Ана тілі 4-сынып

Ана тілі · 4-сынып

Сабақ жоспары: «Ер Тарғын»

Бұл сабақта оқушылар қазақтың батырлар жыры туралы түсінігін кеңейтіп, «Ер Тарғын» жырынан үзінді арқылы ел қорғау, отаншылдық, ерлік ұғымдарын талдайды.

Мақсаттар

Оқу мақсаттары

  • Батырлар жыры туралы жан-жақты түсінік қалыптастыру.
  • Елін қорғау, Отанын сүю — батырлар жырының негізгі құндылығы екенін ұғындыру.
  • Ер Тарғынның ел намысын ту етіп, қиындыққа төтеп беріп, жауын жеңетінін түсіндіру.
  • Әртүрлі стратегиялар арқылы ойлау қабілетін және ауызша сөйлеу мәдениетін дамыту.

Тәрбиелік және дамытушылық

  • Отанын, халқын шын сүйетін патриот тұлға тәрбиелеу.
  • Мәтінді оқу арқылы сыни тұрғыдан ойлауды дамыту.
  • Бар білімін жаңа мәліметтермен толықтыру, өз ойын жүйелеуге дағдыландыру.

Күтілетін нәтижелер

  • Жыр мазмұнын талдай отырып, сыни ойлау дағдысы нығаяды.
  • Оқушы өз әсерін жүйелі айтып, пікірін дәлелдеуге талпынады.

Қолданылатын стратегиялар

Ой қозғау Галереяны аралау Түртіп алу (INSERT) Топпен жұмыс

Көрнекіліктер мен ресурстар

Ватман, қағаз, маркер, карточкалар
Түрлі-түсті батырлар және Ер Тарғын суреттері
Батырлар жыры туралы көрме материалдары
Күйтабақ, үнтаспа (тыңдатылым)

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Ой ашар: сабақтың тақырыбына назар аударту үшін қысқа өлең шумағын оқу.

2) Үй тапсырмасын тексеру

  • Ерлік туралы мақал-мәтелдерді жатқа айту, сол мақалға арналған сурет пен әңгімелеуді қорғау.
  • 2–3 оқушы жауап береді; қалғандары «Галереяны аралау» арқылы жұмыстарды талқылайды.
  • Қосымша: күз тақырыбындағы суреттерді көрсету және қысқаша әңгімелеу.

3) Жаңа сабақ: «Ер Тарғын» жырынан үзінді

Ой қозғау (жұптық жұмыс)

«Ер» сөзіне ассоциациялар құру: ер, ерлік, батыр, ер жүрек, жауынан қорықпайды, жалғыз жауға шабады, мықты т.б.

Ер Тарғын туралы қысқаша әңгіме, сурет бойынша байқағанын айтқызу; басқа қазақ батырлары туралы сұрақ-жауап ұйымдастыру.

Оқу және белгілеу (INSERT)

Кітаптың 27-бетіндегі үзіндіні оқу. Оқу барысында белгі қою: + (жаңа), ? (сұрақ), v (білетінім), (түсініксіз).

Мәнерлеп оқу, кейін рольге бөліп оқыту.

Диалог және сөздік жұмысы

  • Жыр кімнің атынан баяндалады?
  • Жырда қанша кейіпкер бар?
  • Түсініксіз сөздер мен тіркестерді анықтап, мағынасын бірге ашу.

4) Топпен жұмыс (талдау)

Әр топқа сұрақтары бар карточкалар таратылады. Талқылауға 5 минут беріледі.

I топ

  • Жыр қалай басталады? Жыр туралы не білесің?
  • Жырда қандай батырлар бар? Оқиға қай заманда болған?
  • Тарғын кіммен кездесті? Не үшін кездесті?
  • Кейіпкердің сыртқы бейнесінен нені байқадың?

II топ

  • Домбауыл қай елдің батыры?
  • Оны қандай адам деп ойлайсың? Саған ұнады ма? Неліктен?

