Жауынгерлік Тудың саптағы орны
Бұл бөлім саптық байқауды ұйымдастырудың талаптарын, сондай-ақ әскери бөлімнің Жауынгерлік Туын сапта ұстау, алып келу және әкету тәртібін оқытудың әдістемесін қамтиды.
A) Саптық байқаудың жалпы ережелері
- Саптың дайындық деңгейін бағалау өлшемдері.
- Сыртқы келбет, тәртіп және пәрмендерді орындау дәлдігі.
- Байқау барысында қозғалыс пен орналасудың бірізділігі.
B) Жауынгерлік Тудың саптағы жағдайын оқыту
Жауынгерлік Тудың саптағы орны — рәсімдік тәртіптің өзегі. Оқыту кезінде Туды алып жүруші мен күзеттің орналасуы, қозғалыс синхрондылығы және құрмет көрсету рәсімдері нақты бекітіледі.
C) Жауынгерлік Туды шығару және әкету тәртібін оқыту
Туды шығару және әкету барысында пәрмендердің реттілігі, қозғалыс бағыты және саптағы бөлімшелердің өзара келісімі басты назарда болады. Әр қадам алдын ала жаттықтырылып, рәсімнің үздіксіз орындалуы қамтамасыз етіледі.
4) Саптық дайындық сабақтарын өткізуге арналған әдістемелік нұсқаулар
Бұл бөлімде саптық дайындық сабақтарын жоспарлау, өткізу және бекіту кезеңдеріне арналған әдістемелік нұсқаулар жинақталған. Әр тақырып командирдің түсіндіруі, көрсетілімі және тәжірибелік орындатуы арқылы жүйелі түрде меңгертіледі.
A) «Саптар және оларды басқару» тақырыбы
- Сап түрлері, арақашықтық және қатар түзеу тәртібі.
- Басқару пәрмендерін беру мәдениеті және анықтық.
B) Орнында тұрғандағы бұрылыстар және қозғалыс элементтері
Орнында бұрылу, саптық және жорықтық адыммен қозғалу, сондай-ақ қозғалыстағы бұрылыстар бірізді әдіспен: түсіндіру → көрсету → жеке орындау → бөлімше болып орындау кезеңдері арқылы бекітіледі.
C) Бір қатарлы саптан екі қатарлы сапқа қайта сап құру (және керісінше)
Қайта сап құру кезінде орын ауыстырудың дәлдігі, қадам санының сақталуы және арақашықтықты бақылау негізгі көрсеткіш болып саналады. Оқытуда қателерді жедел түзету және тұрақты қайталау қолданылады.
D) Машиналар жанындағы және машинадағы сарбаздың іс-әрекеті
Машина жанындағы және машина ішіндегі әрекеттер қауіпсіздік талаптарымен тығыз байланысты. Сабақ барысында сапқа тұру, қозғалысқа дайындалу, орналасу және командалар бойынша әрекет ету тәртібі нақты алгоритммен үйретіледі.
Қорытынды акцент
Әдістемелік тұрғыдан дұрыс ұйымдастырылған сабақтар саптық дағдыларды ғана емес, сонымен қатар тәртіп, жауапкершілік және бөлімше ішіндегі үйлесімді әрекетті тұрақты түрде қалыптастырады.