Бисерден жасалатын бұйымдар
Құжат туралы
Колледж
Орал гуманитарлық-техникалық колледжі
Материал
Байқау машығына арналған дәптер және машық сабақ жоспарлары (2015–2016 оқу жылы)
Топ
5 КШТ
Авторлар
- Клемеова Лаура — байқау машығына арналған дәптер.
- Кумаков Қуаныш — машық сабақ жоспарлары.
Дәстүрден тыс сайыс сабақ: «Шебердің қолы ортақ» (7-сынып)
Сабақ құрылымы оқушылардың жарыс арқылы ойлау жылдамдығын, шеберлігін және топтық жұмыс дағдысын дамытуға бағытталған.
Сабақ түрі
Дәстүрден тыс сайыс сабақ
Әдісі
Сайыс форматы, тәжірибелік тапсырмалар
Пәнаралық байланыс
Геометрия, қазақ тілі, валеология және т.б.
Сабақтың мақсаттары
- Жалпы мақсат: жарысу арқылы бәсекелесу қабілетін дамыту, жылдам шешім қабылдауға, ойды жинақтап қорытынды жасауға, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
- Білімділік: білімді практикамен байланыстырып, ойды тұжырымдай білуге, үнемділікке, орындалған іске талдау жасауға үйрету.
- Дамытушылық: эстетикалық қабылдауды, өнерге қызығушылықты, шығармашылық белсенділікті арттыру; бұйым жасауда білім мен шеберлікті дамыту.
- Тәрбиелік: уақытты тиімді пайдалану, жинақтылық, төзімділік, икемділікке тәрбиелеу; эстетикалық шығармашылықпен жұмыс істеуге баулу.
Құрал-жабдықтар
Командалар
Оқушылар екі топқа бөлінеді: «Іскер» және «Шебер».
7 «Ә» сыныбы қыздары арасында екі командалық қатысу арқылы өткізіледі.
Сайыс кезеңдері (7 кезең)
- 1-кезең: топтың аты, ұраны, эмблемасы.
- 2-кезең: текеметке ою ою (5 минут).
- 3-кезең: мақал-мәтел жарысы (5 минут).
- 4-кезең: кесте тігу (7 минут).
- 5-кезең: ұлттық қолөнер мен салт-дәстүрге қатысты сұрақтар (қоржыннан әр топқа 4 сұрақ).
- 6-кезең: берілген әріптерден бірнеше сөз құрау (1 минут).
- 7-кезең: салат жасау (7 минут).
Қорытындылау және бағалау
Әділқазылар алқасы екі топтың жұмыстарын бағалап, толықтыру қажет тұстарын көрсетеді, жеңімпаз топты анықтайды. Оқушылар еңбегіне қарай орындар беріліп, марапатталады.
Көрнекілікке ұсынылатын қанатты сөздер
«Адам кез келген жұмысқа жарамды бола бермейді. Жұмысты неғұрлым жетік әрі жақсы атқарса, соғұрлым білгір және шебер болады. Қандай әрекет, қандай іс істесек те, соның рақметін табу, рақатын көру — мақсат.» — Әл-Фараби
«Жастық шаққа өнер тән, өнерлінің ісі — сән. Еңбек үйренемін десең, жерікпе. Баппен бастап, талғаммен аяқта.»
Жүргізуші сөзі (үзінді)
«Халқымыз “Шебердің қолы ортақ” деген. Он саусағынан өнері тамған “Іскер” тобы мен “Шебер” тобының өнерін тамашалайық.»
Топ басшылары
- 1-топ: Бисенбин Шәмшәт
- 2-топ: Сәбденбекова Айдана
Аяқталуы
Сабақ соңында жеңімпаз марапатталып, сабақ Әнұранмен аяқталады.
Ұлттық қолөнер бойынша сұрақ-жауап (үлгі)
Қазақ қыздарының бас киімі: сәукеле.
Киізден сырып, оюлап жасалған төсеніш: сырмақ.
Іс тіккенде саусаққа киілетін құрал: оймақ.
Ең көне ою: қошқар мүйіз.
Жеңсіз жеңіл киім: камзол.
Кестеге арналған мата: шыт.