III топ

  • Жырдан қалмақ батырларының сөзін тап.
  • Олар Ноғай елінің батырын неге теңейді?
  • Бұл пікірмен келісесің бе? Неге?

IV топ

  • Ер Тарғын қай елдің батыры? Дәлел келтір.
  • Тарғын саған ұнады ма? Мінездеме бер.

V топ

  • Тарғын қалай аман қалды? Оқиға қалай жалғасты?
  • Екі батырдың шайқасы туралы не айтар едің? Кім жеңіске жетті?

Талқылаудан кейін әр топқа қағаз беріліп, қорытынды ойлар ақ ватманға жинақталып жазылады.

5) Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы

  • Қорытынды сұрақтар: «Бүгін не үйрендік? Батыр болу нені білдіреді? Елін қорғауға дайын болу қандай қасиет?»
  • Бағалау: белсенді қатысқан оқушыларды атап өту, шағын сыйлықтар тарату.
  • Үй тапсырмасы: жырдан үзінді беру, музыка тыңдату; қонақтарға дулыға суретін тарату (сыныптан тыс байланыс).

Тілек

«Сіздерді батыр бабаларымыздың рухы қолдап, қорғап жүрсін!»

«Тасбақаның шөбі» сабағының құрылымы

Ұйымдастыру және үй тапсырмасы

  • Жаңаша топқа бөлу.
  • Т. Молдағалиевтің «Гүлдер» өлеңін мәнерлеп оқу.
  • Қалаған гүлдің суретін салу; әңгіме немесе өлең жазу.
  • «Гүлтәж» жасау бойынша шағын жарыс.

Қызығушылықты ояту

  • Ой қозғау: «Тасбақа туралы не білесіңдер?»
  • Серіктеспен пікір алмасу, шағын топта талқылау.
  • Әр топтан лидердің ортақ ойды айтуы.

Мағынаны ажырату (INSERT)

Мәтінді оқу кезінде белгі қою жүйесі: v — білемін, + — жаңа білім, — түсініксіз, ? — таң қалдым, зерттеймін.

Сыныпта негізінен v және белгілерімен жұмыс жасалып, + және ? бойынша кестені үйде толтыру тапсырылады.

Топтық тапсырмалар (карточкалар)

I топ

  • Оқиға қай мезгілде болды?
  • Неліктен мәтін «Тасбақаның шөбі» деп аталады?
  • Әңгімедегі кейіпкер туралы не айтар едің?

II топ

  • Сурет бойынша әңгімелеп бер.
  • Тасбақаны көрдің бе? Көрсең, қайда көрдің?

III топ

  • Қосымша дерекпен салыстыр: теңіз тасбақасы мен мәтіндегі тасбақаның айырмашылығы қандай?
  • Айырмашылықты нақты белгілермен атап бер.

IV топ

  • Әңгімеден халықтың қандай ырымдарын байқадың?
  • Мәтінге басқа қандай ат қояр едің?
  • Өзің білетін жан-жануарларға байланысты ырымдарды ата.

V топ

  • Тасбақа туралы қандай ырымдарды білесің? Әңгімелеп бер.
  • Ол қандай шөптермен немесе басқа заттармен қоректенуі мүмкін?

Ой толғаныс: «5 жолды өлең»

Оқушылар авторлық дәптеріне тасбақа туралы 5 жолды өлең жазады, кейін шағын топта талдап, әр топтан бір оқушы оқып береді.

Үлгі құрылымы

  1. Не? — Тасбақа.
  2. Қандай? — Үлкен, қоңыр, шегір көзді.
  3. Не істейді? — Тарбаңдайды, бұғады, тұқшаңдайды.
  4. Сезім/сөйлем — Жусандағы тасбақа.
  5. Қорытынды — Ол бақыт арқалаған тасбақа.

Қорытындылау

Жалпы ортақ ой ватманға жазылып, әр оқушыдан тасбақа туралы жаңа білгені қысқаша сұралады.

Үй тапсырмасы

«Еркін жазу» стратегиясы бойынша тасбақа тақырыбында әңгіме жазу.