Ана тілі 4-сынып
Ана тілі · 4-сынып
Сабақ жоспары: «Ер Тарғын»
Бұл сабақта оқушылар қазақтың батырлар жыры туралы түсінігін кеңейтіп, «Ер Тарғын» жырынан үзінді арқылы ел қорғау, отаншылдық, ерлік ұғымдарын талдайды.
Сабақ түрі
Оқу, талдау, топтық жұмыс
Мақсаттар
Оқу мақсаттары
- Батырлар жыры туралы жан-жақты түсінік қалыптастыру.
- Елін қорғау, Отанын сүю — батырлар жырының негізгі құндылығы екенін ұғындыру.
- Ер Тарғынның ел намысын ту етіп, қиындыққа төтеп беріп, жауын жеңетінін түсіндіру.
- Әртүрлі стратегиялар арқылы ойлау қабілетін және ауызша сөйлеу мәдениетін дамыту.
Тәрбиелік және дамытушылық
- Отанын, халқын шын сүйетін патриот тұлға тәрбиелеу.
- Мәтінді оқу арқылы сыни тұрғыдан ойлауды дамыту.
- Бар білімін жаңа мәліметтермен толықтыру, өз ойын жүйелеуге дағдыландыру.
Күтілетін нәтижелер
- Жыр мазмұнын талдай отырып, сыни ойлау дағдысы нығаяды.
- Оқушы өз әсерін жүйелі айтып, пікірін дәлелдеуге талпынады.
Қолданылатын стратегиялар
Көрнекіліктер мен ресурстар
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Ой ашар: сабақтың тақырыбына назар аударту үшін қысқа өлең шумағын оқу.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- Ерлік туралы мақал-мәтелдерді жатқа айту, сол мақалға арналған сурет пен әңгімелеуді қорғау.
- 2–3 оқушы жауап береді; қалғандары «Галереяны аралау» арқылы жұмыстарды талқылайды.
- Қосымша: күз тақырыбындағы суреттерді көрсету және қысқаша әңгімелеу.
3) Жаңа сабақ: «Ер Тарғын» жырынан үзінді
Ой қозғау (жұптық жұмыс)
«Ер» сөзіне ассоциациялар құру: ер, ерлік, батыр, ер жүрек, жауынан қорықпайды, жалғыз жауға шабады, мықты т.б.
Ер Тарғын туралы қысқаша әңгіме, сурет бойынша байқағанын айтқызу; басқа қазақ батырлары туралы сұрақ-жауап ұйымдастыру.
Оқу және белгілеу (INSERT)
Кітаптың 27-бетіндегі үзіндіні оқу. Оқу барысында белгі қою: + (жаңа), ? (сұрақ), v (білетінім), – (түсініксіз).
Мәнерлеп оқу, кейін рольге бөліп оқыту.
Диалог және сөздік жұмысы
- Жыр кімнің атынан баяндалады?
- Жырда қанша кейіпкер бар?
- Түсініксіз сөздер мен тіркестерді анықтап, мағынасын бірге ашу.
4) Топпен жұмыс (талдау)
Әр топқа сұрақтары бар карточкалар таратылады. Талқылауға 5 минут беріледі.
I топ
- Жыр қалай басталады? Жыр туралы не білесің?
- Жырда қандай батырлар бар? Оқиға қай заманда болған?
- Тарғын кіммен кездесті? Не үшін кездесті?
- Кейіпкердің сыртқы бейнесінен нені байқадың?
II топ
- Домбауыл қай елдің батыры?
- Оны қандай адам деп ойлайсың? Саған ұнады ма? Неліктен?
III топ
- Жырдан қалмақ батырларының сөзін тап.
- Олар Ноғай елінің батырын неге теңейді?
- Бұл пікірмен келісесің бе? Неге?
IV топ
- Ер Тарғын қай елдің батыры? Дәлел келтір.
- Тарғын саған ұнады ма? Мінездеме бер.
V топ
- Тарғын қалай аман қалды? Оқиға қалай жалғасты?
- Екі батырдың шайқасы туралы не айтар едің? Кім жеңіске жетті?
Талқылаудан кейін әр топқа қағаз беріліп, қорытынды ойлар ақ ватманға жинақталып жазылады.
5) Қорытынды, бағалау, үй тапсырмасы
- Қорытынды сұрақтар: «Бүгін не үйрендік? Батыр болу нені білдіреді? Елін қорғауға дайын болу қандай қасиет?»
- Бағалау: белсенді қатысқан оқушыларды атап өту, шағын сыйлықтар тарату.
- Үй тапсырмасы: жырдан үзінді беру, музыка тыңдату; қонақтарға дулыға суретін тарату (сыныптан тыс байланыс).
Тілек
«Сіздерді батыр бабаларымыздың рухы қолдап, қорғап жүрсін!»
«Тасбақаның шөбі» сабағының құрылымы
Ұйымдастыру және үй тапсырмасы
- Жаңаша топқа бөлу.
- Т. Молдағалиевтің «Гүлдер» өлеңін мәнерлеп оқу.
- Қалаған гүлдің суретін салу; әңгіме немесе өлең жазу.
- «Гүлтәж» жасау бойынша шағын жарыс.
Қызығушылықты ояту
- Ой қозғау: «Тасбақа туралы не білесіңдер?»
- Серіктеспен пікір алмасу, шағын топта талқылау.
- Әр топтан лидердің ортақ ойды айтуы.
Мағынаны ажырату (INSERT)
Мәтінді оқу кезінде белгі қою жүйесі: v — білемін, + — жаңа білім, – — түсініксіз, ? — таң қалдым, зерттеймін.
Сыныпта негізінен v және – белгілерімен жұмыс жасалып, + және ? бойынша кестені үйде толтыру тапсырылады.
Топтық тапсырмалар (карточкалар)
I топ
- Оқиға қай мезгілде болды?
- Неліктен мәтін «Тасбақаның шөбі» деп аталады?
- Әңгімедегі кейіпкер туралы не айтар едің?
II топ
- Сурет бойынша әңгімелеп бер.
- Тасбақаны көрдің бе? Көрсең, қайда көрдің?
III топ
- Қосымша дерекпен салыстыр: теңіз тасбақасы мен мәтіндегі тасбақаның айырмашылығы қандай?
- Айырмашылықты нақты белгілермен атап бер.
IV топ
- Әңгімеден халықтың қандай ырымдарын байқадың?
- Мәтінге басқа қандай ат қояр едің?
- Өзің білетін жан-жануарларға байланысты ырымдарды ата.
V топ
- Тасбақа туралы қандай ырымдарды білесің? Әңгімелеп бер.
- Ол қандай шөптермен немесе басқа заттармен қоректенуі мүмкін?
Ой толғаныс: «5 жолды өлең»
Оқушылар авторлық дәптеріне тасбақа туралы 5 жолды өлең жазады, кейін шағын топта талдап, әр топтан бір оқушы оқып береді.
Үлгі құрылымы
- Не? — Тасбақа.
- Қандай? — Үлкен, қоңыр, шегір көзді.
- Не істейді? — Тарбаңдайды, бұғады, тұқшаңдайды.
- Сезім/сөйлем — Жусандағы тасбақа.
- Қорытынды — Ол бақыт арқалаған тасбақа.
Қорытындылау
Жалпы ортақ ой ватманға жазылып, әр оқушыдан тасбақа туралы жаңа білгені қысқаша сұралады.
Үй тапсырмасы
«Еркін жазу» стратегиясы бойынша тасбақа тақырыбында әңгіме жазу.