Сәндік үшін төсектің тұсына ұстайтын бұйым: түскиіз.
Кестеге арналған ине: жіңішке әрі қысқа.
Сабақ жоспары: «Гүл композициясын құрастыру» (7-сынып)
Табиғи және жасанды материалдармен жұмыс арқылы композиция ұғымын меңгерту, эстетикалық талғамды дамыту.
Сабақ түрі
Жаңа тақырып
Әдісі
СТО технологиясы, сарамандық жұмыс
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, биология, бейнелеу өнері, орыс тілі
Көрнекілік
Слайдтар, суреттер жинағы, журналдар
Мақсаттар
- Жалпы мақсат: гүл композициясы туралы толық түсінік беру, материалдардан гүл құрастыруды түсіндіру.
- Білімділік: композиция түрлеріне сипаттама беру.
- Дамытушылық: ойлау мен танымдық қабілеттерді дамыту.
- Тәрбиелік: тазалыққа, ұқыптылыққа дағдыландыру; көркемдік талғамды, икемділікті қалыптастыру; инабаттылыққа тәрбиелеу.
Құрал-жабдықтар
Негізгі ұғым
Композиция (лат. kompositio — «құрастыру, тәртіпке келтіру») — көркем шығарманың құрылысы.
Гүл композициясы — гүлдер арқылы көркемдеп құрастыру.
Сабақ кезеңдері (қысқаша)
- Ұйымдастыру: сәлемдесу, түгендеу, топқа бөлу, жұмыс орнын дайындау, қауіпсіздік ережесін еске салу.
- Үй тапсырмасы: мүйіз типті ою-өрнектерді қағаз бетіне түсіру.
- Қызығушылықты ояту: гүл атауларын атау және орысша баламаларын табу (қазтамақ — герань, шегіргүл — фиалка, раушан — роза, түймедақ — ромашка және т.б.).
- Сарамандық жұмыс: корзинаға сыйлық гүл композициясын құрастыру, қауіпсіздік талаптарын сақтау.
- Бекіту және рефлексия: «Бүгін мен білдім…», «Мен енді жасай аламын…», «Менің түсінбегенім…».
Жұмыстың орындалу реті
- 1) Корзинаны дайындау.
- 2) Паралонды корзина түбіне шақтап орналастыру.
- 3) Паралон бетіне ұсақ тастарды салу (қалауы бойынша бояуға болады).
- 4) Жасанды гүлдерді желіммен бекіту.
- 5) Қиялға сай әрлеу (жапырақ, кепкен бұтақтарды қолдану).
Талқылауға арналған мақалдар
І топ: «Гүл өссе — жердің көркі»
ІІ топ: «Гүл — көңіл ашады»
Шеберлік сағаты: модульдік оригами және квиллинг
Қағазды бүктеу арқылы бұйым жасау және квиллинг әдісімен гүл шоқтарын құрастыруға бағытталған сабақ.
Негізгі мақсат
- Оригамидің шығу тарихы мен дамуын зерттеу.
- «Оригами» сөзінің мағынасын ашу, оригамидің «ноталық әліппесімен» танысу.
- Оригамидің бағыттарын, түрлері мен техникасын қарастыру.
- Квиллингтің шығу тарихымен танысып, практикалық дағды қалыптастыру.
Түйінді дәйексөз
«Маған айт — мен естимін, маған көрсет — есімде сақтаймын, маған істеуге бер — түсінемін». — Жапон мақалы
Тарихи шолу (қысқаша)
Оригамидің отаны — Жапония. Ол Хэйан дәуірінен (794–1185) бастау алады. Ал қағаздың ресми түрде Қытайда пайда болуы б.з.д. 105 жылмен байланысты (Цай Лунь). Кейін бұл құпия Жапонияға таралып, «ваши» деп аталатын өте берік қолөнер қағазы қалыптасты.
Практика
Оқушылар модульдік оригамиге арналған модульдерді дайындап, қағаз бүктеу техникасы арқылы бұйым жасап көреді. Қосымша ретінде квиллинг әдісімен гүл шоқтарын құрастыру тапсырмасы беріледі.
