Шәкәрім Қудайбердіұлы (1858 - 1931).

Балалық шағы және алғашқы білімі

Әкесі Құдайберді Құнанбайдың бәйбішесі Күнкеден туған. Құдайберді 37 жасында қайтыс болғаннан кейін, Шәкәрім атасы Құнанбайдың тәрбиесінде өседі. Ол жетімдіктің ауыр тауқыметін көп тарта қоймайды.

Өзінің ғұмырнамалық өлеңі «Мұтылғанның өмірі» атты шығармасында ол бес жасынан ауыл молдасынан сабақ ала бастағанын жазады. Жеті жасынан бастап өлең сөзге бейімділігін танытады.

Абай ықпалы және жан-жақты ізденіс

Ерекше зеректігін аңғарған Абай Шәкәрімді өз қамқорлығына алады. Молдадан алған діни сауатымен қатар, орыс тілін де үйренеді. Ол білімді өмірлік мақсатқа айналдырып, ғылым-білім қууға ден қояды.

Ел ісі және қоғамдық тәжірибе

Жиырмаға таяғаннан кейінгі үш жылын Шәкәрім болыс болып, ел басқару ісіне арнайды. Бұл кезеңді ол өз өлеңдерінде: «Еріксіз жемтік шоқыдым», «Ар кешіп, айла жамылдым» деп еске алады.

Дегенмен елмен қызмет бабында араласу ақынның адам жанын терең түсінуіне, адамшылық пен аярлықты айыра білуіне, қоғамдық ортаның қайшылықтарын байқап, сырқатын тануына көмектесті.

Сапарлар және шығармашылықтағы оңашалық

1905–1906 жылдары Шәкәрім ел мен жер танып-білу мақсатымен Араб, Түрік және Еуропа елдерін аралап, сапар шегеді.

1908 жылдан бастап ол елден жырақтау, бұрын саятшылық үшін тау ішінде салдырған Саятқора атты қыстауына қоныс аударады. «Ойға оңаша жер керек» деген ұстаныммен шығармашылық жұмысына ден қойып, оқуға және жазуға көбірек уақыт бөледі. Бұл жылдары ол өте өнімді еңбек етеді.

Әдеби мұрасы және идеялық бағыты

Шәкәрім Құдайбердіұлының әдеби мұрасы аса бай. Оның шығармашылығы жанрлық тұрғыдан да алуан қырлы: поэзия, проза, аударма, трактат салаларында еңбек етті.