Зерттеу тақырыбы: жүннен жасалған бұйымдар
Ұлттық қолөнерді жаңғырту, өңірлік тәжірибені салыстыру және дәстүрлі технологияларды зерттеу бағытындағы жұмыс.
Мақсаты
Қазақ халқының ұмытылып бара жатқан мәдени мұрасын жаңғырту; қолөнер шеберлерінің тәжірибесін жинақтау; бұйымдардың жасалу жолдарын үйрену; өңірлік ерекшеліктерді салыстырып зерттеу.
Гипотеза
- Қазақ қолөнерінің тәлім-тәрбиелік дәстүрлерін үйрену.
- Қоғам өміріндегі еңбек пен халық қолөнерінің рөлін түсіну, өнер адамдарын құрметтеу.
- Ою-өрнек пен көне мұраларды тауып, түрлендіріп жаңғырту.
Кіріспе ой
Қолөнер — ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан халық мұрасы. Оны қастерлеу — әрбір ұлтжанды азаматтың борышы. Ел ішіндегі шеберлердің тәжірибесін жинау арқылы жас ұрпақтың ұлттық өнерге қызығушылығын арттыру — бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі.
Жүннен жасалатын бұйымдардың артықшылықтары
- Мықты, шыдамды, жылы әрі тұрмысқа қолайлы.
- Денсаулыққа пайдалы, алып жүруге ыңғайлы және жеңіл.
- Арқан-жіп, бау, ноқта, көген, киіз, текемет, сырмақ, алаша, кілем және түрлі дорбалар жасауға қолданылады.
Жүнді сақтау және өңдеу (ұсыным)
Сақтау: жүн ылғалды тез сіңіреді, сондықтан ұзақ сақталса қапқа не жәшікке нығыздап салып, бөлмені жиі желдету керек. Ашық күн астында сақтауға болмайды.
Өңдеу: жүн түріне қарай иіру ерекшеленеді: алаша жібі пысық, кілем жібі жуан әрі босаң иіріледі; күзем жүнінен, қозы жүнінен киіз басылады.
Сабақ: қазіргі заманғы киім үлгілері және талаптар
Иық бұйымдарының түрлері, стильдер және оларға қойылатын талаптар бойынша зерттеушілік және шығармашылық жұмыс.
Мақсат және күтілетін нәтиже
Мақсаты: қазіргі кездегі иық бұйымдарының түрлері туралы білім қалыптастыру.
- A: иық киімдерінің ерекшеліктері мен талаптарын біледі.
- B: иық киімдерінің түрлері мен стильдерін ажыратады.
- C: жаңа үлгідегі иық киімін суреттеп, шығармашылық жұмыста қолданады.
Ресурстар
Ұйымдастыру (қысқаша)
Сергіту
Қозғалыс жаттығулары.
Топқа бөлу
Классикалық, спорттық, жастар стилі бойынша 3 топ.
Бағалау
Бағалау парағы, «екі жұлдыз, бір ұсыныс» кері байланысы.
Шығармашылық тапсырма
Ұлттық иық киімінің үлгісін түрлі түсті қағаз арқылы жапсырмалау, постер дайындап қорғау, табыс критерийлері бойынша өзін-өзі және өзара бағалау.
Сабақ: матаны батик әдісімен әшекейлеу
Батик өнерінің тарихымен таныстыру, мата бетіне сурет салу техникасын меңгерту және шығармашылық практикум арқылы дағды қалыптастыру.
Мақсаттары мен міндеттері
- Батик өнерінің шығу тарихы туралы мәлімет беру.
- Мата бетіне сурет салу техникасымен таныстыру.
- Сәндік-қолданбалы өнерге қызығушылықты арттыру.
- Суық батик тәсілінің принциптері мен техникалық әдістерін меңгерту.
Көрнекілік және құралдар
Пәнаралық байланыс: тарих, биология, бейнелеу өнері.
Түсіндірме (үзінді)
Батик сөзі яван тілінен аударғанда «ыстық балауызбен сурет салу» деген мағына береді. Бұл — матаны ерітілген балауыз арқылы әшекейлеу әдісі. Өнердің бұл түрімен әлемнің көптеген халықтары ежелден айналысып келген.